Στη Λάρισα λειτουργεί εδώ και χρόνια μια δημοτική δομή με ένα εντελώς διαφορετικό αντικείμενο, την προστασία και διαχείριση της άγριας πανίδας. Για τη λιγότερο γνωστή πλευρά της προστασίας των ζώων μίλησε την Παρασκευή 14 Αυγούστου στην ΕΡΤ Βόλου και στον Γιάννη Ξυνόπουλο ο δασοπόνος Γιώργος Χριστοδούλου, από το Τμήμα Διαχείρισης Άγριας Πανίδας και Προστατευμένων Περιοχών του Δήμου Λαρισαίων. Σε πρόσφατη επίσημη ανακοίνωση του Δήμου αναφέρεται ως αναπληρωτής προϊστάμενος του Τμήματος, ενώ έχει πολυετή εμπειρία στην ιερακοθηρία και στη διαχείριση άγριας ζωής.
Ένα δημοτικό Τμήμα αποκλειστικά για την άγρια πανίδα
“Εδώ και πολλά χρόνια, από το 2018, ο Δήμος έχει δημιουργήσει ένα ειδικό Τμήμα που λέγεται Τμήμα Διαχείρισης Άγριας Πανίδας”, εξήγησε ο Γιώργος Χριστοδούλου. Η δουλειά του, όπως είπε, κινείται σε δύο βασικούς άξονες. Ο πρώτος είναι η διαχείριση των μεγάλων συγκεντρώσεων κορακοειδών στο κέντρο της Λάρισας με τη βοήθεια ειδικά εκπαιδευμένων γερακιών. Ο δεύτερος είναι η παροχή βοήθειας σε τραυματισμένα ή εξασθενημένα άγρια ζώα και πτηνά που εντοπίζονται στον Δήμο και όχι μόνο. Πρόκειται για οργανωμένη δημοτική δράση που επιβεβαιώνεται και από τα επίσημα στοιχεία του Δήμου Λαρισαίων. Μόνο μέσα στο 2025 το Τμήμα παρείχε βοήθεια σε 145 άγρια πτηνά, πέντε σκαντζόχοιρους, δύο χελώνες και μία αλεπού. Στα ζώα παρέχονται πρώτες βοήθειες, τροφή και ενυδάτωση, ενώ όσα χρειάζονται εξειδικευμένη περίθαλψη μεταφέρονται, σε συνεργασία με τον ΟΦΥΠΕΚΑ Θεσσαλίας, στην ΑΝΙΜΑ.
“Ελάχιστοι δήμοι έχουν κάτι ανάλογο”
Ερωτηθείς εάν λειτουργούν αντίστοιχες δημοτικές υπηρεσίες και σε άλλες περιοχές της χώρας, ο κ. Χριστοδούλου ήταν επιφυλακτικός ως προς τον ακριβή αριθμό, αλλά σαφής ως προς τη σπανιότητά τους. “Απ’ ό,τι γνωρίζω, ελάχιστα. Νομίζω σε άλλον έναν δήμο υπάρχει και νομίζω ότι αρχίζουν να δημιουργούνται σε άλλους δύο. Δεν είμαι σίγουρος”, είπε. Όπως εξήγησε, η ανάγκη μιας τέτοιας δομής εξαρτάται και από τα χαρακτηριστικά κάθε δήμου. Περιοχές με δασικές, αγροτικές ή άλλες εκτάσεις που αποτελούν φυσικούς βιότοπους έχουν πολύ συχνότερη επαφή με είδη της άγριας πανίδας και, κατά συνέπεια, διαφορετικές ανάγκες διαχείρισης.
Ο “γερακάρης” του Δήμου Λαρισαίων
Ο Γιώργος Χριστοδούλου έχει μία ειδικότητα που δύσκολα συναντά κανείς σε έναν δήμο. “Είμαι εκπαιδευτής γερακιών, είμαι γερακάρης πιστοποιημένος από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και με τα γεράκια τα οποία εκπαιδεύω κάνουμε εκδίωξη των κορακοειδών μέσα από το κέντρο της πόλης”, ανέφερε στην ΕΡΤ Βόλου. Η ιδιότητά του ως δασοπόνου και ενεργού ιερακοθήρα με εμπειρία στη βιολογική διαχείριση ειδών μέσα σε αστικές ζώνες καταγράφεται και από τον Σύλλογο Ελληνικής Ιερακοθηρίας, ενώ ο Δήμος Λαρισαίων τον έχει παρουσιάσει επανειλημμένα ως υπεύθυνο για τις σχετικές δράσεις. “Κάνω δουλειά το πάθος μου”, είπε ο ίδιος, περιγράφοντας τη σχέση του με τα αρπακτικά πτηνά.
Τρία εκπαιδευμένα γεράκια “δημοτικοί υπάλληλοι”
Ο Δήμος Λαρισαίων διαθέτει σήμερα, σύμφωνα με τον Γιώργο Χριστοδούλου, τρία εκπαιδευμένα γεράκια – δύο θηλυκά και ένα αρσενικό. Με αρκετή δόση χιούμορ, όταν στη συζήτηση επισημάνθηκε ότι ο Δήμος έχει ουσιαστικά “τρία γεράκια δημοσίους υπαλλήλους”, ο ίδιος απάντησε: “Ναι, μπορείτε να το πείτε και έτσι”. Ακόμη και το πρόγραμμα των πτηνών είναι συνδεδεμένο με εκείνο του εκπαιδευτή τους. “Ακολουθούν τις άδειες τις δικές μου. Δυστυχώς ή ευτυχώς ακολουθούν την εργασία τη δική μου”, είπε.
Πώς ένα γεράκι απομακρύνει χιλιάδες κορακοειδή
Η λογική της μεθόδου είναι εντυπωσιακά απλή, ο Δήμος επαναφέρει μέσα στην πόλη τον φυσικό θηρευτή που λείπει από το αστικό περιβάλλον. “Δημιουργούμε συνθήκες φόβου. Φέρνουμε έναν φυσικό εχθρό των κορακοειδών μέσα στην πόλη, έτσι ώστε να τα αναγκάσουμε να φύγουν, να πάνε στο φυσικό τους περιβάλλον”, εξήγησε ο Γιώργος Χριστοδούλου. Όπως είπε, ένας από τους λόγους που μεγάλες ομάδες κορακοειδών επιλέγουν τις πόλεις είναι ακριβώς ότι εκεί δεν συναντούν στον ίδιο βαθμό τους φυσικούς εχθρούς που υπάρχουν στην ύπαιθρο. Η χρήση εκπαιδευμένων γερακιών για τη διαχείριση των κορακοειδών αποτελεί πράγματι επίσημη δράση του Δήμου και παρουσιάστηκε ακόμη και τον Ιανουάριο του 2026 σε αντιπροσωπεία του Δήμου Σμύρνης ως μία από τις περιβαλλοντικές πρακτικές της Λάρισας.
“Λέιζερ, υπέρηχοι, παλλόμενα φώτα – Τίποτα δεν λειτούργησε”
Πριν φτάσει ο Δήμος στη λύση των γερακιών, είχαν δοκιμαστεί, σύμφωνα με τον Χριστοδούλου, σχεδόν όλες οι διαθέσιμες τεχνικές απομάκρυνσης. “Είχαν δοκιμαστεί όλα. Λέιζερ, ήχοι, υπέρηχοι, παλλόμενα φώτα, ήχοι από αρπακτικά πουλιά για να τρομάζουν. Τίποτα δεν λειτούργησε”, ανέφερε. Για τη σημερινή μέθοδο ήταν κατηγορηματικός: “Αποδίδει εκατό τοις εκατό. Είναι μάλιστα το μόνο μέτρο το οποίο έχει αποτέλεσμα”. Η εκτίμηση για “100%” αποτελεσματικότητα αποτελεί δήλωση του ίδιου του χειριστή. Ο Δήμος Λαρισαίων, πάντως, έχει χαρακτηρίσει επίσημα το πρόγραμμα απομάκρυνσης κορακοειδών με εκπαιδευμένα γεράκια “ιδιαίτερα αποτελεσματικό”.
“Δεν τα σκοτώνουμε – Απλώς τα τρομάζουμε”
Ένα από τα σημεία στα οποία επέμεινε ο Γιώργος Χριστοδούλου αφορά τον τρόπο με τον οποίο εφαρμόζεται σήμερα το πρόγραμμα. “Δεν τα σκοτώνουμε, δεν τα θανατώνουμε τα κοράκια. Απλά τα τρομάζουμε”, τόνισε. Στόχος, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι τα κορακοειδή να αντιληφθούν εκ νέου την παρουσία φυσικού εχθρού στην περιοχή όπου συγκεντρώνονται και να επιλέξουν διαφορετικό σημείο για τη διανυκτέρευση ή την παραμονή τους.
Η εμπειρία της Λάρισας πέρασε και στην Καρδίτσα
Η τεχνογνωσία αυτή δεν έχει μείνει μόνο στη Λάρισα. Όταν στη συζήτηση έγινε αναφορά στο σοβαρό πρόβλημα συγκέντρωσης κορακοειδών στο Παυσίλυπο της Καρδίτσας, ο Χριστοδούλου αποκάλυψε ότι αντίστοιχη δράση έχει ήδη ξεκινήσει. “Το γνωρίζω επειδή είμαι στον Σύλλογο των Ιερακοθηρών. Μάλιστα συνέβαλα κι εγώ σε αυτό με τις γνώσεις μου, έτσι ώστε να ξεκινήσει και εκεί και να ανακουφιστεί λίγο εκείνος ο χώρος, όπου δεχόταν πολύ μεγάλη πίεση από κορακοειδή”, ανέφερε.
Θα αποκτήσει περισσότερα γεράκια ο Δήμος;
Στο ερώτημα εάν υπάρχει σχεδιασμός για να μεγαλώσει η ομάδα των εκπαιδευμένων γερακιών, ο Γιώργος Χριστοδούλου δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο. “Ευχής έργο θα ήταν, αλλά βλέποντας και κάνοντας”, είπε.
Αυξάνονται τα άγρια γεράκια στη Θεσσαλία
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε και η αναφορά του στους πληθυσμούς των άγριων αρπακτικών. “Τα τελευταία χρόνια υπάρχει μια σημαντική αύξηση των γερακιών στον τόπο μας και όχι μόνο”, είπε, συνδέοντας την εξέλιξη με τη μεγαλύτερη διαθεσιμότητα τροφής, κυρίως από περιστέρια και δεκαοχτούρες. “Όταν αυξάνεται η τροφή, αυξάνεται και ο αριθμός των αρπάγων”, εξήγησε. Παρόμοια εικόνα καταγράφει και ο Δήμος Λαρισαίων, ο οποίος σημειώνει ότι η πληθυσμιακή αύξηση αρπακτικών πτηνών έχει ως συνέπεια να αυξάνονται και τα περιστατικά στα οποία καλείται να επέμβει το Τμήμα.
Καλώδια, τζάμια, αυτοκίνητα και δηλητηριάσεις
Η αύξηση των πληθυσμών έχει όμως και μια δυσάρεστη πλευρά. Ο Χριστοδούλου περιέγραψε γεράκια που τραυματίζονται όταν προσκρούουν σε καλώδια, γυάλινες επιφάνειες ή ακόμη και αυτοκίνητα, ενώ υπάρχουν και περιστατικά δηλητηρίασης. “Όσο μεγαλύτερος ο πληθυσμός είναι, τόσο και περισσότερα περιστατικά έχουμε”, σημείωσε. Το επίσημο απολογιστικό δελτίο του Δήμου για το 2025 επιβεβαιώνει ότι σημαντικό μέρος των περιστατικών που φθάνουν στην υπηρεσία αφορά τραυματισμένα ή δηλητηριασμένα πτηνά, με ιδιαίτερα αυξημένη παρουσία αρπακτικών.
Από τις πρώτες βοήθειες στην επιστροφή στη φύση
Η δουλειά του Τμήματος δεν τελειώνει με την περισυλλογή ενός τραυματισμένου ζώου. Στα περιστατικά που διαχειρίζεται παρέχονται πρώτες βοήθειες, τροφή και νερό και ακολουθεί προσπάθεια αποκατάστασης. Όσα ζώα μπορούν να επιστρέψουν άμεσα στο φυσικό τους περιβάλλον απελευθερώνονται, ενώ όσα χρειάζονται εξειδικευμένη νοσηλεία παραπέμπονται σε ειδικό κέντρο αποκατάστασης. Η συγκεκριμένη δράση έχει πλέον πολυετή συνέχεια: το 2021 το Τμήμα είχε κληθεί σε περισσότερες από 80 περιπτώσεις άγριων πτηνών και θηλαστικών, το 2022 σε 112 περιστατικά πτηνών και άλλα ζώα, ενώ το 2025 οι περιπτώσεις άγριων πτηνών έφθασαν τις 145.
“Ο κόσμος πλέον γνωρίζει τι να κάνει”
Για τον Γιώργο Χριστοδούλου υπάρχει και μία ακόμη αισιόδοξη εξέλιξη, η αλλαγή της συμπεριφοράς των πολιτών. “Ο κόσμος πλέον γνωρίζει και έχει ευαισθητοποιηθεί πάρα πολύ στην προστασία αυτών των πουλιών και γενικά της άγριας πανίδας”, είπε. Όπως εξήγησε, όλο και περισσότεροι πολίτες, όταν εντοπίσουν ένα πληγωμένο πτηνό ή άλλο άγριο ζώο, γνωρίζουν πού μπορούν να απευθυνθούν και πώς πρέπει να αντιδράσουν. Η αυξημένη ευαισθητοποίηση των πολιτών έχει καταγραφεί και από τον ίδιο τον Δήμο ως ένας από τους λόγους για τους οποίους όλο και περισσότερα περιστατικά άγριας ζωής φθάνουν στις υπηρεσίες του. Η συζήτηση με τον Γιώργο Χριστοδούλου ανέδειξε τελικά μια πλευρά της τοπικής αυτοδιοίκησης που παραμένει σε μεγάλο βαθμό άγνωστη: έναν δήμο που δεν περιορίζεται στην παραδοσιακή διαχείριση ζητημάτων ζώων μέσα στην πόλη, αλλά έχει δημιουργήσει εξειδικευμένη δομή για την άγρια πανίδα, εφαρμόζοντας ταυτόχρονα μια μέθοδο που επιχειρεί να χρησιμοποιήσει την ίδια τη φύση για να αποκαταστήσει την ισορροπία στο αστικό περιβάλλον.
www.ertnews.gr
Ακολουθήστε το myvolos.net στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
