Η βρετανική κυβέρνηση δεν σχεδιάζει να τροποποιήσει τον νόμο που εμποδίζει τη μόνιμη επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα στην Ελλάδα, παρά τις διαδοχικές παρεμβάσεις μελών της Βουλής των Λόρδων, από διαφορετικούς πολιτικούς χώρους, υπέρ της επανένωσης τους.
Ανταπόκριση από Λονδίνο: Ευδοξία Λυμπέρη
Το ζήτημα έφερε εκ νέου στη Βουλή των Λόρδων ο ανεξάρτητος κόμης του Κλάνκαρτι (Earl of Clancarty), ζητώντας από την κυβέρνηση να διευκρινίσει εάν έχει αξιολογήσει τις προτάσεις για τη μόνιμη επιστροφή των Γλυπτών που βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο.
Η υφυπουργός Πολιτισμού, βαρόνη Τουάικρος (Baroness Twycross), απάντησε ότι «η κυβέρνηση δεν έχει προβεί σε καμία αξιολόγηση των προτάσεων για τη μόνιμη επιστροφή», χαιρετίζοντας ωστόσο τις συνομιλίες του Βρετανικού Μουσείου με Έλληνες υπουργούς για την επίτευξη μιας «εποικοδομητικής συνεργασίας».
Ο κόμης του Κλάνκαρτι έθεσε το ζήτημα της αισθητικής ενότητας του μνημείου, χρησιμοποιώντας ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα:
«Εάν η “Γκερνίκα” του Πικάσο κοβόταν σε κομμάτια και εκτίθετο σε διαφορετικά μουσεία, θα ξεσηκωνόταν τεράστια κατακραυγή για την επανένωση τους. Δεν θα έπρεπε να αντιμετωπίσουμε με τον ίδιο τρόπο και το αριστούργημα του Φειδία;»
Ζήτησε μάλιστα μια περιορισμένη τροποποίηση του νόμου του 1963, ώστε το ίδιο το Βρετανικό Μουσείο να μπορεί να αποφασίσει για την επιστροφή των Γλυπτών, χωρίς τους σημερινούς νομοθετικούς περιορισμούς.
Η απάντηση της υφυπουργού ήταν κατηγορηματική:
«Δεν έχουμε αυτή τη στιγμή σχέδια να επανεξετάσουμε τον νόμο περί Βρετανικού Μουσείου. Δεν είναι κάτι που περιλαμβανόταν στην Ομιλία του Βασιλιά», δηλαδή στο κυβερνητικό νομοθετικό πρόγραμμα.
Η αναφορά αυτή έχει ιδιαίτερη πολιτική σημασία, καθώς επιβεβαιώνει ότι η άρση του νομοθετικού εμποδίου δεν περιλαμβάνεται στις προτεραιότητες της κυβέρνησης όπως είχαν κατατεθεί από την προηγούμενη πρωθυπουργία του Κιρ Στάρμερ. Αυτό είναι ανοιχτό σε ερμηνεία για το μέλλον, δεν αποκλείεται δηλαδή η δυνατότητα μελλοντικής νομοθετικής πρωτοβουλίας.
Η Τουάικρος υπογράμμισε ότι το Βρετανικό Μουσείο είναι ανεξάρτητο από την κυβέρνηση, αλλά αναγνώρισε πως η ισχύουσα νομοθεσία περιορίζει τις δυνατότητες του. Επανέλαβε ότι το Μουσείο θα εξέταζε αίτημα δανεισμού, υπό την προϋπόθεση ότι η Ελλάδα θα αναγνώριζε τη βρετανική κυριότητα των Γλυπτών και θα δεσμευόταν για την επιστροφή τους.
Στη συζήτηση διατυπώθηκαν και αντίθετες απόψεις. Ο Συντηρητικός υποκόμης Χέιλσαμ (Viscount Hailsham) προειδοποίησε ότι «τα μουσεία είναι γεμάτα αντικείμενα που αποκτήθηκαν από το εξωτερικό, συχνά υπό μάλλον αμφίβολες συνθήκες» και ότι η επιστροφή των Γλυπτών «θα δημιουργούσε ένα εξαιρετικά ατυχές προηγούμενο».
Αντίθετα, ο Εργατικός λόρδος Νταμπς (Lord Dubs), υπέρμαχος της επιστροφής εδώ και χρόνια, ζήτησε να διευκρινιστεί εάν η ισχύουσα νομοθεσία επιτρέπει την επιστροφή ή απαιτείται νέος νόμος. Η υφυπουργός παρέπεμψε στους περιορισμούς του British Museum Act 1963, ο οποίος επιτρέπει την οριστική απομάκρυνση αντικειμένων από τις συλλογές μόνο σε εξαιρετικά περιορισμένες περιπτώσεις.
Ο Φιλελεύθερος Δημοκράτης λόρδος Άντινγκτον (Lord Addington) επικαλέστηκε ως πιθανό πρότυπο τη συμφωνία δανεισμού της περίφημης Ταπισερί της Μπαγιέ από τη Γαλλία στη Βρετανία και ρώτησε εάν η κυβέρνηση θα διέθετε τον αναγκαίο κοινοβουλευτικό χρόνο για τυχόν νομοθετική αλλαγή, εφόσον επιτυγχανόταν συμφωνία με την Ελλάδα.
Η Τουάικρος απάντησε ότι δεν υπάρχει ακόμη τέτοια συμφωνία και ότι το Βρετανικό Μουσείο «εργάζεται πολύ εντατικά προκειμένου να βρει μια διευθέτηση εντός του υφιστάμενου νομικού πλαισίου». Πρόσθεσε ότι η κυβέρνηση είναι ανοιχτή σε συμφωνία δανεισμού, εφόσον αυτή είναι αποδεκτή «από τους Έλληνες υπουργούς και τον ελληνικό λαό».
Ιδιαίτερα αιχμηρή ήταν η παρέμβαση της Εργατικής βαρόνης Τσακραμπάρτι (Baroness Chakrabarti), η οποία έθεσε το ζήτημα της κυριότητας με μια σύγκριση:
«Εάν κάποιος είχε αρπάξει ορισμένα από τα Κοσμήματα του Στέμματος, δεν νομίζω ότι θα ήμασταν τόσο ευχαριστημένοι με μια συμφωνία δανεισμού».
Η υφυπουργός επανέλαβε ότι η κυβέρνηση δεν σχεδιάζει να αλλάξει τον νόμο.
Η συζήτηση απέκτησε ιδιαίτερο ενδιαφέρον όταν ο ανεξάρτητος λόρδος Ρίκετς (Lord Ricketts) ζήτησε διαβεβαιώσεις ότι η Ταπισερί της Μπαγιέ θα επιστραφεί στη Γαλλία μετά τον δανεισμό της. Η απάντηση της Τουάικρος ήταν απόλυτη:
«Δεν υπάρχει απολύτως καμία πρόθεση – και θα έπρεπε να περάσουν πάνω από το πτώμα μου – να προσπαθήσουμε να κρατήσουμε την Ταπισερί της Μπαγιέ σε αυτή τη χώρα».
Η βαρόνη Τζόουνς του Μούλσκομπ (Πράσινοι), πρώην αρχαιολόγος, δήλωσε ότι συμμερίζεται τα επιχειρήματα της ελληνικής πλευράς, περιγράφοντας τα «εμφανώς γυμνά» σημεία του Παρθενώνα, όπου θα έπρεπε να βρίσκονται τα Γλυπτά.
Η βαρόνη Χουσεΐν-Ετζέ (Φιλελεύθεροι Δημοκράτες) υπενθύμισε τις δεκαετίες ελληνικών προσπαθειών για την επιστροφή και την ύπαρξη του ειδικά κατασκευασμένου Μουσείου της Ακρόπολης. Επισήμανε επίσης ότι το Βρετανικό Μουσείο διαθέτει πλήθος αντικειμένων στις αποθήκες του, τα οποία θα μπορούσαν να εκτεθούν στη θέση των Γλυπτών.
Η Τουάικρος έκλεισε τις σχετικές παρεμβάσεις επαναλαμβάνοντας ότι η Βρετανία και η Ελλάδα διατηρούν «μια πραγματικά ισχυρή σχέση, θεμελιωμένη σε κοινές αξίες και ιστορία», αλλά ότι η κυβέρνηση δεν προτίθεται προς το παρόν να νομοθετήσει για τη μόνιμη επιστροφή.
Υπενθυμίζεται ότι, ο σημερινός πρωθυπουργός είχε ταχθεί στο παρελθόν υπέρ της επιστροφής των Γλυπτών χωρίς όρους και είχε συμμετάσχει σε νομοθετική πρωτοβουλία για την τροποποίηση του νόμου του 1963. Ωστόσο, μετά την ανάληψη της πρωθυπουργίας, παρέπεμψε το ζήτημα στο Βρετανικό Μουσείο. Η σημερινή δήλωση της υφυπουργού ότι η τροποποίηση του νόμου δεν περιλαμβάνεται στο κυβερνητικό νομοθετικό πρόγραμμα επιβεβαιώνει ότι, τουλάχιστον προς το παρόν, η κυβέρνηση Μπέρναμ δεν προτίθεται να προχωρήσει στην αλλαγή που ο ίδιος είχε υποστηρίξει στο παρελθόν.
Η συζήτηση στη Βουλή των Λόρδων έδειξε – για ακόμη μία φορά- ότι παρά τη διακομματική πίεση, το Λονδίνο εξακολουθεί να προκρίνει μια συμφωνία δανεισμού αντί της νομοθετικής οδού για τη μόνιμη επανένωση των Γλυπτών. Η ελληνική πλευρά δεν αναγνωρίζει καμμία κυριότητα στο Βρετανικό Μουσείο φυσικά, με αποτέλεσμα οι συζητήσεις προσώρας να έχουν “παγώσει”.
www.ertnews.gr
Ακολουθήστε το myvolos.net στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
