Η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει ήδη τον τρόπο με τον οποίο οργανώνεται η εργασία, όμως νέα έκθεση του ΟΟΣΑ με τίτλο «ΤΝ και δεξιότητες, τι ξέρουμε μέχρι σήμερα» δείχνει ότι το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι μόνο ποια εργαλεία θα υιοθετήσουν οι επιχειρήσεις. Είναι αν οι εργαζόμενοι και οι οργανισμοί διαθέτουν τις δεξιότητες για να τα αξιοποιήσουν ουσιαστικά.
Σύμφωνα με τον Οργανισμό, η έλλειψη δεξιοτήτων αποτελεί έναν από τους βασικούς λόγους για τους οποίους πολλές επιχειρήσεις, ιδίως μικρομεσαίες, καθυστερούν να ενσωματώσουν εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης. Περίπου το 40% των εργοδοτών στη μεταποίηση και τον χρηματοπιστωτικό τομέα που δεν έχουν ακόμη υιοθετήσει την ΤΝ δηλώνουν ότι το βασικό εμπόδιο είναι η έλλειψη κατάλληλων δεξιοτήτων. Αντίστοιχα, περισσότερες από τις μισές μικρομεσαίες επιχειρήσεις που δεν χρησιμοποιούν παραγωγική τεχνητή νοημοσύνη αναφέρουν το ίδιο πρόβλημα.
Το εύρημα έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς μετατοπίζει τη συζήτηση από τα τεχνολογικά άλματα στην πραγματική οικονομία της εργασίας. Δεν αρκεί μια επιχείρηση να αγοράσει λογισμικό, να ενσωματώσει εργαλεία αυτοματοποίησης ή να πειραματιστεί με την παραγωγική ΤΝ. Χρειάζεται ανθρώπους που να μπορούν να κατανοήσουν τα δεδομένα, να αξιολογήσουν τα αποτελέσματα, να εντοπίσουν λάθη, να προσαρμόσουν τις διαδικασίες και να χρησιμοποιήσουν την τεχνολογία με τρόπο παραγωγικό και ασφαλή.
Την ίδια ώρα, η ΤΝ ανεβάζει τον πήχη των απαιτήσεων. Πάνω από τους μισούς εργοδότες στη μεταποίηση και τα χρηματοοικονομικά που έχουν ήδη υιοθετήσει τεχνητή νοημοσύνη δηλώνουν ότι αυξήθηκε η ανάγκη για εργαζόμενους υψηλής εκπαίδευσης. Η εικόνα αυτή ενισχύει την εκτίμηση ότι, τουλάχιστον σε αρκετούς τομείς, η AI δεν αντικαθιστά απλώς την ανθρώπινη εργασία, αλλά την αναδιατάσσει, δίνοντας μεγαλύτερη αξία σε όσους μπορούν να τη χρησιμοποιήσουν αποτελεσματικά.
Δεν χρειάζονται όλοι να γίνουν προγραμματιστές
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία της έκθεσης είναι ότι ο ΟΟΣΑ απορρίπτει εμμέσως την ιδέα πως η νέα εποχή απαιτεί από όλους προχωρημένες τεχνικές γνώσεις. Λιγότερο από το 1% των εργαζομένων εκτιμάται ότι θα χρειαστεί εξειδικευμένες δεξιότητες AI, όπως ανάπτυξη μοντέλων ή προγραμματισμό συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης.
Για τους περισσότερους εργαζόμενους, το ζητούμενο είναι διαφορετικό: βασικές και προχωρημένες ψηφιακές δεξιότητες, ικανότητα χρήσης, ανάλυσης και ερμηνείας δεδομένων, αλλά και δεξιότητες διοίκησης, επίλυσης προβλημάτων, δημιουργικότητας και καινοτομίας. Με άλλα λόγια, η πρόκληση δεν είναι να μετατραπεί το σύνολο του εργατικού δυναμικού σε τεχνικούς της ΤΝ, αλλά να αποκτήσει πρακτική κατανόηση του τρόπου με τον οποίο η τεχνολογία επηρεάζει την εργασία του.
Η έκθεση δίνει επίσης μεγάλη σημασία στις λεγόμενες «ανθρώπινες δεξιότητες». Η επικοινωνία, η συνεργασία και η ενσυναίσθηση παραμένουν απαραίτητες σε πολλούς χώρους εργασίας. Ωστόσο, ο ΟΟΣΑ καταγράφει ενδείξεις ότι σε ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες η χρήση εργαλείων αλγοριθμικής διοίκησης μπορεί να μειώνει τη ζήτηση για συγκεκριμένες κοινωνικές και συναισθηματικές δεξιότητες. Σε Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία και Ισπανία, για παράδειγμα, περισσότεροι μάνατζερ θεωρούν ότι τέτοια εργαλεία μειώνουν την ανάγκη για ενσυναίσθηση, παρά ότι την αυξάνουν.
Ο ΟΟΣΑ σημειώνει ότι είναι ακόμη νωρίς για οριστικά συμπεράσματα. Ωστόσο, οι πρώτες ενδείξεις δείχνουν πως η τεχνητή νοημοσύνη δεν επηρεάζει μόνο την παραγωγικότητα. Επηρεάζει και την ποιότητα της εργασίας, τις σχέσεις μέσα στους οργανισμούς, την αίσθηση δικαιοσύνης, την ιδιωτικότητα των εργαζομένων και τελικά το πώς ασκείται η διοίκηση.
Η απάντηση, σύμφωνα με την έκθεση, δεν μπορεί παρά να είναι η εκπαίδευση. Πολλές επιχειρήσεις επενδύουν ήδη στην επανεκπαίδευση και την αναβάθμιση δεξιοτήτων του προσωπικού τους. Περισσότεροι από τους μισούς εργαζόμενους που χρησιμοποιούν AI αναφέρουν ότι έχουν λάβει εκπαίδευση χρηματοδοτούμενη από τον εργοδότη. Και όσοι έχουν εκπαιδευτεί εμφανίζονται πιο πιθανό να δηλώνουν θετικές επιπτώσεις από τη χρήση της AI, τόσο στην απόδοσή τους όσο και στις συνθήκες εργασίας.
Το μήνυμα του ΟΟΣΑ προς τις κυβερνήσεις είναι σαφές: η πολιτική για την τεχνητή νοημοσύνη δεν μπορεί να περιορίζεται στις επενδύσεις, στις υποδομές και στη ρύθμιση των συστημάτων. Πρέπει να περιλαμβάνει συνεχή παρακολούθηση των νέων αναγκών σε δεξιότητες, πρόσβαση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων σε κατάρτιση, ευκαιρίες διά βίου μάθησης και επιμερισμό της ευθύνης ανάμεσα σε κράτος, εργοδότες και εργαζόμενους.
Η έκθεση υπενθυμίζει επίσης ότι η κατάρτιση δεν αρκεί από μόνη της. Χρειάζεται κοινωνικός διάλογος για τη χρήση της AI στους χώρους εργασίας, διαφάνεια, προστασία της ιδιωτικότητας και μηχανισμοί ώστε τα συστήματα να μην αναπαράγουν ή ενισχύουν διακρίσεις στην αγορά εργασίας.
Εν κατακλείδι, η τεχνητή νοημοσύνη δεν είναι μόνο τεχνολογική μετάβαση. Είναι μετάβαση δεξιοτήτων. Και οι οικονομίες που θα κερδίσουν δεν θα είναι απαραίτητα εκείνες που θα αγοράσουν πρώτες τα πιο προηγμένα εργαλεία, αλλά εκείνες που θα καταφέρουν να προετοιμάσουν τους ανθρώπους τους για να τα χρησιμοποιήσουν.
www.ertnews.gr
Ακολουθήστε το myvolos.net στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
