Η λαϊκή αγορά δεν είναι μόνο ένας τόπος αγορών. Είναι ένα καθημερινό “βαρόμετρο” της τσέπης του καταναλωτή, της αγωνίας του παραγωγού και της πραγματικής οικονομίας. Η ΕΡΤ Βόλου με τον Γιάννη Ξυνόπουλο βρέθηκε το πρωί της Δευτέρας 21 Σεπτεμβρίου 2026 στη λαϊκή αγορά της οδού Δημοκρατίας, στη Νέα Ιωνία Βόλου, καταγράφοντας την κίνηση, τις τιμές στους πάγκους και τις συζητήσεις ανθρώπων που κάθε εβδομάδα συναντιούνται στον ίδιο δρόμο: άλλοι για να πουλήσουν και άλλοι για να γεμίσουν όσο πιο οικονομικά μπορούν το καλάθι του σπιτιού.
Η πρωινή εικόνα στη λαϊκή της Νέας Ιωνίας
Από νωρίς το πρωί οι πάγκοι είχαν στηθεί κατά μήκος της οδού Δημοκρατίας. Φρούτα, λαχανικά, όσπρια, αυγά και ψάρια δημιουργούσαν τη γνώριμη εικόνα μιας λαϊκής αγοράς γειτονιάς, με τους πρώτους καταναλωτές να κινούνται ανάμεσα στους πάγκους, να κοιτούν τις τιμές και να συγκρίνουν πριν αγοράσουν. Η αγορά δεν είχε ακόμη φτάσει στην ώρα αιχμής της. Η κίνηση ήταν ήπια και σταδιακά αυξανόταν, εικόνα που καταγράφηκε και στη ζωντανή σύνδεση με την πρωινή ενημερωτική εκπομπή της ΕΡΤ Βόλου με την Ελένη Μανώλη.
Η αίσθηση που δημιουργείται περπατώντας στη συγκεκριμένη αγορά είναι διαφορετική από εκείνη των μεγαλύτερων λαϊκών της πόλης. Πρόκειται για μια περισσότερο γειτονική αγορά, μέσα στον οικιστικό ιστό της Νέας Ιωνίας, όπου παραγωγοί, επαγγελματίες και καταναλωτές γνωρίζονται συχνά μεταξύ τους. Και αυτό είναι ίσως ένα από τα στοιχεία που δεν μπορούν να αποτυπωθούν μόνο σε έναν τιμοκατάλογο. Η λαϊκή παραμένει και τόπος κοινωνικής επαφής. Ο καταναλωτής κάνει τη βόλτα του, βλέπει τι υπάρχει στους πάγκους, συγκρίνει ποιότητα και τιμή και στη συνέχεια αποφασίζει τι θα αγοράσει. Η ίδια εικόνα καταγράφηκε και στο ζωντανό ρεπορτάζ της ΕΡΤ Βόλου.
Η οικονομική πίεση φαίνεται και στη λαϊκή
Η ακρίβεια και η πίεση στο οικογενειακό εισόδημα είναι παρούσες ακόμη και σε έναν χώρο που παραδοσιακά ο καταναλωτής αναζητεί χαμηλότερες τιμές και απευθείας επαφή με τον παραγωγό. Η κίνηση στους πρώτους πρωινούς χρόνους ήταν συγκρατημένη, ενώ η εικόνα από τους πάγκους έδειχνε αρκετούς καταναλωτές να κάνουν πρώτα την έρευνά τους πριν προχωρήσουν στις αγορές τους. Η παρατήρηση αυτή επιβεβαιώθηκε λίγη ώρα αργότερα και από άνθρωπο της αγοράς, ο οποίος σημείωσε ότι “ο κόσμος είναι στριμωγμένος” οικονομικά και αρκετοί περιμένουν προς το τέλος της λαϊκής, προσδοκώντας ενδεχομένως χαμηλότερες τιμές.
Η τυχαία συνάντηση που άνοιξε μια άλλη συζήτηση
Το ρεπορτάζ, ωστόσο, πήρε μια διαφορετική τροπή όταν, περπατώντας ανάμεσα στους πάγκους, η ΕΡΤ Βόλου συνάντησε τυχαία τον πρόεδρο των λαϊκών αγορών της Θεσσαλίας, Απόστολο Τσακανίκα, ο οποίος εκείνη την ώρα βρισκόταν πίσω από τον δικό του πάγκο. Η συζήτηση ξεκίνησε από τις τιμές και το κόστος παραγωγής, αλλά γρήγορα πέρασε σε ένα θέμα που, όπως φαίνεται, απασχολεί έντονα τον κλάδο: την εφαρμογή του Ψηφιακού Δελτίου Αποστολής. Όπως ανέφερε στη ζωντανή σύνδεση, έχει ήδη αποσταλεί σχετικό υπόμνημα προς το αρμόδιο υπουργείο, με τους παραγωγούς να ζητούν να εξαιρεθούν από τη συγκεκριμένη υποχρέωση για τη μεταφορά προϊόντων αποκλειστικά δικής τους παραγωγής προς τις λαϊκές αγορές. Το ζήτημα, όπως το έθεσε, δεν αφορά μόνο το πρόσθετο οικονομικό κόστος. Υποστήριξε ότι απαιτείται τεχνική υποστήριξη και επιπλέον λειτουργικά έξοδα, ενώ στάθηκε ιδιαίτερα στις δυσκολίες που μπορεί να αντιμετωπίσουν μεγαλύτερης ηλικίας παραγωγοί, οι οποίοι δεν είναι εξοικειωμένοι με τη χρήση smartphone, tablet και ψηφιακών εφαρμογών.
Τι ζητούν από το υπουργείο οι παραγωγοί των λαϊκών
Το υπόμνημα που δόθηκε στην ΕΡΤ Βόλου επιχειρεί να εξηγήσει αναλυτικά γιατί, κατά την άποψη της Συνομοσπονδίας, η περίπτωση του παραγωγού-πωλητή λαϊκής αγοράς διαφέρει από μια συνηθισμένη εμπορική διακίνηση προϊόντων. Το βασικό επιχείρημα είναι ότι ο παραγωγός μεταφέρει από τη γεωργική του εκμετάλλευση στη λαϊκή αγορά προϊόντα που έχει παράγει ο ίδιος και τα διαθέτει απευθείας στον τελικό καταναλωτή.
Όπως υποστηρίζεται στο κείμενο, στην περίπτωση αυτή: ο αποστολέας είναι ο ίδιος ο παραγωγός, η κυριότητα των προϊόντων δεν αλλάζει κατά τη μεταφορά, τα προϊόντα προέρχονται από τη δική του παραγωγή, δεν υπάρχει αγορά προϊόντων από τρίτο πρόσωπο, δεν μεσολαβεί χονδρέμπορος ή άλλος προμηθευτής, και τελικός προορισμός είναι η λιανική διάθεση στη λαϊκή αγορά.
Η Συνομοσπονδία επισημαίνει παράλληλα ότι οι παραγωγοί-πωλητές βρίσκονται ήδη μέσα σε ένα πλέγμα ελέγχου: είναι εγγεγραμμένοι στα προβλεπόμενα μητρώα, διαθέτουν άδεια παραγωγού-πωλητή, δηλώνουν τις καλλιέργειες και τις παραγωγικές τους δραστηριότητες και πραγματοποιούν λιανικές πωλήσεις οι οποίες καταγράφονται μέσω των φορολογικών μηχανισμών.
“Δεν ζητούμε μείωση της φορολογικής διαφάνειας”
Στο υπόμνημα γίνεται ιδιαίτερη προσπάθεια να διευκρινιστεί ότι το αίτημα δεν αφορά απαλλαγή από τους φορολογικούς ελέγχους. Οι εκπρόσωποι του κλάδου αναφέρουν ότι αποδέχονται την ηλεκτρονική καταγραφή των λιανικών πωλήσεων, την υποβολή των προβλεπόμενων δηλώσεων και γενικότερα τα μέτρα που συμβάλλουν στην αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής. Αυτό που ζητούν, όπως υποστηρίζουν, είναι να μην υποχρεώνεται ο παραγωγός να δημιουργεί ένα επιπλέον ψηφιακό παραστατικό μόνο και μόνο για τη μεταφορά της δικής του παραγωγής από το χωράφι προς τον πάγκο της λαϊκής. Στο ίδιο πλαίσιο επικαλούνται και την αρχή της αναλογικότητας, υποστηρίζοντας ότι κάθε νέα διοικητική υποχρέωση πρέπει να εξετάζεται σε σχέση με το πραγματικό πρόσθετο ελεγκτικό αποτέλεσμα που προσφέρει.
Η καθημερινότητα του παραγωγού δεν μοιάζει με εκείνη μιας αποθήκης
Ένα ακόμη επιχείρημα του υπομνήματος αφορά τον ιδιαίτερο τρόπο λειτουργίας των λαϊκών αγορών. Οι παραγωγοί συχνά ξεκινούν τη μεταφορά των προϊόντων τους πολύ νωρίς το πρωί, μεταφέρουν ευπαθή προϊόντα, συμμετέχουν σε διαφορετικές λαϊκές αγορές μέσα στην εβδομάδα και ενδέχεται να επιστρέψουν με μέρος της παραγωγής που δεν πωλήθηκε. Για τον λόγο αυτό υποστηρίζουν ότι η διαδικασία δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με τον ίδιο τρόπο που αντιμετωπίζεται μια οργανωμένη εμπορική αποθήκη ή μια αλυσίδα διακίνησης προϊόντων μεταξύ διαφορετικών επιχειρήσεων.
Το κύριο αίτημα
Η βασική πρόταση της Συνομοσπονδίας είναι η θέσπιση ρητής εξαίρεσης των παραγωγών-πωλητών υπαίθριου εμπορίου από την υποχρεωτική έκδοση Ψηφιακού Δελτίου Αποστολής, όταν μεταφέρουν αποκλειστικά προϊόντα δικής τους παραγωγής από τη γεωργική τους εκμετάλλευση προς τη λαϊκή αγορά ή άλλη οργανωμένη υπαίθρια αγορά στην οποία δραστηριοποιούνται νόμιμα. Παράλληλα ζητείται να εξεταστεί η εξαίρεσή τους από την πλήρη εφαρμογή της Β΄ φάσης του μέτρου, η οποία, σύμφωνα με το υπόμνημα, τίθεται υποχρεωτικά σε εφαρμογή από τις 12 Οκτωβρίου 2026.
Οι τιμές που κατέγραψε η ΕΡΤ Βόλου
Η επιτόπια έρευνα στους πάγκους της λαϊκής της Νέας Ιωνίας έδειξε ότι οι τιμές παρουσιάζουν διαφοροποιήσεις ακόμη και για το ίδιο προϊόν, ανάλογα με τον παραγωγό ή τον επαγγελματία. Στα ψάρια καταγράφηκε γαύρος στα 5 ευρώ το κιλό, ενώ σε διαφορετικό πάγκο η αναγραφόμενη τιμή έφθανε στα 3 ευρώ. Κουτσομούρα πωλούνταν στα 10 ευρώ, ενώ κολιοί καταγράφηκαν στα 5 ευρώ. Σε άλλο πάγκο υπήρχε αναγραφόμενη τιμή 4 ευρώ το κομμάτι για μεγαλύτερα ψάρια. Στη ζωντανή μετάδοση καταγράφηκαν επίσης χοντρή σαρδέλα στα 7 ευρώ, ενώ η παλαμίδα αναφέρθηκε στα 5 ευρώ το κομμάτι.
Στα οπωροκηπευτικά, οι ντομάτες εμφάνιζαν σημαντική διακύμανση: υπαίθριες ντομάτες καταγράφηκαν στο 1,50 ευρώ, ενώ σε άλλο σημείο της αγοράς υπήρχαν ντομάτες στα 70 λεπτά. Σταφύλια πωλούνταν στα 2,50 ευρώ, ροδάκινα Νάουσας στα 2 ευρώ, ενώ πατάτες Νευροκοπίου καταγράφηκαν στα 0,85 ευρώ το κιλό. Φασόλια και ρεβίθια βρέθηκαν στα 4 ευρώ, ενώ φασολάκια από την Καρδίτσα καταγράφηκαν περίπου στα 3 ευρώ. Ιδιαίτερη ήταν και η εικόνα ενός πάγκου με φρέσκα αυγά, όπου η αναγραφόμενη τιμή ήταν 0,25 ευρώ το τεμάχιο.
Η εικόνα από τη λαϊκή της Νέας Ιωνίας δείχνει τελικά δύο διαφορετικές πραγματικότητες που συναντώνται στον ίδιο δρόμο. Από τη μία, ο καταναλωτής που μετρά περισσότερο από ποτέ το κόστος και αναζητεί την καλύτερη σχέση τιμής και ποιότητας. Από την άλλη, ο παραγωγός που καλείται να διαχειριστεί το αυξημένο κόστος παραγωγής αλλά και νέες διοικητικές και ψηφιακές υποχρεώσεις. Και ανάμεσά τους παραμένει η λαϊκή αγορά, ένας από τους ελάχιστους χώρους όπου παραγωγός και καταναλωτής εξακολουθούν να συναντώνται πρόσωπο με πρόσωπο.
www.ertnews.gr
Ακολουθήστε το myvolos.net στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
