Σημαντικές διαφοροποιήσεις μεταξύ των υπό μελέτη ναρκωτικών ουσιών, τόσο ως προς τα επίπεδα παρουσίας τους όσο και ως προς το εβδομαδιαίο πρότυπο κατανάλωσης ανέδειξε η ανάλυση λυμάτων από το Εργαστήριο Αναλυτικής Χημείας του ΕΚΠΑ, σε συνεργασία με το Κέντρο Επεξεργασίας Λυμάτων Ψυττάλειας.
Μια νέα μελέτη που έγινε σε 115 ευρωπαϊκές πόλεις από 25 χώρες, δείχνει ότι καταγράφηκε μεγαλύτερος όγκος καταλοίπων κοκαΐνης και κεταμίνης στα λύματα των αποχετευτικών συστημάτων.
Συγκεκριμένα, σε ορισμένες περιπτώσεις έως και τριπλάσια σε σχέση με το 2023 είναι η κατανάλωση κοκαΐνης στην Αττική. Ειδικότερα, η κοκαΐνη παρουσιάζει τη σημαντικότερη επιβάρυνση τα τελευταία έτη, με τον κύριο μεταβολίτη αυτής, την βενζοϋλεκγονίνη, να παραμένει σε υψηλά επίπεδα, επιβεβαιώνοντας την συνεχή και ολοένα αυξημένη κατανάλωση.
Η MDMA (ecstasy) εμφανίζεται αυξημένη κατά την περίοδο 2024-2025, με κορυφώσεις να λαμβάνουν χώρα το Σαββατοκύριακο, στοιχείο συμβατό με χρήση σε περιστάσεις ψυχαγωγίας.
Η κάνναβη εμφανίζει πιο σύνθετο και λιγότερο σταθερό εβδομαδιαίο πρότυπο σε σχέση με άλλες ουσίες, χωρίς σταθερή κορύφωση αποκλειστικά το Σαββατοκύριακο.─ Η αμφεταμίνη και η μεθαμφεταμίνη παραμένουν παρούσες στην Αττική, αλλά σε γενικά χαμηλότερα επίπεδα από άλλες ουσίες, με διακυμάνσεις μεταξύ των ετών και μεγαλύτερη μεταβλητότητα ιδίως για τη μεθαμφεταμίνη το 2025.
Τα Σαββατοκύριακα η μεγαλύτερη χρήση κοκαΐνης
Τη σημαντικότερη επιβάρυνση τα τελευταία έτη παρουσιάζει η κοκαΐνη, με τον κύριο μεταβολίτη αυτής, τη βενζοϋλεκγονίνη, να παραμένει σε υψηλά επίπεδα, μεγαλύτερη της δωδεκαετίας.
Σύμφωνα με τα ευρήματα του ΕΚΤΕΠΝ, η μεγαλύτερη συγκέντρωση της βενζοϋλεκγονίνης στα λύματα εντοπίζεται κατά τα Σαββατοκύριακα, αποδεικνύοντας πως το ναρκωτικό παραμένει περισσότερο συνδεδεμένο με περιστάσεις ψυχαγωγίας, μοτίβο που έχει διαπιστωθεί και ευρωπαϊκά.
Στην Αθήνα η μέση τιμή της βενζοϋλεκγονίνης αυξήθηκε από 133,39 mg την ημέρα ανά 1.000 κατοίκους το 2023 σε 181,21 mg την ημέρα ανά 1.000 κατοίκους το 2024, καταγράφοντας αύξηση 35,85%. Για το 2025, οι τιμές της βενζοϋλεκγονίνης κυμάνθηκαν από 239 έως 370 mg την ημέρα ανά 1.000 κατοίκους, δείχνοντας πως μέσα σε δύο χρόνια, η κοκαΐνη εμφανίζεται διπλάσια έως και τριπλάσια σε ορισμένες μετρήσεις σε σχέση με το 2023.
Για πρώτη φορά ανιχνεύτηκε κεταμίνη
Αυξημένη παρουσία στα λύματα κατά την περίοδο 2024-2025 έχει και το MDMA (κοινώς γνωστό ως έκσταση) με κορυφώσεις να λαμβάνουν χώρα το Σαββατοκύριακο. Από την άλλη η κάνναβη εμφανίζει πιο σύνθετη και λιγότερο σταθερή εβδομαδιαία παρουσία σε σχέση με άλλες ουσίες. Όσον αφορά την αμφεταμίνη και μεθαμφεταμίνη, οι ισχυρές διεγερτικές ουσίες παραμένουν παρούσες στην Αττική, αλλά σε γενικά χαμηλότερα επίπεδα από άλλες ουσίες.
Στα ευρήματα του εργαστηρίου Χημείας του ΕΚΠΑ για το 2025 ανιχνεύθηκε για πρώτη φορά η κεταμίνη (ένα φάρμακο με παραισθησιογόνες ιδιότητές που χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά από γιατρούς ως αναισθητικό για να προκαλέσουν απώλεια συνείδησης). Η παρουσία της ωστόσο φαίνεται να είναι ακόμη χαμηλή στον υπό μελέτη πληθυσμό.
Μειώθηκε το ecstasy στην Ευρώπη
Την ίδια ώρα, η Ευρώπη βουλιάζει στα ναρκωτικά και αυτό είναι μία πικρή αλήθεια, γεγονός που αποτυπώνεται ξεκάθαρα στην ανάλυση των λυμάτων όλων σχεδόν των πόλεων- 115 για την ακρίβεια- ακόμη και της γειτονικής Τουρκίας. Μία πρακτική που μπορεί να μην είναι εμφανής, οι ερευνητές και οι επαΐοντες ωστόσο γνωρίζουν καλά πώς κάτι σοβαρό συμβαίνει με τη χρήση ουσιών σε όλη την Ευρώπη.
Είναι επίσης χαρακτηριστικό, ότι μεγαλύτερη χρήση ναρκωτικών ουσιών και ειδικότερα κεταμίνης και κοκαΐνης, καταγράφεται τα Σαββατοκύριακα, ενώ η χρήση αμφεταμίνης, μεθαμφεταμίνης και κάνναβης (THC-COOH) καταγράφεται καθ’ όλη τη διάρκεια της εβδομάδας.
Ειδικότερα, τα τελευταία ευρήματα του μεγαλύτερου ευρωπαϊκού προγράμματος που παρακολουθεί τη χρήση ναρκωτικών μέσω ανάλυσης λυμάτων δημοσιεύονται σήμερα- 18 Μαρτίου 2026- στην έκθεση Ανάλυση λυμάτων και ναρκωτικά — μελέτη σε ευρωπαϊκές πόλεις, από την πανευρωπαϊκή ομάδα SCORE, σε συνεργασία με τον Οργανισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα Ναρκωτικά (EUDA).
Τα φετινά ευρήματα αναδεικνύουν τη σημαντική μείωση ιχνών MDMA- γνωστή ψυχοτρόπος ουσία και ως έκσταση- ecstasy- στα λύματα στις συμμετέχουσες πόλεις, παράλληλα με έντονη αύξηση κεταμίνης και κοκαΐνης.
Στο πλαίσιο του προγράμματος αναλύθηκαν λύματα σε 115 ευρωπαϊκές πόλεις από 25 χώρες (23 χώρες της ΕΕ, Νορβηγία και Τουρκία) προκειμένου να διερευνηθούν τα πρότυπα χρήσης ναρκωτικών των κατοίκων τους.
Στη μελέτη αναλύθηκαν καθημερινά δείγματα από τις περιοχές απορροής των εγκαταστάσεων επεξεργασίας λυμάτων για μία εβδομάδα μεταξύ Μαρτίου και Μαΐου 2025. Δείγματα λυμάτων από πληθυσμό 72 εκατομμυρίων ατόμων αναλύθηκαν για ίχνη πέντε διεγερτικών ουσιών (αμφεταμίνη, κοκαΐνη, μεθαμφεταμίνη, MDMA και κεταμίνη), καθώς και κάνναβης.
Η μελέτη καταδεικνύει ανομοιογενείς τάσεις όσον αφορά την κάνναβη, την αμφεταμίνη και τη μεθαμφεταμίνη. Παρά τις σημαντικές διαφορές στα αποτελέσματα μεταξύ των διαφόρων τοποθεσιών της μελέτης, αξίζει να σημειωθεί ότι και οι έξι ουσίες που διερευνήθηκαν βρέθηκαν σε σχεδόν όλες τις συμμετέχουσες πόλεις.
Τα ευρήματα ανέδειξαν διακριτά γεωγραφικά και χρονικά πρότυπα χρήσης ναρκωτικών σε όλες τις ευρωπαϊκές πόλεις. Συνολικά, εντός των χωρών παρατηρήθηκαν μικρότερες διαφοροποιήσεις μεταξύ της μεγαλύτερης και της μικρότερης πόλης.
Η ομάδα SCORE διεξάγει ετήσιες μετρήσεις λυμάτων από το 2011. Στον πιο πρόσφατο γύρο παρουσιάζονται επίσης διεθνή στοιχεία (από τη Βραζιλία, τον Καναδά, τη Χιλή, την Ισλανδία, τη Νέα Ζηλανδία, τη Νότια Κορέα, την Ελβετία, το Ηνωμένο Βασίλειο και τις Ηνωμένες Πολιτείες) και γίνονται συγκρίσεις με τις ευρωπαϊκές τοποθεσίες μελέτης.
Μειώνεται η ecstasy
Τα βασικά ευρήματα της έκθεσης έχουν ως εξής:
• MDMA, γνωστή ουσία και ως έκσταση: Τα συνολικά φορτία MDMA στα λύματα μειώθηκαν κατά 16 % μεταξύ 2024 και 2025 στις πόλεις που υπέβαλαν στοιχεία και για τα δύο έτη. Από τις 78 πόλεις που διαθέτουν στοιχεία τόσο για το 2024 όσο και για το 2025, 48 (62 %) ανέφεραν μείωση των ανιχνεύσεων MDMA, 12 (15 %) σταθερή κατάσταση και 18 (23 %) αύξηση. Η μείωση ήταν πιο εμφανής σε πόλεις της Γερμανίας, της Αυστρίας και της Σλοβενίας και υπερέβη αυτήν που παρατηρήθηκε το 2020, όταν σχεδόν οι μισές από τις πόλεις ανέφεραν μειώσεις κατά το κλείσιμο της νυχτερινής διασκέδασης κατά τη διάρκεια της COVID-19.
Το 2025, τα υψηλότερα φορτία μάζας MDMA καταγράφηκαν σε πόλεις του Βελγίου, της Ισπανίας, της Ολλανδίας και της Σλοβενίας. Η MDMA ανιχνεύθηκε σε όλες τις πόλεις της Ευρώπης, εκτός από μία (Nova Gorica, Σλοβενία). Μεταξύ των τοποθεσιών εκτός της ΕΕ, μόνο οι πόλεις στη Νέα Ζηλανδία ανέφεραν επίπεδα συγκρίσιμα με εκείνα που παρατηρούνται στις ευρωπαϊκές πόλεις με τα υψηλότερα φορτία.
Ανησυχητική αύξηση κεταμίνης & κοκαΐνης
- Κεταμίνη: Τα συνολικά φορτία κεταμίνης στα λύματα αυξήθηκαν κατά σχεδόν 41 % μεταξύ 2024 και 2025 στις πόλεις που υπέβαλαν στοιχεία και για τα δύο έτη. Από τις 66 πόλεις που διαθέτουν στοιχεία τόσο για το 2024 όσο και για το 2025, 40 (61 %) ανέφεραν αύξηση των καταλοίπων κεταμίνης, 14 (21 %) παρέμειναν σταθερές και 12 (18 %) παρουσίασαν μείωση. Το 2025, τα υψηλότερα φορτία μάζας εντοπίστηκαν σε πόλεις του Βελγίου, της Γερμανίας και της Ολλανδίας. Εννέα πόλεις (στο Βέλγιο, την Κύπρο, τη Λιθουανία, την Ουγγαρία και τη Σλοβενία) δεν ανέφεραν
ανιχνεύσιμα ίχνη κεταμίνης. Τα επίπεδα που αναφέρονται σε πόλεις του Καναδά και του Ηνωμένου Βασιλείου υπερέβησαν εκείνα που καταγράφηκαν στις ευρωπαϊκές πόλεις με τα υψηλότερα φορτία. - Κοκαΐνη: Τα συνολικά φορτία κοκαΐνης στα λύματα αυξήθηκαν κατά σχεδόν 22 % μεταξύ 2024 και 2025 στις πόλεις που υπέβαλαν στοιχεία και για τα δύο έτη. Από τις 85 πόλεις που διαθέτουν στοιχεία τόσο για το 2024 όσο και για το 2025, 48 (57 %) ανέφεραν αύξηση των ιχνών κοκαΐνης, 21 (25 %) παρέμειναν σταθερές και 16 (19 %) παρουσίασαν μείωση. Ο αριθμός των εντοπισμών κοκαΐνης παραμένει υψηλότερος στις πόλεις της δυτικής και της νότιας Ευρώπης, ιδίως στο Βέλγιο, την Ισπανία και την Ολλανδία, αν και εντοπίστηκαν ίχνη στις περισσότερες πόλεις της ανατολικής Ευρώπης, όπου εξακολουθούν να παρατηρούνται ορισμένες αυξήσεις. Τα επίπεδα που αναφέρονται σε πόλεις του Καναδά, της Χιλής, της Ελβετίας και του Ηνωμένου Βασιλείου αντιστοιχίστηκαν ή υπερέβησαν τα επίπεδα που καταγράφονται στις ευρωπαϊκές πόλεις με τα υψηλότερα φορτία.
Κύπρος, Ιταλία & Τουρκία μικρή χρήση αμφεταμίνης
- Αμφεταμίνη: Τα επίπεδα ιχνών αμφεταμίνης διέφεραν σημαντικά μεταξύ των διαφόρων τοποθεσιών μελέτης. Τα υψηλότερα επίπεδα αναφέρθηκαν σε πόλεις της βόρειας και κεντρικής Ευρώπης (Βέλγιο, Δανία, Γερμανία, Ολλανδία, Σουηδία και Νορβηγία), ενώ πολύ χαμηλότερα επίπεδα καταγράφηκαν σε πόλεις της νότιας
Ευρώπης (π.χ. στην Ιταλία, την Κύπρο και την Τουρκία). Τρεις πόλεις στην Πορτογαλία και τη Σλοβενία δεν ανέφεραν ανίχνευση φορτίων αμφεταμίνης το 2025. Από τις 82 πόλεις που διαθέτουν στοιχεία για τα κατάλοιπα αμφεταμίνης για το 2024 και το 2025, 36 (44 %) ανέφεραν αύξηση, 27 (33 %) μείωση και 19 (23 %) παρέμειναν
σταθερές. - Μεθαμφεταμίνη: Παραδοσιακά συγκεντρωμένη σε πόλεις της Τσεχικής Δημοκρατίας και της Σλοβακίας, η ουσία αυτή είναι πλέον παρούσα και σε πόλεις της Γερμανίας, της Ισπανίας, της Κύπρου, της Λιθουανίας, της Ολλανδίας, της Νορβηγίας και της Τουρκίας. Σε άλλες περιοχές, τα φορτία μεθαμφεταμίνης ήταν χαμηλά, αν και ορισμένες αυξήσεις αναφέρθηκαν σε πόλεις της κεντρικής και της βόρειας Ευρώπης. Από τις 80 πόλεις που διαθέτουν στοιχεία για το 2024 και το 2025, 37 (46 %) ανέφεραν αύξηση, 28 (35 %) μείωση και 15 (19 %) παρέμειναν σταθερές. Τα
επίπεδα που αναφέρθηκαν σε πόλεις της Αυστραλίας, του Καναδά και των Ηνωμένων Πολιτειών υπερέβησαν τα επίπεδα που καταγράφηκαν στις ευρωπαϊκές πόλεις με τα υψηλότερα φορτία.
Ανομοιογένεια στη χρήση κάνναβης
- Κάνναβη: Όσον αφορά την κάνναβη, εξακολουθούν να παρατηρούνται ανομοιογενείς τάσεις. Από τις 63 πόλεις που διαθέτουν στοιχεία για το 2024 και το 2025, 21 (33 %) πόλεις ανέφεραν αύξηση των περιπτώσεων εντοπισμού του μεταβολίτη της κάνναβης (THC-COOH), 28 (44 %) μείωση, ενώ 14 (22 %) παρέμειναν σταθερές. Τα
υψηλότερα φορτία βρέθηκαν σε πόλεις της δυτικής και της κεντρικής Ευρώπης, ιδίως στη Γερμανία, την Ολλανδία και τη Σλοβενία. Τα επίπεδα που αναφέρονται σε πόλεις στον Καναδά και στις Ηνωμένες Πολιτείες υπερέβησαν τα επίπεδα που καταγράφονται στις ευρωπαϊκές πόλεις με τα υψηλότερα φορτία. - Διακυμάνσεις πόλεων: Το 2025, οι περισσότερες χώρες με πολλαπλές εγκαταστάσεις μελέτης δεν ανέφεραν σημαντικές διαφορές μεταξύ των προτύπων που παρατηρήθηκαν σε μεγάλες πόλεις (δηλαδή πόλεις με τον μεγαλύτερο πληθυσμό σε κάθε χώρα) και σε μικρότερες τοποθεσίες, με εξαίρεση την κοκαΐνη και την MDMA.
Αναζητώντας ουσίες τα Σαββατοκύριακα
- Εβδομαδιαία πρότυπα συμπεριφοράς: Η ανάλυση λυμάτων μπορεί να ανιχνεύσει διακυμάνσεις στα εβδομαδιαία πρότυπα χρήσης παράνομων ουσιών.
Πάνω από το 75 % των 115 πόλεων παρουσίασαν υψηλότερα ίχνη κοκαΐνης και MDMA το Σαββατοκύριακο (Παρασκευή–Δευτέρα), ενώ σχεδόν οι μισές από αυτές κατέγραψαν υψηλότερα φορτία κεταμίνης. Αντίθετα, τα κατάλοιπα αμφεταμίνης, μεθαμφεταμίνης και κάνναβης (THC-COOH) κατανεμήθηκαν πιο ομοιόμορφα καθ’ όλη τη
διάρκεια της εβδομάδας.
Η Δρ Lorraine Nolan, εκτελεστική διευθύντρια του EUDA, δηλώνει: «Τα λύματα της Ευρώπης δείχνουν ότι η χρήση ναρκωτικών είναι ευρέως διαδεδομένη, πολυδιάστατη και μεταβάλλεται συνεχώς. Η φετινή μελέτη, η οποία περιλαμβάνει 115 ευρωπαϊκές πόλεις, αποκαλύπτει σημαντική μείωση των ιχνών MDMA, παράλληλα με τις
συνεχιζόμενες ενδείξεις ότι αυξάνονται οι εντοπισμοί κοκαΐνης και κεταμίνης. Η ανάλυση λυμάτων μας βοηθά να παρακολουθούμε τις αλλαγές αυτές έγκαιρα, ώστε να κατανοήσουμε καλύτερα πού χρειάζεται η προσοχή και οι πόροι και να ενημερωθούμε για τα τεκμηριωμένα μέτρα δημόσιας υγείας και πολιτικής που εφαρμόζονται σε
ολόκληρη την Ευρώπη».
CNN Greece
Ακολουθήστε το myvolos.net στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
