Η αυστραλιανή κυβέρνηση παρουσίασε σχέδιο νόμου που θα υποχρεώνει τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης να επιτρέπουν στους χρήστες να επιλέγουν αν θέλουν το περιεχόμενο στο feed τους να καθορίζεται από αλγόριθμους ή αν προτιμούν να βλέπουν μόνο αναρτήσεις από λογαριασμούς που έχουν αποφασίσει οι ίδιοι να ακολουθούν.
Η πρόταση της κυβέρνησης του Άντονι Αλμπανέζι αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου νομοθετικού πλαισίου για την ασφάλεια στο διαδίκτυο και έρχεται λιγότερο από έναν χρόνο μετά την εφαρμογή της απαγόρευσης χρήσης συγκεκριμένων social media από παιδιά κάτω των 16 ετών. Αυτή τη φορά, όμως, η παρέμβαση δεν αφορά μόνο την ηλικία των χρηστών αλλά και τον τρόπο με τον οποίο οι ίδιες οι πλατφόρμες επιλέγουν τι θα τους δείξουν.
Η πρωτοβουλία ονομάζεται «My Feed, My Way» και προβλέπει ότι οι πλατφόρμες θα πρέπει να ενημερώνουν τους χρήστες και να τους δίνουν τη δυνατότητα να διαλέξουν ανάμεσα σε δύο διαφορετικά μοντέλα.
Στο πρώτο, το feed θα εξακολουθεί να λειτουργεί όπως σε μεγάλο βαθμό λειτουργεί σήμερα: αλγοριθμικά συστήματα θα επιλέγουν αναρτήσεις, βίντεο και λογαριασμούς που εκτιμούν ότι ενδιαφέρουν τον συγκεκριμένο χρήστη, με βάση τη δραστηριότητα και τη συμπεριφορά του στην πλατφόρμα.
Στο δεύτερο, ο χρήστης θα μπορεί να βλέπει περιεχόμενο μόνο από φίλους, δημιουργούς και λογαριασμούς που έχει επιλέξει να ακολουθεί, χωρίς να παρεμβάλλονται προτάσεις που βασίζονται στην κατάρτιση του προφίλ του.
Η επιλογή δεν θα είναι οριστική. Σύμφωνα με την υπουργό Επικοινωνιών Άνικα Γουέλς, οι χρήστες θα μπορούν να αλλάζουν από το ένα μοντέλο στο άλλο όσες φορές θέλουν.
Το σχέδιο βρίσκεται ακόμη στο στάδιο της διαβούλευσης και δεν αποτελεί ψηφισμένο νόμο. Η κυβέρνηση έχει ανακοινώσει ότι σκοπεύει να το καταθέσει στο Κοινοβούλιο μέσα στη χρονιά.
Τα αλγοριθμικά συστήματα βρίσκονται εδώ και χρόνια στο επίκεντρο της συζήτησης για τις επιπτώσεις των social media. Οι πλατφόρμες δεν περιορίζονται πλέον στην εμφάνιση περιεχομένου από λογαριασμούς τους οποίους ακολουθεί κάποιος, αλλά αναζητούν συνεχώς νέο υλικό που εκτιμούν ότι μπορεί να αυξήσει την αλληλεπίδραση και να κρατήσει τον χρήστη περισσότερο χρόνο στην εφαρμογή.
Η λειτουργία αυτή έχει συνδεθεί με τον λεγόμενο εθιστικό σχεδιασμό των social media, καθώς η συνεχής πρόταση παρόμοιου περιεχομένου μπορεί να οδηγήσει σε πολύωρη χρήση και σε επαναλαμβανόμενους κύκλους κατανάλωσης αναρτήσεων και βίντεο. Το ίδιο ζήτημα βρέθηκε πρόσφατα και στο επίκεντρο της μεγάλης δικαστικής διαμάχης της Meta με αμερικανικές πολιτείες, οι οποίες την κατηγορούσαν ότι είχε σχεδιάσει το Facebook και το Instagram με τρόπους που ενθάρρυναν την εθιστική χρήση από παιδιά. Η υπόθεση έκλεισε στα τέλη Αυγούστου με συμβιβασμό ύψους έως 18 δισ. δολαρίων και με τη Meta να δεσμεύεται, μεταξύ άλλων, να περιορίσει τη χρήση των πλατφορμών της από εφήβους.
Από το όριο ηλικίας στον τρόπο λειτουργίας των πλατφορμών
Για τους χρήστες κάτω των 16 ετών, το νέο αυστραλιανό σχέδιο προβλέπει ακόμη αυστηρότερους κανόνες. Οι πλατφόρμες θα πρέπει να απενεργοποιούν λειτουργίες που χαρακτηρίζονται ως έχουσες «αρνητικές συμπεριφορικές επιπτώσεις», μεταξύ των οποίων τα εξατομικευμένα feeds και το ατελείωτο σκρολάρισμα. Στις λειτουργίες αυτές περιλαμβάνονται επίσης η προβολή αριθμών likes, views και άλλων μετρήσεων αλληλεπίδρασης, καθώς και περιεχόμενο περιορισμένης χρονικής διάρκειας, όπως τα stories.
Οι νέες προβλέψεις θα λειτουργούν συμπληρωματικά προς το ήδη ισχύον ηλικιακό όριο. Από τον Δεκέμβριο του 2025 η Αυστραλία απαγορεύει σε παιδιά κάτω των 16 ετών τη χρήση συγκεκριμένων πλατφορμών κοινωνικής δικτύωσης, σε μια ρύθμιση που προκάλεσε διεθνή συζήτηση και αντίστοιχες προτάσεις σε άλλες χώρες.
Το νέο νομοσχέδιο, ωστόσο, έχει ευρύτερο πεδίο. Το λεγόμενο Digital Duty of Care, το «ψηφιακό καθήκον φροντίδας», θα υποχρεώνει τις διαδικτυακές υπηρεσίες να εντοπίζουν τους προβλέψιμους κινδύνους που μπορεί να δημιουργούν για τους χρήστες τους και να λαμβάνουν μέτρα για τον περιορισμό τους. Οι εταιρείες θα πρέπει να πραγματοποιούν αξιολογήσεις κινδύνου, να τεκμηριώνουν τα μέτρα που εφαρμόζουν και να μπορούν να αποδεικνύουν ότι αυτά παραμένουν αποτελεσματικά.
Για τα παιδιά, το σχέδιο αναφέρεται μεταξύ άλλων σε περιεχόμενο που σχετίζεται με bullying, πορνογραφία, διατροφικές διαταραχές, μισογυνία, κακοποίηση ή επικίνδυνες και εγκληματικές πράξεις.
Για τους ενήλικες, η προστασία επικεντρώνεται σε σοβαρά επιβλαβές ή παράνομο περιεχόμενο, όπως η σεξουαλική βία, η τρομοκρατία, σοβαρές απειλές, η προώθηση αυτοκτονίας ή αυτοτραυματισμού και η σεξουαλική εκμετάλλευση παιδιών.
Την εφαρμογή του πλαισίου θα εποπτεύει η αυστραλιανή αρχή eSafety. Οι εταιρείες που δεν συμμορφώνονται με τις υποχρεώσεις τους θα μπορούν να αντιμετωπίζουν πρόστιμα που φτάνουν τα 109,2 εκατομμύρια δολάρια Αυστραλίας.
Η Αυστραλία δεν είναι η πρώτη χώρα που επιχειρεί να περιορίσει την υποχρεωτική αλγοριθμική εξατομίκευση. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ο Κανονισμός για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες, ο DSA, προβλέπει ήδη ότι οι πολύ μεγάλες διαδικτυακές πλατφόρμες και μηχανές αναζήτησης πρέπει να προσφέρουν τουλάχιστον ένα σύστημα συστάσεων που δεν βασίζεται στην κατάρτιση προφίλ του χρήστη. Η αυστραλιανή πρόταση επιχειρεί να κάνει αυτή τη δυνατότητα περισσότερο εμφανή, ζητώντας από τις πλατφόρμες να ενημερώνουν άμεσα τους χρήστες και να τους επιτρέπουν να αλλάζουν εύκολα τον τρόπο με τον οποίο διαμορφώνεται το feed τους.
Οι μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας δεν έχουν μέχρι στιγμής τοποθετηθεί αναλυτικά επί του σχεδίου. Ο Digi, φορέας που εκπροσωπεί εταιρείες της ψηφιακής βιομηχανίας στην Αυστραλία, δήλωσε ότι υποστηρίζει την παροχή ουσιαστικού ελέγχου στους χρήστες, επισημαίνοντας παράλληλα ότι τα συστήματα εξατομίκευσης κάνουν τις υπηρεσίες περισσότερο σχετικές και χρήσιμες.
Ενστάσεις από την αντιπολίτευση
Η αντιπολίτευση έχει επικεντρώσει τις ενστάσεις της σε άλλη πτυχή του νομοσχεδίου: τη δυνατότητα της κυβέρνησης να προσθέτει νέες κατηγορίες βλαβερού περιεχομένου. Υποστηρίζει ότι οι σχετικές εξουσίες είναι υπερβολικά ευρείες και θα μπορούσαν να δημιουργήσουν προβλήματα για την ελευθερία της έκφρασης.
Η κυβέρνηση απορρίπτει τις κατηγορίες περί λογοκρισίας. Ο Αλμπανέζι υποστηρίζει ότι το μέτρο δεν αποσκοπεί στο να αποκτήσει το κράτος μεγαλύτερο έλεγχο πάνω σε όσα βλέπουν οι πολίτες, αλλά στο να μεταφέρει μέρος του ελέγχου από τις τεχνολογικές εταιρείες στους ίδιους τους χρήστες.
Οι Πράσινοι, από την άλλη πλευρά, ζητούν ακόμη αυστηρότερη ρύθμιση. Μεταξύ άλλων προτείνουν το feed με περιεχόμενο μόνο από λογαριασμούς που ακολουθεί ο χρήστης να αποτελεί την προεπιλογή και το εξατομικευμένο αλγοριθμικό feed να ενεργοποιείται μόνο εφόσον κάποιος το ζητήσει.
Η τελική μορφή του νομοσχεδίου θα εξαρτηθεί επομένως και από τις πολιτικές διαπραγματεύσεις που θα ακολουθήσουν. Αν ψηφιστεί, πάντως, η Αυστραλία θα βρεθεί και πάλι στην πρωτοπορεία της ρύθμισης των μεγάλων πλατφορμών.
www.ertnews.gr
Ακολουθήστε το myvolos.net στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
