Τα πρότυπα των αντισωμάτων στο αίμα των ανθρώπων θα μπορούσαν να προβλέψουν την εμφάνιση της φλεγμονώδους νόσου του εντέρου (ΦΝΕ) μία δεκαετία πριν από τη διάγνωση, σύμφωνα με μεγάλης κλίμακας μελέτη. Αυτό το εύρημα, ανοίγει ενδεχομένως νέους δρόμους για την έγκαιρη ανίχνευση του κινδύνου εμφάνισης της νόσου.
Η νόσος του Crohn και η ελκώδης κολίτιδα, οι δύο κύριες μορφές της ΦΝΕ, αντιμετωπίζονται συνήθως μόνο αφού εμφανιστούν τα συμπτώματα, όταν το έντερο έχει ήδη υποστεί βλάβη. Στις παθήσεις αυτές, μη φυσιολογικές ανοσολογικές αντιδράσεις συμβάλλουν στην επίμονη φλεγμονή και την πρόκληση βλαβών στο πεπτικό σύστημα. Αν και αναγνωρίζεται όλο και περισσότερο ότι η νόσος αναπτύσσεται σε βάθος χρόνου πριν από τη διάγνωσή της, οι ανοσολογικές μεταβολές που σημειώνονται σε αυτή την περίοδο παραμένουν σχετικά ανεπαρκώς μελετημένες. Τώρα, επιστήμονες διαπίστωσαν ότι το ανοσοποιητικό σύστημα στέλνει προειδοποιητικά σήματα έως και μία δεκαετία πριν από τη διάγνωση, ανοίγοντας τον δρόμο για νωρίτερο εντοπισμό, ακόμη και για πρόληψη.
«Για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα, ήμασταν σε θέση να αντιμετωπίσουμε τη φλεγμονώδη νόσο του εντέρου μόνο αφού είχε ήδη προκληθεί βλάβη – και για πολλούς ανθρώπους, αυτό είναι πολύ αργά», δήλωσε ο Δρ. Αρνό Μπούργκονιε από το Πανεπιστημιακό Ιατρικό Κέντρο του Groningen στην Ολλανδία και την Ιατρική Σχολή Icahn στο Mount Sinai της Νέας Υόρκης.
«Δεν πρόκειται ακόμη για μια εξέταση που μπορεί να υποδείξει σε κάποιον ότι θα νοσήσει, αποτελεί ωστόσο ένα σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση της έγκαιρης διάγνωσης της νόσου και, ενδεχομένως, της πρόληψής της στο μέλλον», πρόσθεσε.
Τουλάχιστον 3,8 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως ζουν με Ιδιοπαθή Φλεγμονώδη Νόσο του Εντέρου (ΙΦΝΕ)- μια ανοσολογική πάθηση που προκαλεί χρόνια φλεγμονή στον πεπτικό σωλήνα, οδηγώντας σε πόνο, διάρροια και κόπωση. Η ακριβής αιτία παραμένει άγνωστη, αλλά σε αυτήν ενδέχεται να συμβάλλουν παράγοντες όπως η δυσλειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, η γενετική προδιάθεση και οι μικροοργανισμοί που ζουν στο έντερο.
Η θεραπεία βασίζεται σε αντιφλεγμονώδη και ανοσοκατασταλτικά φάρμακα, ωστόσο, πολλοί ασθενείς δεν ανταποκρίνονται σε αυτήν, ενώ ένας σημαντικός αριθμός αναγκάζεται να υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση για την αφαίρεση τμημάτων του εντέρου που έχουν υποστεί βλάβη. Επιπλέον, η μακροχρόνια φλεγμονή αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του εντέρου. Το γεγονός αυτό ώθησε τους επιστήμονες να αναζητήσουν τα πρώιμα σημάδια της νόσου, με την ελπίδα να εντοπίσουν άτομα που διατρέχουν κίνδυνο, προτού προκληθούν βλάβες.
Τα ευρήματα της μελέτης
Ο Μπούργκονιε και οι συνεργάτες του από το Mount Sinai και το Ιατρικό Πανεπιστήμιο της Βιέννης ανέλυσαν δείγματα αίματος που ελήφθησαν από στρατιωτικό προσωπικό των ΗΠΑ. Εξέτασαν 2.000 δείγματα από 500 άτομα, εκ των οποίων τα 200 εμφάνισαν αργότερα νόσο του Crohn και τα 200 ελκώδη κολίτιδα. Τα υπόλοιπα 100 άτομα δεν εμφάνισαν καμία από τις δύο παθήσεις.
Τα δείγματα αίματος ελέγχθηκαν για την παρουσία αντισωμάτων, τα οποία ενδέχεται να παρήγαγε το ανοσοποιητικό σύστημα ως απόκριση σε εκατοντάδες χιλιάδες πρωτεϊνικά θραύσματα προερχόμενα από βακτήρια, ιούς, τροφές, ακόμη και από τους ίδιους τους ιστούς του σώματος.
Στα άτομα που εμφάνισαν αργότερα νόσο του Crohn, παρατηρήθηκε συχνότερα η παρουσία αντισωμάτων κατά του ιού Epstein-Barr– του ιού που προκαλεί λοιμώδη μονοπυρήνωση- με τις διαφορές να είναι ορατές ήδη μία δεκαετία πριν από τη διάγνωση. Η ένδειξη ήταν ισχυρότερη σε όσους ανέπτυξαν αργότερα πιο σοβαρή, επιπλεγμένη νόσο, η οποία μπορεί να προκαλέσει στένωση του εντέρου ή τη δημιουργία ανώμαλων διαδρομών. Τα άτομα που εμφάνισαν ελκώδη κολίτιδα παρουσίασαν ένα διαφορετικό προφίλ, το οποίο περιλάμβανε αντισώματα κατά μιας πρωτεΐνης του ίδιου του οργανισμού, την φλαγελλίνη.
Τα επόμενα βήματα
Τα ευρήματα, τα οποία δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό «Gut» και παρουσιάστηκαν στο συνέδριο της Ενωμένης Ευρωπαϊκής Γαστρεντερολογίας στη Βαρκελώνη, χρήζουν επιβεβαίωσης και σε άλλες πληθυσμιακές ομάδες. Οι συγγραφείς επισημαίνουν επίσης ότι, παρότι τα ευρήματα αποτελούν σημαντική απόδειξη της αρχής στην οποία βασίζεται η συγκεκριμένη προσέγγιση, απαιτούνται περαιτέρω μελέτες προτού αυτή μπορέσει να αξιοποιηθεί στην κλινική πράξη ως εξέταση προσυμπτωματικού ελέγχου.
«Προτεραιότητα τώρα είναι να επικυρώσουμε αυτές τις αντισωματικές υπογραφές σε ανεξάρτητους και πιο αντιπροσωπευτικούς πληθυσμούς, τους οποίους θα παρακολουθούμε προοπτικά», εξήγησε ο Δρ. Μπουργκόνιε.
«Πρέπει επίσης να προσδιορίσουμε την πρόσθετη αξία τους σε συνδυασμό με γενετικούς, κλινικούς και άλλους δείκτες αίματος, να μετατρέψουμε τα ευρήματα σε μια αξιόπιστη και οικονομικά προσιτή στοχευμένη εξέταση και, τελικά, να αποδείξουμε ότι η χρήση της οδηγεί πράγματι σε καλύτερα κλινικά αποτελέσματα», κατέληξε ο ερευνητής.
Με πληροφορίες από Guardian, Eurekalert
www.ertnews.gr
Ακολουθήστε το myvolos.net στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
