Επιστήμονες στην Αυστραλία κατέγραψαν για πρώτη φορά ανοσοκύτταρα να επιτίθενται ενεργά και να καταναλώνουν ζωντανά καρκινικά κύτταρα μελανώματος. Η ερευνητική ομάδα από το Ινστιτούτο Ιατρικής Έρευνας Garvan εντόπισε μια έως τώρα υποτιμημένη ομάδα ανοσοκυττάρων που ονομάζονται μακροφάγα. Τα κύτταρα αυτά συγκεντρώνονται στις άκρες των όγκων μελανώματος, όπου περικυκλώνουν και «καταπίνουν» καρκινικά κύτταρα συνεχώς, επιβραδύνοντας την ανάπτυξη του όγκου.
«Είναι η πρώτη φορά που κάποιος καταγράφει ένα μακροφάγο να επιτίθεται και να καταπίνει ένα ζωντανό καρκινικό κύτταρο σε πραγματικό χρόνο», εξηγεί η Δρ. Γιούκι Κιθ, πρώτη συγγραφέας της μελέτης από το Ινστιτούτο Ιατρικής Έρευνας Garvan.
«Πάντα υποψιαζόμασταν ότι τα μακροφάγα έκαναν περισσότερα από όσα πιστεύαμε – τώρα έχουμε το οπτικό υλικό για να το αποδείξουμε», προσθέτει.
Τα μακροφάγα είναι κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος που μπορούν να αντιπροσωπεύουν έως και το 30% των κυττάρων εντός ενός όγκου μελανώματος. Αν και οι επιστήμονες γνωρίζουν εδώ και καιρό ότι εμπλέκονται στον καρκίνο, ο ακριβής ρόλος τους είτε στην προαγωγή είτε στην καταστολή της ανάπτυξης του όγκου παραμένει ασαφής.
Ο ρόλος των μακροφάγων στην καταστολή της ανάπτυξης όγκων
Προηγούμενες έρευνες μελετούσαν συχνά τα μακροφάγα αφαιρώντας τα συνολικά από τον οργανισμό και παρατηρώντας την αντίδραση των όγκων. Η Δρ. Κιθ και οι συνεργάτες της διαπίστωσαν ότι τα μακροφάγα του δέρματος δεν είναι όλα ίδια. Εντόπισαν μια υποομάδα που παράγει μια πρωτεΐνη με την ονομασία CD169. Όταν οι ερευνητές αφαίρεσαν επιλεκτικά αυτά τα CD169-θετικά μακροφάγα, οι όγκοι μελανώματος μεγάλωσαν, γεγονός που δείχνει ότι συμβάλλουν στον περιορισμό της ανάπτυξης του καρκίνου.
Για τη μελέτη της δράσης τους, η ομάδα χρησιμοποίησε μικροσκοπία δύο φωτονίων in vivo, μια προηγμένη τεχνική απεικόνισης που επιτρέπει την παρατήρηση κυτταρικών διεργασιών σε ζωντανούς οργανισμούς. Σε πειράματα με ποντίκια, παρατήρησαν άμεσα CD169-θετικά μακροφάγα να καταπίνουν ζωντανά καρκινικά κύτταρα μελανώματος. Αντίστοιχα ευρήματα εντοπίστηκαν και σε δείγματα ανθρώπινων ιστών.
«Τα μακροφάγα ήταν ανέκαθεν γνωστά ως οι “οικονόμοι” του σώματος – καθαρίζουν τα νεκρά κύτταρα και τα υπολείμματα», εξηγεί ο καθηγητής Τρι Φαν, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης. «Αυτό που κατέγραψε στην κάμερα η Δρ. Κιθ είναι ότι αυτά τα κύτταρα ροκανίζουν και καταπίνουν ενεργά τα ζωντανά καρκινικά κύτταρα, περιορίζοντας την ανάπτυξη του όγκου. Είναι κρίσιμο ότι αυτή η επίθεση φαίνεται να συμβαίνει ανεξάρτητα από τα Τ και τα Β κύτταρα – τους ανοσοποιητικούς παράγοντες που συνήθως αποδίδονται στην καταπολέμηση του καρκίνου – γεγονός που κάνει την ανακάλυψη αυτή πραγματικά συναρπαστική», σημειώνει.
Επιπτώσεις για την ανοσοθεραπεία
Τα ευρήματα μπορεί να έχουν σημαντικές επιπτώσεις για την ανοσοθεραπεία του καρκίνου. Οι θεραπείες με αναστολείς σημείων ελέγχου βασίζονται στα Τ-λεμφοκύτταρα και έχουν αλλάξει τη θεραπεία του προχωρημένου μελανώματος, ωστόσο περίπου οι μισοί ασθενείς δεν ανταποκρίνονται. Μια σημαντική πρόκληση είναι η παρουσία των λεγόμενων «ψυχρών όγκων», οι οποίοι εμποδίζουν τα Τ κύτταρα να εισέλθουν και να επιτεθούν στον καρκίνο.
«Αν και τα μακροφάγα είναι γνωστά ως οι “οικονόμοι” του οργανισμού, έχουν και μια δεύτερη αποστολή: να λειτουργούν ως “πληροφοριοδότες” του ανοσοποιητικού συστήματος», εξηγεί η Δρ. Κιθ. «Μόλις καταβροχθίσουν μια απειλή, την τεμαχίζουν και εκθέτουν ένα τμήμα της στην επιφάνειά τους, σαν μια βιολογική “κόκκινη σημαία”. Υποθέτουμε ότι αυτά τα CD169-θετικά μακροφάγα επιτελούν ακριβώς αυτή τη λειτουργία απέναντι στα ζωντανά καρκινικά κύτταρα, γεγονός που σημαίνει ότι ενδέχεται να αποτελούν το κλειδί για την ενεργοποίηση των Τ-κυττάρων ώστε να κατευθυνθούν προς τον όγκο και να ολοκληρώσουν την καταστροφή του», σημειώνει.
Προοπτικές μελλοντικών θεραπειών
Οι ερευνητές εξετάζουν τώρα πώς τα CD169-θετικά μακροφάγα αλληλεπιδρούν με τα Τ-κύτταρα.
«Αν μπορέσουμε να αξιοποιήσουμε αυτόν τον πληθυσμό μακροφάγων, ενδεχομένως να έχουμε ήδη έναν ανοσοποιητικό στρατό, έτοιμο να κινητοποιηθεί», λέει ο καθηγητής Φαν. «Μελλοντικές θεραπείες θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν την ανάπτυξη στοχευμένων φαρμάκων που αυξάνουν τον αριθμό των μακροφάγων ή την ικανότητά τους να στοχεύουν τα καρκινικά κύτταρα. Συνδυάζοντας αυτήν την προσέγγιση με τις υπάρχουσες θεραπείες, θα μπορούσαμε ενδεχομένως να κάνουμε την ανοσοθεραπεία πιο αποτελεσματική για μια πολύ μεγαλύτερη ομάδα ασθενών. Αυτό θα μπορούσε επίσης να ισχύει για πολλούς καρκίνους πέρα από το μελάνωμα, καθώς τα μακροφάγα είναι σε μεγάλη αφθονία στους περισσότερους συμπαγείς όγκους», καταλήγει ο καθηγητής.
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στην επιστημονική επιθεώρηση «Journal of Experimental Medicine».
Πηγή: Scitechdaily
www.ertnews.gr
Ακολουθήστε το myvolos.net στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
