Ο Εμανουέλ Μακρόν εξελέγη πρόεδρος της Γαλλίας το 2017 με τη στήριξη μέρους της γαλλικής νεολαίας. Σήμερα, όμως, βρίσκεται αντιμέτωπος με την αυξανόμενη δυσαρέσκεια των νέων, καθώς το χάσμα ανάμεσά τους διευρύνεται όσο πλησιάζει το τέλος της θητείας του. Η «γενιά του Covid» βλέπει το μέλλον με ολοένα μεγαλύτερη ανασφάλεια και απογοήτευση, ενώ η οργή της εκφράζεται πλέον και στους δρόμους. Από τα μέσα Σεπτεμβρίου, μαθητές και φοιτητές συμμετέχουν σε διαδηλώσεις κατά της πολιτικής της γαλλικής κυβέρνησης, επιχειρώντας να ενώσουν τις δυνάμεις τους με άλλες κοινωνικές ομάδες που συμμερίζονται τη δυσαρέσκειά τους.
Κι όμως, το 2017 ο Μακρόν είχε αναδείξει τη νεολαία σε κεντρικό θέμα της προεκλογικής του εκστρατείας για την προεδρία. Τότε, λίγο πριν από τα 40ά γενέθλιά του, επιχείρησε να ανατρέψει μια ολόκληρη γενιά λεγόμενων «boomer»– από τον προκάτοχό του, Φρανσουά Ολάντ, έως τον συντηρητικό υποψήφιο Φρανσουά Φιγιόν, συμπεριλαμβανομένου του ηγέτη της ριζοσπαστικής Αριστεράς, Ζαν-Λικ Μελανσόν.
Ο ιστορικός Ζαν-Φρανσουά Σιρινέλι τον περιέγραψε ως «τον νικητή υποψήφιο μιας Γαλλίας της μεταγενέστερης γενιάς των baby boomers» και εξήρε αυτό που χαρακτήρισε «μια πρωτοφανή σύμπτωση υπό την Πέμπτη Δημοκρατία»: τη σύγκλιση ανάμεσα στη διάμεση ηλικία του γαλλικού πληθυσμού, που ήταν 40,4 έτη το 2017, και στην ηλικία του νέου προέδρου, ο οποίος ήταν 39 ετών.
Προβάλλοντας την άνοδο μιας νέας γενιάς στην εξουσία, ο Μακρόν ενσάρκωνε ο ίδιος την ανανέωση της χώρας. Ωστόσο, το εκλογικό του ακροατήριο αποτελούνταν περισσότερο από νεαρούς επαγγελματίες και εύπορα ανώτερα στελέχη επιχειρήσεων παρά από μαθητές και φοιτητές. Στον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών του 2017, ο Μακρόν κατέλαβε μόλις την τρίτη θέση στις προτιμήσεις των ψηφοφόρων ηλικίας 18-24 ετών, πίσω από τον Μελανσόν, ηγέτη του αριστερού κόμματος Ανυπότακτη Γαλλία (La France Insoumise), και τη Μαρίν Λεπέν, ηγέτιδα του ακροδεξιού Εθνικού Συναγερμού (Rassemblement National), σύμφωνα με το ινστιτούτο δημοσκοπήσεων Ipsos-BVA. Αντίθετα, ο Μακρόν ήταν πρώτος στις ηλικίες 25-34 ετών.
«Πέντε χρόνια αργότερα, δεν προηγείται πλέον στις προτιμήσεις των ανθρώπων που βρίσκονται στα 30 τους», δήλωσε η Αντελαΐντ Ζουλφικαρμπασίκ της Ipsos-BVA. «Το εκλογικό του ακροατήριο έχει γεράσει».
«Τα σημεία αναφοράς έχουν εξαφανιστεί»
Η κυβέρνηση δεν έχει παραδεχθεί ποτέ ότι απέτυχε στον τομέα της εκπαίδευσης. Ωστόσο, το νέο κύμα διαμαρτυριών, σε συνδυασμό με τις αλλεπάλληλες αλλαγές στη μεταρρύθμιση των απολυτήριων εξετάσεων του λυκείου και τις συνεχείς αναπροσαρμογές της εξεταστέας ύλης και του προγράμματος, σχεδόν κάθε χρόνο από το 2019, καταδεικνύουν ότι το εγχείρημα δεν απέδωσε τα αναμενόμενα αποτελέσματα, όπως έχει παραδεχθεί και ο ίδιος ο Μακρόν.
Σύμφωνα με την ιστορικό Μανόν Πινιό, το πρόβλημα ξεκινά από τη μεταρρύθμιση του λυκείου το 2019, η οποία εφαρμόστηκε χωρίς διαβούλευση και κατέληξε να διαλύσει τη συνοχή των σχολικών τμημάτων και να αποδιοργανώσει τα ωρολόγια προγράμματα.
«Ως αποτέλεσμα, το κλίμα στα σχολεία έχει επιδεινωθεί, έχει γίνει πιο τεταμένο και τα σημεία αναφοράς έχουν εξαφανιστεί», σημειώνει.
Πέρα από τα σχολεία, η εικόνα του Μακρόν ως προέδρου που μπορούσε να επικοινωνήσει με τους νέους άρχισε να ξεθωριάζει γρήγορα. Το 2017 και το 2018, οι περικοπές της κυβέρνησής του στο στεγαστικό επίδομα (APL), η εισαγωγή της ιδιαίτερα επικριθείσας πλατφόρμας Parcoursup για την πρόσβαση στην ανώτατη εκπαίδευση και η ανακοίνωση για τη μελλοντική καθιέρωση μιας καθολικής εθνικής υπηρεσίας (SNU) αποξένωσαν ένα μέρος της νεολαίας.
Το ίδιο αποτέλεσμα είχαν ο συγκεντρωτικός τρόπος διακυβέρνησης του Γάλλου προέδρου και οι απερίσκεπτες δηλώσεις του, όπως εκείνη που απηύθυνε τον Σεπτέμβριο του 2018 σε έναν νεαρό άνεργο κηπουρό: «Θα περάσω απέναντι στον δρόμο και θα σου βρω δουλειά».
Η Ζουλφικαρμπασίκ θεωρεί ότι «είναι λανθασμένη η αντίληψη πως ο Εμανουέλ Μακρόν ήταν ο υποψήφιος των νέων. Η περίοδος του μέλιτος ήταν πολύ σύντομη και η υποστήριξή του, η οποία ήταν ήδη εύθραυστη στις μικρότερες ηλικίες, μειώθηκε ακόμη πιο πολύ από το καλοκαίρι του 2017, καθώς η μεταρρύθμιση του στεγαστικού επιδόματος αποτέλεσε ένα τεράστιο συμβολικό πλήγμα».
«Είναι δύσκολο να είσαι 20 ετών»
Από την πρώτη χρονιά εφαρμογής της, η μεταρρύθμιση του λυκείου που προώθησε ο τότε υπουργός Παιδείας Ζαν-Μισέλ Μπλανκιέ, οδήγησε σε μαθητικές κινητοποιήσεις, τις οποίες παρακολουθούσαν στενά οι αστυνομικές αρχές. Στις 22 Μαΐου 2018, στο λύκειο Lycée Arago του Παρισιού, η αστυνομία συνέλαβε περίπου 100 εφήβους και τους έθεσε υπό κράτηση.
Τον Δεκέμβριο του 2018, κύμα αγανάκτησης προκάλεσε η δημοσιοποίηση εικόνας από το Μαντ-λα-Ζολί, στα δυτικά προάστια του Παρισιού, που έδειχνε μαθητές λυκείου γονατισμένους, με τα χέρια πίσω από το κεφάλι, υπό την επιτήρηση αστυνομικών. Ένας από τους αστυνομικούς τούς χλεύασε, λέγοντας: «Να μια τάξη που ξέρει να συμπεριφέρεται». Στα τέλη του 2019, ένας φοιτητής αυτοπυρπολήθηκε μπροστά από κτίριο περιφερειακής εκπαιδευτικής αρχής στη Λυών, φέρνοντας στο προσκήνιο την ψυχική οδύνη και την επισφάλεια που βίωναν πολλοί νέοι.
Για την αντιμετώπιση της πανδημίας του κορονοϊού το 2020, η οποία ήταν πολύ πιο επικίνδυνη για τους ηλικιωμένους, η κυβέρνηση επέβαλε περιορισμούς στις μετακινήσεις. Στο πλαίσιο της προστασίας των μεγαλύτερων σε ηλικία πολιτών, οι αρχές διέταξαν το εκτεταμένο κλείσιμο των σχολείων. Μια ολόκληρη γενιά, που μόλις άρχιζε να διαμορφώνει την κοινωνική της ζωή, βρέθηκε ξαφνικά απομονωμένη.
Στις 14 Οκτωβρίου 2020, σε τηλεοπτική συνέντευξη στο Μέγαρο των Ηλυσίων, ο πρόεδρος αναγνώρισε ότι «είναι δύσκολο να είσαι 20 ετών το 2020», περιγράφοντας την εμπειρία των νέων ως μια «τρομερή θυσία», η οποία περιλάμβανε ακυρωμένες εξετάσεις, αγωνία για τις εκπαιδευτικές τους επιλογές και αβεβαιότητα για την εύρεση της πρώτης τους εργασίας.
Όταν ήρθε η ώρα να επιστρέψει ο Μακρόν στην προεκλογική εκστρατεία, η νεολαία του κόμματός του, Les Jeunes avec Macron («Οι νέοι με τον Μακρόν»), δημιούργησε τον Σεπτέμβριο του 2021 μια αφίσα που τον παρουσίαζε ως «Μακρόν, πρόεδρο των νέων». Το σύνθημα έγραφε: «Ανυπομονώ να εγγραφώ για άλλες πέντε σεζόν». Ωστόσο, ελάχιστοι πίστευαν πλέον πραγματικά σε αυτή την εικόνα. Ο ίδιος ο πρόεδρος παραδεχόταν μάλιστα ότι προτιμούσε τις γαλλικές ταινίες των δεκαετιών του 1960 και του 1970.
Τον Ιούνιο του 2025, στο περιθώριο συνόδου κορυφής της G7, εκμυστηρεύτηκε στον συγγραφέα Εμανουέλ Καρέρ ότι «δεν υπήρξε ποτέ έφηβος», καθώς δεν του άρεσαν οι έφηβοι και δεν τους καταλάβαινε. Παρ’ όλα αυτά, συνέχισε να καλλιεργεί την εικόνα του «προέδρου των νέων», επιλέγοντας μια επικοινωνιακή στρατηγική στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
«Γνωρίζω ότι πολλοί έφηβοι δεν έχουν γνωρίσει άλλον πρόεδρο πέρα από εμένα. Και αυτό, κατά κάποιον τρόπο, δημιουργεί μια ευθύνη απέναντί τους», δήλωσε τον Φεβρουάριο του 2026, μιλώντας στο Brut.
Αλλαγή προτεραιοτήτων
Οι προτεραιότητες της γαλλικής κυβέρνησης μετατοπίστηκαν σε άλλους τομείς. Η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του γαλλικού συστήματος κοινωνικής πρόνοιας αναδείχθηκε σε μείζον ζήτημα, με τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος να προβλέπει την αύξηση του ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης στα 65 έτη, πριν τελικά επιτευχθεί συμβιβασμός για τα 64. Η μεταρρύθμιση αυτή χαρακτηρίστηκε «η μητέρα όλων των μαχών».
Παράλληλα, ο πόλεμος στην Ουκρανία, ο οποίος επανέφερε τις ένοπλες συγκρούσεις σε ευρωπαϊκό έδαφος, οδήγησε τις κυβερνήσεις του Μακρόν να επιβάλουν νέες απαιτήσεις στους νέους. Τους κάλεσαν να είναι έτοιμοι να αντισταθούν σε μια «ηττοπαθή νοοτροπία» και επιχείρησαν να τους προσφέρουν ένα «πλαίσιο» μέσα στο οποίο θα μπορούσαν να αναπτυχθούν.
Η διαρκής εναλλαγή υπουργών Παιδείας και η στασιμότητα στις εκπαιδευτικές δαπάνες ενισχύουν την αίσθηση ότι οι νέοι δεν αποτελούν προτεραιότητα για τη γαλλική κυβέρνηση. Την ίδια στιγμή, οι περισσότεροι υποψήφιοι για τις προεδρικές εκλογές του 2027 αποφεύγουν να τοποθετηθούν ανοιχτά υπέρ τους, καθώς η νεολαία εμφανίζει χαμηλότερη εκλογική συμμετοχή σε σύγκριση με τις μεγαλύτερες ηλικιακές ομάδες.
Η κριτική, ωστόσο, έρχεται πλέον και από το εσωτερικό του πολιτικού συστήματος. Ο πρώην υπουργός Οικονομικών Μπρουνό Λε Μερ, στενός συνεργάτης του Μακρόν επί επτά χρόνια, κάνει λόγο για «πραγματικό σκάνδαλο», καταγγέλλοντας την αύξηση των δημόσιων δαπανών για τους συνταξιούχους την ώρα που οι πόροι για την εκπαίδευση παραμένουν στάσιμοι.
«Μην απορείτε όταν βλέπετε μαθητές λυκείου στους δρόμους», δήλωσε στις 15 Οκτωβρίου στο τηλεοπτικό δίκτυο LCI- μια φράση που συνοψίζει την αυξανόμενη δυσαρέσκεια μιας γενιάς που αισθάνεται ότι οι ανάγκες και οι προσδοκίες της δεν εισακούονται.
Διαβάστε επίσης: Διάγγελμα Μακρόν μετά το χάος και τις αιματηρές συγκρούσεις στη Γαλλία
Πηγή: Le Monde, Les Echos
www.ertnews.gr
Ακολουθήστε το myvolos.net στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
