Με συμμετοχή πολλών φορέων και πολιτών πραγματοποιήθηκε η εκδήλωση του ελληνικού γραφείου της Greenpeace στον Βόλο την Τετάρτη, 26 Φεβρουαρίου, με τίτλο “Ενεργειακή μετάβαση στη Μαγνησία: Η κλιματική κρίση, το ορυκτό αέριο και ο δρόμος για ένα βιώσιμο ενεργειακό μέλλον”. Η εκδήλωση έλαβε χώρα στο αμφιθέατρο του Τ.Ε.Ε. Μαγνησίας σε συνεργασία με τα σωματεία “Περιβαλλοντική Πρωτοβουλία Μαγνησίας”, “Πολίτες Μαγνησίας για την υγεία και το περιβάλλον”, “Σύλλογος για την Προστασία και Ανάδειξη του Παγασητικού”. Συντονιστής ήταν ο δημοσιογράφος Δημήτρης Χορταργιάς.

Οι συμμετέχοντες στην εκδήλωση επιβεβαίωσαν αυτό που έδειξε και η πρόσφατη έρευνα κοινού που δημοσίευσε η Greenpeace: η κοινωνία του Βόλου στην πλειοψηφία της δεν επιθυμεί την εγκατάσταση της μονάδας LNG στον Παγασητικό και θεωρεί ότι θα κινδυνεύσει το περιβάλλον και η υγεία των κατοίκων, αν το έργο προχωρήσει. Επίσης εξέφρασαν την ανησυχία τους για την έλλειψη πληροφόρησης, αφού δεν έχουν ενημερώσεις σχετικά με την εξέλιξη του έργου. Το ενδιαφέρον των συμμετεχόντων εστιάστηκε στον χαρακτήρα και τις δυνατότητες των ενεργειακών κοινοτήτων και στην αποδοτικότητα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας σε σχέση με τα προβλήματα που έχει το ενεργειακό σύστημα. Ειδικότερα, σημειώθηκε η ανάγκη να διασφαλίζεται ότι τα έργα ΑΠΕ πραγματοποιούνται σε ένα πλαίσιο που διασφαλίζει ότι δεν υποβαθμίζουν το περιβάλλον, ενώ μεγιστοποιούν τα οφέλη. Γι’ αυτό, είναι επείγουσα η ανάγκη για το Χωροταξικό σχέδιο που αναμένεται εδώ και αρκετό διάστημα από την κυβέρνηση.

Χαιρετισμό στην εκδήλωση απηύθυναν μέλη της περιφερειακής αρχής Θεσσαλίας και ο βουλευτής Αλέξανδρος Μεϊκόπουλος. Η πρόεδρος του Περιφερειακού Συμβουλίου Θεσσαλίας, Χρύσα Τσαγανού, τόνισε ότι προκειμένου να προχωρήσει η ενεργειακή μετάβαση πρέπει να αναζητηθούν οι λύσεις, ότι υπάρχει ανάγκη για πληροφόρηση και ευαισθητοποίηση για αυτές, ενώ οι ΟΤΑ μπορούν να έχουν ρόλο, προσθέτοντας ότι χρήζει αλλαγής το πλαίσιο που τους αποδίδει μόνο γνωμοδοτικό ρόλο σε σημαντικά έργα. Ο αντιπεριφερειάρχης Περιβάλλοντος, Φώτης Λαμπρινίδης, κατά τον χαιρετισμό του στάθηκε στη σταθερή στάση του περιφερειακού συμβουλίου ενάντια στην κατασκευή της μονάδας LNG στον Παγασητικό Κόλπο. Τόνισε ότι η προτεινόμενη εγκατάσταση δεν είναι κοινωφελής, ότι εκτός των περιβαλλοντικών και των οικονομικών πλευρών υπάρχει και μία νομική πλευρά στην υπόθεση της μονάδας LNG, δηλαδή ότι θα έπρεπε να απαγορεύονται τέτοιες -μη κοινωφελείς- χρήσεις γης επί του Παγασητικού.

Ο αντιπεριφερειάρχης Εξυπηρέτησης Πολιτών και Ψηφιακής Διακυβέρνησης και πρόεδρος της Ενεργειακής Κοινότητας Πολιτών Περιφέρειας Θεσσαλίας, Ιωάννης Αναστασίου, δήλωσε ότι η ενεργειακή μετάβαση πρέπει να έχει στο κέντρο της τους πολίτες όχι μόνο ως καταναλωτές αλλά και ως παραγωγούς, αναφέροντας ότι πρέπει και οι αγρότες να είναι παραγωγοί, ενώ σημείωσε ότι η πρώτη ενεργειακή κοινότητα της Ελλάδας συστήθηκε στη Θεσσαλία. Ο εκπρόσωπος του συλλόγου διδασκόντων του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, καθηγητής Γιώργος Σταμπουλής, χαιρέτισε την εκδήλωση λέγοντας ότι έχει σημασία η ακαδημαϊκή κοινότητα να παρεμβαίνει μέσω τεκμηρίωσης και χρησιμοποιώντας δεδομένα, ενώ είναι σημαντικό να διαμορφωθεί ένα όραμα για το μέλλον, ώστε να εκπληρωθεί το ηθικό χρέος των μεγαλύτερων να παραδώσουν στις επόμενες γενιές έναν κόσμο τουλάχιστον στην ίδια κατάσταση, αν όχι καλύτερη.

Κατά τις παρουσιάσεις τους οι ομιλητές έθιξαν πληθώρα θεμάτων σχετικά με την ενεργειακή μετάβαση. O Kώστας Καλούδης, υπεύθυνος της εκστρατείας του ελληνικού γραφείου της Greenpeace για το κλίμα και την ενέργεια, τόνισε ότι η χώρα μας έχει μείνει πίσω στις προσπάθειες για εξοικονόμηση ενέργειας, παρά τα πολλαπλά οφέλη που αυτή επιφέρει. Όμως ακόμη δαπανώνται πόροι για ορυκτά καύσιμα όπως με σκοπό την επέκταση του δικτύου φυσικού αερίου, οι οποίοι συχνά στερούνται από έργα που θα συνέβαλαν στη δίκαιη ενεργειακή μετάβαση. Σημείωσε ότι σύμφωνα με προσφάτως δημοσιευμένη έρευνα για λογαριασμό της Greenpeace, το 75% των Βολιωτών τάσσεται ενάντια στην κατασκευή μονάδας LNG στον Παγασητικό Κόλπο και το 76% εξ αυτών είναι πρόθυμο να αναλάβει δράση για αυτό το θέμα. Επίσης, ότι αντί να επιδοτεί υποδομές ορυκτών καυσίμων το κράτος πρέπει να επιδοτήσει με έμμεσο ή άμεσο τρόπο τις λύσεις για τη βιώσιμη και δίκαιη ενεργειακή μετάβαση.

Ο Δημήτρης Ιμπραήμ, υπεύθυνος στρατηγικής της διεθνούς Greenpeace, έδωσε πληροφορίες ειδικά για το LNG και την οικονομική διάστασή του. Ανέφερε ότι το LNG είναι εξ’ ορισμού ακριβότερο καύσιμο από το συμβατικό αέριο (το οποίο μεταφέρεται μέσω αγωγών) και αυτό δεν μπορεί να αλλάξει, καθώς περίπου το 70% του αερίου εισάγεται από τις ΗΠΑ. Όμως η ζήτηση αερίου γενικώς έχει σημειώσει μειωτική τάση και “προβλέπεται μείωση μέχρι κατά 79% στη ζήτηση αερίου για ηλεκτροπαραγωγή σύμφωνα με το πρόσφατο ΕΣΕΚ^[1]“. Τα λειτουργικά έξοδα για μονάδες που υπολειτουργούν, όπως και το κόστος μίας μονάδας LNG, τα καλύπτουν οι πολίτες, όπως στην περίπτωση της μονάδας της Ρεβυθούσας, η οποία το 2023 λειτούργησε μόνο στο 24% της δυναμικότητάς της.

Ο Ναπολέων Κολοβός, πρόεδρος του Συλλόγου για την Προστασία και Ανάδειξη του Παγασητικού, σχετικά με τη σχεδιαζόμενη μονάδα LNG στον Βόλο, εξήγησε ότι για τον σκοπό υλοποίησης αυτού του σχεδίου ο Βόλος θα μετατραπεί σε “ζώνη θυσίας” με τεράστιο κίνδυνο ασφάλειας για τους πολίτες του Βόλου και το φυσικό περιβάλλον. Ακόμα και στην καλύτερη περίπτωση, οι διαρροές μεθανίου από τις μονάδες υγροποίησης και αποθήκευσης του αερίου θα επιβάρυναν σημαντικά με ρύπανση την ήδη βεβαρημένη ατμόσφαιρα της πόλης του Βόλου. Και όλα αυτά ώστε το αέριο να εξαχθεί στο εξωτερικό, ήτοι σε χώρες της ανατολικής Ευρώπης.

Ο Σταύρος Σπυριδάκος, ειδικός σε θέματα ενεργειακής απόδοσης του Ινστιτούτου για την Ευρωπαϊκή Ενεργειακή και Κλιματική Πολιτική (IEECP) εστίασε πρώτον στην ανάγκη για εξοικονόμηση ενέργειας και δεύτερον στη πρόταση ανάληψης δράσης σχετικά με τις ενεργειακές κοινότητες. Για την πρώτη, σημείωσε ότι χρειάζεται να γίνει μία σοβαρή προσπάθεια, η οποία ως τώρα λείπει, ειδικά αφού από το 2027 θα αρχίσουμε όλοι ως πολίτες της ΕΕ να πληρώνουμε φόρο για τις εκπομπές ρύπων των κτιρίων. Για τη δεύτερη, εξήγησε ότι η αναθεώρηση του νόμου για τις ενεργειακές κοινότητες άφησε τις περισσότερες εξ αυτών εκτός επιλεξιμότητας από δημόσιες χρηματοδοτήσεις. Ωστόσο, είναι σημαντικό οι ΟΤΑ να αναλάβουν πρωτοβουλίες σύστασης και προώθησης των ενεργειακών κοινοτήτων. Για αυτό, προτείνει οι περιφέρειες να δημιουργήσουν “καταστήματα μίας στάσης (one-stop shops)”, ώστε να ενημερώνουν τους ενδιαφερόμενους πολίτες σχετικά με τις ενεργειακές κοινότητες και να τους καθοδηγούν.

Η Ιωάννα Θεοδοσίου από το The Green Tank δήλωσε ότι το μεγαλύτερο μέρος της ηλεκτρικής ενέργειας της Ελλάδας παράγεται από ΑΠΕ. Οι ενεργειακές κοινότητες χρησιμοποιούν κατά κύριο λόγο φωτοβολταϊκά πάνελ και πραγματοποιούν μικρής κλίμακας τοπικά έργα, άρα και αρκετά βιώσιμα με περιβαλλοντικούς όρους. Είναι πολύ σημαντική η διάσταση της ενεργειακής δημοκρατίας που επιφέρουν και για αυτό πρέπει να αξιοποιηθούν. Πρέπει όμως να υποστηριχθούν καθώς “οι ενεργειακές κοινότητες μεταφέρουν τα οφέλη της ενεργειακής μετάβασης στους πολίτες”.

Κλείνοντας την εκδήλωση, o Κώστας Καλούδης είπε ότι η αλλαγή είναι επείγουσα, τη βιώνουμε όλοι –και εντονότατα στη Θεσσαλία- όμως ξέρουμε ποιες είναι οι λύσεις και σε αυτές πρέπει να στραφούμε. Οι δυσκολίες μπορούν να ξεπεραστούν με βούληση και δράση.

Βρείτε ολόκληρη την ημερίδα στο κανάλι της Greenpeace Greece στο YouTube:

Το ελληνικό γραφείο της Greenpeace σας προσκαλεί στην ενημερωτική εκδήλωση “Ενεργειακή μετάβαση στη Μαγνησία: Η κλιματική κρίση, το ορυκτό αέριο και ο δρόμος για ένα βιώσιμο ενεργειακό μέλλον”, που θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη, 26 Φεβρουαρίου 2025, στις 17:30, στο αμφιθέατρο του Τεχνικού Επιμελητηρίου Μαγνησίας.

Η εκδήλωση είναι ανοικτή στο κοινό και πραγματοποιείται με τη συνεργασία των σωματείων “Περιβαλλοντική πρωτοβουλία Μαγνησίας”, “Πολίτες Μαγνησίας για την υγεία και το περιβάλλον”, “Σύλλογος για την προστασία και ανάδειξη του Παγασητικού”.

Παρά τις εντεινόμενες συνέπειες της κλιματικής κρίσης, την αυξανόμενη περιβαλλοντική υποβάθμιση της Ελλάδας και τις διακηρύξεις περί “πράσινης μετάβασης” σε πολιτικό επίπεδο, η χώρα μας προωθεί νέες υποδομές και δίκτυα αερίου σε πολλές περιοχές της χώρας, ανάμεσά τους και στον Βόλο, για να καλύψει τις ανάγκες θέρμανσης και ηλεκτροπαραγωγής. Η εκδήλωση έχει στόχο να ενημερώσει αλλά και να συμβάλει σε έναν εποικοδομητικό διάλογο με πολίτες, ομάδες και φορείς σχετικά με τα σχέδια προώθησης και υλοποίησης των υποδομών αερίου στη χώρα και στον Δήμο Βόλου. Ταυτόχρονα, στοχεύει και στην ανάδειξη διαθέσιμων εναλλακτικών λύσεων και το πώς αυτές θα ήταν πιο ωφέλιμες με οικονομικά, κοινωνικά και περιβαλλοντικά κριτήρια έναντι του πιο ακριβού και ρυπογόνου αερίου.

Μετά τις τοποθετήσεις/ομιλίες, θα ακολουθήσει συζήτηση με το κοινό, στην οποία προσκαλούμε πολίτες και φορείς να εκφράσουν τις απόψεις τους.

Δείτε το πρόγραμμα της εκδήλωσης αναλυτικά:

17.30 – 17:45 | Εγγραφή & Καφές/Τσάι καλωσορίσματος

17:45 – 17:55 | Εναρκτήριες παρατηρήσεις

Συντονισμός της συζήτησης και εισαγωγική ομιλία:

Κώστας Καλούδης, υπεύθυνος για θέματα κλίματος & ενέργειας του ελληνικού γραφείου της Greenpeace

Επισκόπηση του σκοπού της εκδήλωσης, του επείγοντος χαρακτήρα της αντιμετώπισης των υποδομών ορυκτού αερίου και της απειλής που αποτελούν για το τοπικό περιβάλλον και τα νοικοκυριά.

17:55 – 18:10 | Χαιρετισμοί τοπικών φορέων

18:10 – 19:25 | Συζήτηση Panel
“Επέκταση του αερίου και του LNG στην Ελλάδα vs Η σημασία των καθαρών ενεργειακών λύσεων έναντι του αερίου”

• Δημήτρης Ιμπραήμ, Υπεύθυνος στρατηγικής, Greenpeace International: “LNG: Ευρωπαϊκή και διεθνής επισκόπηση – Οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις για την Ελλάδα”
• Ναπολέων Κολοβός, Πρόεδρος Συλλόγου για την προστασία και ανάδειξη του Παγασητικού: “Η σχεδιαζόμενη κατασκευή Μονάδας Υ.Φ.Α. (LNG) στον Βόλο, αποεπένδυση για την τοπική οικονομία και το περιβάλλον”.
• Σταύρος Σπυριδάκος, Eμπειρογνώμων σε θέματα ενεργειακών και κλιματικών πολιτικών του Ινστιτούτου για την Ευρωπαϊκή Ενεργειακή και Κλιματική Πολιτική (IEECP): “Εναλλακτικές λύσεις για μείωση του ενεργειακού κόστους: Απόδοση, Εξοικονόμηση & βιωσιμότητα”
• Ιωάννα Θεοδοσίου, Συνεργάτιδα πολιτικής, Green Tank: “Οι ενεργειακές κοινότητες ως εργαλείο για τη συμμετοχή των πολιτών στην ενεργειακή μετάβαση.”

19:25 – 20:15 | Καταγραφή της κοινής γνώμης σχετικά με την επέκταση του αερίου

Διαδραστική συνεδρία που επιτρέπει στους παρευρισκόμενους να θέσουν ερωτήσεις στους συμμετέχοντες στο πάνελ σχετικά με το ορυκτό αέριο, τις επιπτώσεις του και τις εναλλακτικές λύσεις.

20:15 – 20:30 | Συμπεράσματα

20:30 – 21:00 | Μπουφές και Δικτύωση