Η Εθνική Κοινωνική Συμφωνία της Ελλάδας, για την ενίσχυση των Συλλογικών Συμβάσεων Εργασίας,προβλήθηκε ως ευρωπαϊκό πρότυπο κοινωνικού διαλόγου σε εκδήλωση της δεξαμενής σκέψης Friends of Europe, στις Βρυξέλλες με κεντρικούς ομιλητές τον Έλληνα πρωθυπουργό, την αντιπρόεδρο της Κομισιόν Ρόξανα Μιντζάτου και την υπουργό Εργασίας Νίκη Κεραμέως
Ανταπόκριση από Βρυξέλλες
Επρόκειτο για εκδήλωση υψηλού επιπέδου με θέμα «A European model for social dialogue: Greece’s National Social Agreement», κατά την οποία το ελληνικό παράδειγμα αναδείχτηκε σε σημείο αναφοράς για την επανεκκίνηση του κοινωνικού διαλόγου στην Ευρώπη.
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης τοποθέτησε τη συμφωνία στο ευρύτερο πλαίσιο της μεταμόρφωσης της ελληνικής αγοράς εργασίας από το 2019. Όπως υπενθύμισε, όταν η κυβέρνησή του ανέλαβε, η ανεργία ξεπερνούσε το 18% και η ανεργία των νέων άγγιζε το 40%, ενώ περίπου 500.000 Έλληνες είχαν εγκαταλείψει τη χώρα, πολλοί εξ αυτών με προορισμό τις Βρυξέλλες, αναζητώντας εργασία στο εξωτερικό.
Επτά χρόνια αργότερα, σημείωσε, η ανεργία έχει υποχωρήσει στο περίπου 8%, έχουν δημιουργηθεί 560.000 θέσεις εργασίας και η χώρα πλέον προσελκύει περισσότερους εργαζομένους από όσους χάνει, αντιστρέφοντας το brain drain. Ως προς τους μισθούς, ο κατώτατος μισθός από τα 650 ευρώ του 2019 βρίσκεται σήμερα στα 920 ευρώ, ανέφερε ο πρωθυπουργός, με στόχο τα 950 ευρώ έως το 202. Στόχος που, κατά τον ίδιο, είναι πιθανό να επιτευχθεί ή και να ξεπεραστεί. Σημείωσε δε, ότι ο διάμεσος μισθός πλήρους απασχόλησης έχει ήδη φτάσει τα 1.500 ευρώ το 2026, στόχος που είχε τεθεί για το 2027.
Ο πρωθυπουργός παραδέχθηκε ότι αρχικά αντιμετώπισε με επιφυλακτικότητα την πρόταση για τη συμφωνία, καθώς, όπως είπε, στο παρελθόν τα συνδικάτα είχαν συχνά «εργαλειοποιηθεί» από πολιτικά κόμματα. Στάθηκε ιδιαίτερα στο γεγονός ότι η συμφωνία υπεγράφη και κυρώθηκε από μια κεντροδεξιά κυβέρνηση, παρατηρώντας ότι «Αυτό δεν είναι κάτι που θα περίμενε κανείς», και σημειώνοντας ότι συνήθως είναι η Αριστερά που μιλά για τα εργασιακά δικαιώματα.
Παράλληλα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης τόνισε πως οι μελλοντικές αυξήσεις θα πρέπει να συνδέονται με την παραγωγικότητα. Όπως ανέφερε, ο νέος νόμος για τον κατώτατο μισθό, που θα τεθεί σε ισχύ το 2028, καθιστά σαφές ότι δεν επιθυμεί ονομαστικές αυξήσεις που δεν στηρίζονται από αντίστοιχη αύξηση της παραγωγικότητας. Στο πλαίσιο αυτό, χαρακτήρισε επόμενη μεγάλη πρόκληση την αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης και ένα ευρύ πρόγραμμα επανεκπαίδευσης και αναβάθμισης δεξιοτήτων, παραφράζοντας τη γνωστή ρήση «είναι πιο πιθανό να σε αντικαταστήσει κάποιος που ξέρει να χρησιμοποιεί την ΤΝ, παρά η ίδια η ΤΝ».
Ο κ. Μητσοτάκης αναφέρθηκε και στο παράδειγμα της συμφωνίας μεταξύ της Ένωσης Ξενοδόχων Ρόδου και των ξενοδοχοϋπαλλήλων, που δίνει μεγαλύτερες αμοιβές από αυτές που προβλέπει ως κατώτερες η Εθνική Συμφωνία.
Αναφερόμενος στη δημοσιονομική εικόνα, υπογράμμισε ότι η ελληνική οικονομία παράγει υγιή πρωτογενή πλεονάσματα και ότι το χρέος μειώνεται με τον ταχύτερο ρυθμό στην ιστορία του ΟΟΣΑ. Κλείνοντας, εξέφρασε την ελπίδα η ελληνική εμπειρία να αποτελέσει πηγή έμπνευσης για άλλες χώρες, υπενθυμίζοντας ότι «πριν από δέκα χρόνια, στις Βρυξέλλες δεν ήταν πολλοί εκείνοι που έλεγαν καλά λόγια για την Ελλάδα.»
Ρ. Μιντζάτου: «Η Ελλάδα είναι έμπνευση για όλη την Ευρώπη»
Η εκτελεστική αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τα Κοινωνικά Δικαιώματα και τις Δεξιότητες, τις Ποιοτικές Θέσεις Εργασίας και την Ετοιμότητα, Ροξάνα Μιντζάτου, χαρακτήρισε την ελληνική συμφωνία «στιγμή ανοικοδόμησης της εμπιστοσύνης και του κοινωνικού ιστού», αναγκαία όχι μόνο για την Ελλάδα αλλά για ολόκληρη την Ευρώπη.
Στάθηκε ιδιαίτερα στο γεγονός ότι η έμπνευση προέρχεται από μια χώρα χωρίς ισχυρή παράδοση κοινωνικού διαλόγου, με κάλυψη συλλογικών διαπραγματεύσεων που πριν τη συμφωνία βρισκόταν στο περίπου 13%. «Αποδεικνύεται ότι μπορείς να χτίσεις εμπιστοσύνη», ανέφερε, προσθέτοντας ότι η συμφωνία δείχνει πως το 2025–2026 παραμένει εφικτή η επανεκκίνηση του κοινωνικού διαλόγου πέρα από τις οδηγίες και τον τυπικό σχεδιασμό. Όπως είπε χαρακτηριστικά, η έμπνευση είναι πολύ πιο σημαντική όταν προέρχεται από μια χώρα όπως η Ελλάδα παρά από τη δυτική Ευρώπη.
Η αντιπρόεδρος της Κομισιόν συνέδεσε την ελληνική εμπειρία με τα ευρωπαϊκά εργαλεία, την Οδηγία για τους Επαρκείς Κατώτατους Μισθούς και το Σύμφωνο για τον Κοινωνικό Διάλογο που υπεγράφη με τους Ευρωπαίους κοινωνικούς εταίρους, και προανήγγειλε τη νέα νομοθετική πρωτοβουλία, την Πράξη για τις Ποιοτικές Θέσεις Εργασίας (Quality Jobs Act). Η Πράξη, που συζητείται με τους κοινωνικούς εταίρους, θα εστιάσει μεταξύ άλλων στην τεχνητή νοημοσύνη και στις μεγάλες αλυσίδες υπεργολαβίας σε κλάδους όπως οι κατασκευές, η γεωργία και οι μεταφορές, όπου εντοπίζονται επισφάλειες και ενίοτε καταχρηστικές συνθήκες εργασίας. Η Ροξάνα Μιντζάτου υπογράμμισε τον ρόλο των κοινωνικών εταίρων στη σύνδεση της νομοθεσίας με τους εργαζομένους και στην οικοδόμηση εμπιστοσύνης για την υιοθέτηση εργαλείων ΤΝ κατά τρόπο που προστατεύει και ενδυναμώνει τους εργαζομένους.
Ν. Κεραμέως: «Επιλέξαμε τον δύσκολο δρόμο»
Η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκη Κεραμέως, περιέγραψε αναλυτικά τη διαδρομή που οδήγησε στη συμφωνία. Όπως εξήγησε, υπήρχαν δύο δρόμοι: ο εύκολος, να νομοθετήσει η κυβέρνηση μονομερώς στη Βουλή, και ο δύσκολος, η οικοδόμηση ενός νέου πλαισίου μέσα από συναίνεση με όλους τους εθνικούς κοινωνικούς εταίρους. Αποκάλυψε ότι, όταν συζήτησε το εγχείρημα με τον πρωθυπουργό πριν από έναν χρόνο και ερωτήθηκε για τις πιθανότητες επιτυχίας, η λογική απάντηση ήταν «σχεδόν μηδενικές». Επέλεξε ωστόσο, όπως είπε, να το επιχειρήσει, βασιζόμενη στο «προαίσθημα» ότι υπήρχε δυναμική και ένα υφιστάμενο επίπεδο εμπιστοσύνης.
Περιγράφοντας, το πλαίσιο προετοιμασίας η Νίκη Κεραμέως ανέφερε ότι οι διαβουλεύσεις διήρκεσαν περισσότερο από επτά μήνες, ενώ έθεσε αυστηρό όρο πλήρους εμπιστευτικότητας ως προς το περιεχόμενο, όχι το γεγονός, των συζητήσεων, ώστε οι εταίροι να μιλήσουν ειλικρινά για τις φιλοδοξίες και τις υποχωρήσεις στις οποίες ήταν διατεθειμένοι να προβούν. Το πρώτο, τεχνικό στάδιο ηγήθηκε ο γενικός γραμματέας κ. Μηλαπίδης, πριν η συζήτηση περάσει στους επικεφαλής των κοινωνικών εταίρων.
Η Νίκη Κεραμέως απέδωσε την επιτυχία σε τρεις παράγοντες: το προϋπάρχον επίπεδο εμπιστοσύνης, την πραγματική βούληση όλων των πλευρών να καταλήξουν σε συμφωνία κάνοντας υποχωρήσεις, και την επιλογή να ξεκινήσει η διαπραγμάτευση χωρίς προκαθορισμένο κείμενο. Η συμφωνία, που κυρώθηκε από τη Βουλή τον Φεβρουάριο, διευκόλυνε τη σύναψη και την επέκταση συλλογικών συμβάσεων εργασίας και ενίσχυσε την προστασία των εργαζομένων μετά τη λήξη τους. Σύμφωνα με την υπουργό, μέσα σε λίγους μήνες πάνω από το 15% των εργαζομένων στην Ελλάδα απέκτησε κάλυψη μέσω συλλογικών συμβάσεων, με αντίστοιχες αυξήσεις μισθών.
Η υπουργός σημείωσε ότι έκτοτε εφαρμόζει την ίδια μέθοδο και σε νέα νομοθετήματα, διεξάγοντας εκτενείς διαβουλεύσεις με τους κοινωνικούς εταίρους πριν τα φέρει στο υπουργικό συμβούλιο, τόσο για την ποιότητα του τελικού κειμένου όσο και για την ευκολότερη εφαρμογή του. «Πριν από δύο χρόνια, όταν ανέλαβα το υπουργείο Εργασίας, ποτέ δεν θα φανταζόμουν ότι ο κοινωνικός διάλογος θα είχε τέτοια δύναμη στη θητεία μου», ομολόγησε.
Στη συζήτηση συμμετείχε και ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (ΕΟΚΕ), Σέιμους Μπόλαντ (Ομάδα Οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών, Ιρλανδία), ο οποίος συνέδεσε την ελληνική εμπειρία με τη δική του εμπλοκή στα πρώτα βήματα του κοινωνικού εταιρισμού στην Ιρλανδία κατά τη διάρκεια της χρηματοπιστωτικής κρίσης. Όπως τόνισε, εκεί που υπάρχει κοινωνική εταιρική σχέση, αυτή λειτουργεί, καθώς η αξία δεν βρίσκεται μόνο στο τελικό κείμενο αλλά στην ίδια τη διαδικασία οικοδόμησης εμπιστοσύνης. Σύνδεσε δε τη συμφωνία με την 8η Αρχή του Ευρωπαϊκού Πυλώνα Κοινωνικών Δικαιωμάτων.
Την εκδήλωση συντόνισε ο Νταρμέντρα Κανάνι, διευθυντής Πολιτικής και Προγραμμάτων και επικεφαλής εκπρόσωπος Τύπου της δεξαμενής σκέψης Friends of Europe, ο οποίος υπενθύμισε ότι, σύμφωνα με έρευνες του οργανισμού σε νέους έξι μεγάλων οικονομιών, η δίκαιη αμοιβή αποτελεί την πρώτη προτεραιότητα, με μόλις ένα στα πέντε άτομα ηλικίας 16 έως 30 ετών να θεωρεί ότι οι μισθοί τους αντιστοιχούν στην εργασία τους.
www.ertnews.gr
Ακολουθήστε το myvolos.net στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
