«Η φύση θα τα καταφέρει» είναι μια συνηθισμένη απάντηση σε όλες τις μορφές περιβαλλοντικών καταστροφών. Σύμφωνα με νέα έρευνα, ωστόσο, η ικανότητα της φύσης να το κάνει αυτό υπερεκτιμάται σε μεγάλο βαθμό. Οι συγγραφείς προειδοποιούν ότι τα οικοσυστήματα δεν διαθέτουν αυτή τη στιγμή τα αποθέματα που χρειάζονται για να ανταποκριθούν σε καταστροφές.
Η έρευνα έγινε υπό την εποπτεία επιστημόνων του King’s College London και του Imperial College London. Σύμφωνα με αυτήν, το πρόβλημα έχει γίνει ήδη τόσο σοβαρό και διαδεδομένο που η απώλεια βιοποικιλότητας που σχετίζεται με την περιβαλλοντική υποβάθμιση θα μπορούσε να απειλήσει την ασφάλεια τροφίμων. Τα οικοσυστήματα προσφέρουν πολλά οφέλη από τα οποία εξαρτάται η ανθρωπότητα, συμπεριλαμβανομένων της επικονίασης των καλλιεργειών, της καθαρισμού του νερού, της αποθήκευσης άνθρακα και της φυσικής προστασίας από παράσιτα.
Εκτεταμένη έρευνα
Για τη μελέτη, οι επιστήμονες ανέλυσαν μια τεράστια ποσότητα δεδομένων από προηγούμενες έρευνες, κάνοντάς την ανάλυση σχεδόν δύο φορές πιο εκτενή από άλλες μελέτες στο ίδιο θέμα. Ένα από τα κύρια ευρήματα είναι ότι η ικανότητα των ειδών να αντικαθιστούν το ένα το άλλο υπερεκτιμάται. Μια κοινή υπόθεση είναι ότι όταν ένα είδος εξαφανίζεται από ένα οικοσύστημα, αντικαθίσταται γρήγορα από ένα άλλο.
“Γνωρίζουμε ότι η βιοποικιλότητα υποστηρίζει την ανθρωπότητα παρέχοντας μας τροφή, καθαρό νερό, καθαρό αέρα και πολλές άλλες υπηρεσίες οικοσυστήματος. Αυτό το μοντέλο μας δίνει μια ακριβή παγκόσμια εικόνα: μπορούμε τώρα να προβλέψουμε τα οφέλη που παρέχει η βιοποικιλότητα οπουδήποτε, καθιστώντας μας ευκολότερο να αναγνωρίσουμε και να εκμεταλλευτούμε αυτά τα οφέλη”
Γουίλ Πιρς, εξελικτικός βιολόγος στο Imperial College London
Αυτό είναι αλήθεια σε κάποιο βαθμό, αλλά η διαδικασία δεν είναι ούτε γρήγορη, ούτε αυτόματη. Ορισμένοι ρόλοι μέσα στα οικοσυστήματα είναι δύσκολο να αντικατασταθούν, και αν αρκετοί χαθούν ταυτόχρονα, η φύση αντιμετωπίζει ένα μεγάλο πρόβλημα που είναι δύσκολο να ξεπεραστεί. Απλά, όσο πλουσιότερο και πιο ποικιλόμορφο είναι ένα σύστημα από άποψη ειδών, τόσο πιο εύκολα μπορεί να αντιμετωπίσει τις απειλές.
Αυτό ήταν πιο προφανές στη μελέτη σε σχέση με τη διαδικασία αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα στον ωκεανό. Ο άνθρακας μετακινείται από τον αέρα στα θαλάσσια ύδατα, όπου αποθηκεύεται σε ιζήματα και σε σώματα οργανισμών. Σύμφωνα με τους επιστήμονες, οι παράκτιες περιοχές είναι ιδιαιτέρως σημαντικές, ειδικότερα οι κοραλλιογενείς ύφαλοι, οι αλυκές και τα μαγκρόβια δάση. Η ύπαρξή τους, ωστόσο, εξαρτάται από έναν ευρύ φάσμα παραγόντων, από τις κλιματικές συνθήκες και τη μεταφορά άνθρακα έως την παρουσία μικροβιακών δικτύων υπεύθυνων για τη μεταφορά θρεπτικών συστατικών.
“Τα αποτελέσματα του ωκεανού μας άφησαν αποσβολωμένους κυριολεκτικά”, είπαν οι συγγραφείς. “Η θαλάσσια αποθήκευση άνθρακα αντέδρασε στη βιοποικιλότητα πιο έντονα από οτιδήποτε άλλο μετρήσαμε, όμως είναι μία από τις λιγότερο μελετημένες περιοχές που συναντήσαμε.”
Εξαιρέσεις
Επειδή οι επιστήμονες μελετούσαν την άμεση επίδραση στους ανθρώπους, αναζητούσαν επίσης περιοχές όπου η βιοποικιλότητα είτε δεν είχε αισθητή επίδραση σε αυτό το σημείο, είτε η επιρροή της ήταν ασθενής.
Ένα παράδειγμα είναι η προστασία από παράκτιες πλημμύρες και διάβρωση. Αυτό δεν σημαίνει ότι η φύση δεν παίζει κανένα ρόλο εκεί, αλλά μάλλον ότι αυτή η προστασία συχνά εξαρτάται από την παρουσία μόνο λίγων ειδών, ακόμη και ενός ή δύο. Αυτά μπορεί να περιλαμβάνουν συγκεκριμένα είδη θάμνων που σταθεροποιούν τις αμμόλοφους ή δέντρα που βοηθούν στην προστασία των παράκτιων περιοχών από τα κύματα.
Σύμφωνα με τους συγγραφείς της μελέτης, το ζήτημα είναι πολύ πιο σύνθετο από ό,τι φαίνεται: ο βασικός κανόνας ότι η διατήρηση της ποικιλότητας είναι αρκετή δεν ισχύει πάντα. Είναι κρίσιμο να συνδυαστεί η διατήρηση της βιοποικιλότητας με την προστασία των αναντικατάστατων βασικών ειδών.
Αναφορά στη μελέτη (στα αγγλικά)
Ένα άρθρο γραμμένο από Tomáš Karlík (CT), που δημοσιεύθηκε αρχικά στις 7 Οκτωβρίου 2026, 16:41 (θερινή ώρα Κεντρικής Ευρώπης)
www.ertnews.gr
Ακολουθήστε το myvolos.net στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
