Γράφει η Βέρα Δημοπούλου

Ο καιρός περνάει και οι εποχές διαδέχονται συνεχώς η μία τη άλλη. Και κάπως έτσι ο χρόνος αφήνει τα αναλλοίωτα σημάδια του στη μορφή μας καθώς μαζί του και εμείς μεγαλώνουμε, ωριμάζουμε και αλλάζουμε στο πέρασμα του..

Αυτό όμως που παραμένει χαραγμένο στη καρδιά μας παντοτινά είναι οι όμορφες και μοναδικές στιγμές που ζούμε σε κάποιες γλυκές εποχές όπως αυτές του καλοκαιριού.

Βέβαια οι παλιότεροι σίγουρα θα θυμούνται πιο δροσερά και ευχάριστα καλοκαίρια και όχι αποπνικτικές μέρες με τις αχτίδες του ήλιου να μοιάζουν με πυρακτωμένα σίδερα όπως ακουμπούν το ανθρώπινο κορμί. Η αλήθεια είναι πως πια οι μεσημεριανές ώρες στις πόλεις τις κάνουν να θυμίζουν με πόλεις νεκροταφεία που δεν υπάρχει ψυχή και ζωή.

Όμως ακόμα και στα πιο δύσκολα καλοκαίρια που μας περιμένουν, πάντα θα έχουμε την ανάμνηση κάποιων ξεχωριστών βραδιών ή και δροσερών βουτιών που μας δημιουργούν συναισθήματα ανάτασης ψυχής και μας αφήνουν να πλανηθούμε ελεύθεροι μακριά από τη ρουτίνα και τον καθημερινό αγωνιώδες βίο μας.

Υπάρχουν όμως και καλοκαίρια που δεν ξεχνιούνται ποτέ –αυτά ούτε μαραίνονται ούτε φθείρονται όπως το ανθρώπινο σώμα. Είναι τα καλοκαίρια που βρίσκονται στα βάθη της καρδιάς μας και οι ζεστές και μοναδικές  στιγμές με ανθρώπους που ήρθαμε τόσο κοντά και μοιραστήκαμε τόσο πολλά-γελάσαμε, κουβεντιάσαμε, πονέσαμε εμπιστευτήκαμε και ζήσαμε τη μοιρασιά της κοινής εμπειρίας του βιώματος του μαζί και απαλύναμε τους τόνους της ψυχρής μοναξιά μας.

Μέσα στην εξέλιξη μας κάποιες τέτοιες στιγμές δυνάμωσαν έγινες κομβικές φιλίες και στηρίγματα ζωής. Άλλες πάλι ξέφτισαν σαν τα χρώματα των φύλλων το φθινόπωρο και έγιναν απλώς αναμνήσεις ίσως με λίγη νοσταλγία και πίκρα που δεν εξελίχτηκαν σε κάτι πιο μόνιμο και σταθερό.

Αυτό όμως που δεν πρέπει να ξεχνάμε είναι ότι τολμήσαμε σε εκείνα τα μοιράσματα να εκτεθούμε να ακουμπήσουμε κομμάτια της ψυχής μας και να έρθουμε πιο κοντά με την αληθινή μας φύση και να αφήσουμε τη μάσκα της υποκρισίας που μας συνοδεύει αναγκαστικά τις περισσότερες φορές για την ασφάλεια και την επιβίωση μας. Και αυτό πέρα από την τελική έκβαση αυτών των δεσμών είναι ένα μεγάλο ανθρώπινο κατόρθωμα.

Να καταφέρνει κανείς  δηλαδή να ξεκουράζεται , να χαλαρώνει το πρόσωπο και το κορμί του και να αφήνεται σε στιγμές μοιρασιάς χωρίς απαραίτητα να συνδέεται  με χρησιμοθηρικές σχέσεις ανταλλαγής οπού κάθε πράξη προσφοράς πρέπει να αντιστοιχεί και σε μία ανάλογη πράξη ανταπόδοσης.

Έτσι λοιπόν σε εκείνες τις σχέσεις και σε κείνες τις στιγμές αφήσαμε τον αυθεντικό εαυτό μας και μοιραστήκαμε, δώσαμε και πήραμε ικανοποίηση  για αυτή την αυθεντικότητα της ποιότητας της ψυχής μας και αυτό είναι που θα κάνει την ενθύμηση μέσα μας πάντα φλογερή να μας θυμίζει την ένταση των αληθινών συναισθημάτων.

Και αν ακόμα σε κάποιες από  εκείνες τις αναμνήσεις υπάρχει ένα μικρό αγκάθι και μια μικρή αίσθηση ματαίωσης που ενώ ξεδιπλώσαμε την αυθεντικότητα μας κάποιοι απλώς πήραν τη στιγμή και δεν επένδυσαν σε αυτή  πρέπει κανείς να θυμάται πως από μόνη της εκείνη η στιγμή είναι που αξίζει και όχι η τελική της έκβαση.

Γιατί στα αιώνια καλοκαίρια της καρδιάς μας κερδίζουν οι αληθινές στιγμές και όχι η πορεία του χρόνου και σίγουρα κάποιες από αυτές θα κρατήσουν για πάντα όπως και οι  αναμνήσεις τους!

Η κλιματική αλλαγή που βιώνουμε έντονα τις δύο τελευταίες δεκαετίες, έχει ως κυριωτερο γνώρισμα τη μείωση των χιονοπτώσεων στους ορεινούς όγκους της Θεσσαλίας..

Το αποτέλεσμα είναι ότι αποθηκεύεται λιγότερο νερό στις υπόγειες, φυσικές δεξαμενές.

Στην ίδια περίοδο οι ανάγκες άρδευσης στον πρωτογενή τομέα αυξάνονται.

Το ίδιο συμβαίνει με τις ανάγκες ύδρευσης των πολεοδομικών συγκροτημάτων.

Αν ληφθεί υπόψη ότι πρώτιστη ανάγκη είναι η διατήρηση του φυσικού περιβάλλοντος σε καλή κατασταση ,τότε ο προβληματισμός για τη συνέχεια,

δεν αφήνει περιθώρια αισιοδοξίας. Σαν κοινωνία και κράτος , έχουμε καθυστερήσει σημαντικά στην κατασκευή έργων συλλογής και διαχείρισης του νερού  

Από την δεκαετία του ’80 είχε σχεδιαστεί η κατασκευή τριών νέων, μεγάλων λιμνοδεξαμενων-φραγματων, τα οποία θα λειτουργούσαν και ως αντιπλημμυρικά έργα: στο Μουζάκι ( Πάμισος), στην Πύλη (Πορταιτης) και στη Σκοπιά Φαρσάλων (Ενιπέας).

Δεν έγινε ούτε ένα.

Το τελευταίο μεγάλο έργο ήταν το φράγμα Σμοκόβου που λειτούργησε από το 2022 και μετά . Την ίδια περίοδο σε τοπικό επίπεδο Μαγνησίας τέθηκε σε λειτουργία το φράγμα Παναγιωτικο  ,στο κεντρικό Πήλιο. Χάρις στην ύπαρξη του υδρεύεται ολόκληρος ο Δήμος Νοτίου Πηλίου, από Αργαλαστή μέχρι Τρίκερι.

Τελικά η Θεσσαλία οφείλει την σημερινή της ευημερία στα φράγματα- λιμνοδεξαμενές :

1. της λίμνης Πλαστήρα (1959,          (Ταυρωπός, παραπόταμος του         Αχελώου, για άρδευση  του             Θεσσαλικού καμπου και                   παραγωγή υδροηλεκτρικής           ενεργειας),                                   2. στο Φράγμα Σμοκόβου (2002,          Σοφαδιτης,άρδευση,ύδρευση          και υδροηλεκτρική ενεργεια)

3. Ταμιευτηρας Κάρλας (2014,             Κερασιωτης- για άρδευση                 240.000 στρεμμάτων και                 ύδρευση του Βόλου)

καθώς και στα μικρότερα, άλλα πολύτιμα  φράγματα :

1. Φράγμα Παναγιωτικο (2001,           Πήλιο, υδρευση)

2. Φράγμα Ληθαίου (Τρίκαλα για        άρδευση 20.000 στρεμ.)

3. Λιβαδίου Ελασσώνα ( άρδευση)

4. Βρυσιας Φαρσάλων (άρδευση )

5. Μαυρομάτικο ( άρδευση,                Αλμυρός)

Στον άμεσο σχεδιασμό και σε φάση πλησίον της έναρξης εργασιών κατασκευής είναι το μεγάλο έργο στον Ενιπέα, στη Σκοπιά Φαρσάλων και εδώ σταματάμε.

Οι πρόσφατες έγκυρες μελέτες που κατέγραψαν τα υπόγεια αποθέματα νερού στη Θεσσαλία, κάνουν λόγο για μη αντιστρέψιμη κατάσταση, για υποβάθμιση της στάθμης και αρνητικό ισοζύγιο στον κύκλο της χρήσης του γλυκού νερού.

 Αν δεν κατασκευστουν τώρα, τα φράγματα σε Πύλη, Μουζάκι και Σκόπια Φαρσάλων, η Θεσσαλία θα γίνει η δεύτερη έρημος στην Ευρώπη, μετά την Ισπανική έρημο Ταβέρνα στην Ανδαλουσία .

Στο Βόλο η ΔΕΥΑΜΒ ξεκινά να δεσμεύσει αμφισβητούμενες ποσότητες πηγαίου νερού από δύο περιοχές του Πηλίου , με κλειστά υπόγεια δίκτυα ενώ θα έπρεπε αυτό να συνδυαστεί με δύο μικρούς ταμιευτήρες νερού, ακριβώς κάτω από τις πηγές.

Με τον τρόπο αυτό ,θα συγκέντρωνε με δυνατότητα ελέγχου και βιοσημοτητας τα νερά, αλλά προτιμά εύκολες λύσεις που στην περιοχή Καλιακούδας , εφαρμόστηκαν με καταστροφικό τρόπο για το περιβάλλον.

Κλείνοντας είναι σίγουρος ότι σήμερα πρέπει να ξεκινήσει ο σχεδιασμός μιας μεγάλης μονάδας παραγωγής πόσιμου νερού από αφαλάτωση με τις επόμενες δύο προυποθεσεις:

Α. η απαιτούμενη ενέργεια να            παράγεται από φωτοβολταϊκά.      συστήματα

Β. Η αλμη να συλλέγεται και να           μην αφήνεται στο θαλάσσιο           περιβάλλοντα χώρο .

     Τέτοιες τεχνολογίες είναι             πλέον εφικτές .

Γράφει ο Στέλιος Λημνιός, σύμβουλος μειοψηφίας στον Δήμο Βόλου

Γράφει ο Δημ. Κουρέτας, Περιφερειάρχης Θεσσαλίας

Η Θεσσαλία βρίσκεται στο κέντρο των αλλαγών. Το νέο πλαίσιο θέλει μια ΚΑΠ πιο στοχευμένη, πιο περιβαλλοντική, πιο συνδεδεμένη με νερό, κλιματική ανθεκτικότητα, νέους αγρότες, ποιότητα, περιφερειακή ανάπτυξη και αποτελέσματα. Η παρουσίαση της Περιφέρειας Θεσσαλίας όμως δείχνει ότι το σημερινό θεσσαλικό μοντέλο χαρακτηρίζεται από τρία ευάλωτα στοιχεία: εξάρτηση από επιδοτήσεις, εξάρτηση από αρδευόμενες καλλιέργειες και εξάρτηση από ιδιωτικοποιημένη γνώση/εισροές.

Η έρευνα που διεξήγαγε η Περιφέρεια Θεσσαλίας και στην οποία συμμετείχε πλήθος παραγωγών και φορέων του πρωτογενούς τομέα έδειξε ισχυρή προτίμηση σε ένα σενάριο που πραγματικά θα πηγαίνει σε διατήρηση των αρδευόμενων εκτάσεων, στην παράλληλη εξοικονόμηση νερού και διαμόρφωση μέσα από την συμμετοχή των αγροτικών κοινοτήτων μη δεσμευτικών ζωνών καλλιέργειας που θα επικαιροποιούνται μέσα από οργανωμένες διαδικασίες.

Οι προκλήσεις που έχουμε να αντιμετωπίσουμε στην περιοχή μας είναι πολλές.  

Η πρώτη πρόκληση είναι το νερό. Η νέα ΚΑΠ επιτρέπει ενισχύσεις και επενδύσεις για αποδοτική διαχείριση νερού, ανθεκτικότητα και κλιματική προσαρμογή. Όμως στη Θεσσαλία οι παραγωγοί προτιμούν συχνά λύσεις που συνδυάζουν εξοικονόμηση με ενίσχυση της προσφοράς νερού. Στην έρευνα μας η συντριπτική πλειοψηφία (παραπάνω κατά 86,21%) έδειξε διάθεση για εξοικονόμηση και ενίσχυση πόρων, αλλά οι «μη δεσμεύσεις» που καταγράφονται, δείχνουν ότι δεν υπάρχει πλήρης αποδοχή βαθιάς αναδιάρθρωσης του παραγωγικού μοντέλου.

Η δεύτερη πρόκληση είναι το βαμβάκι. Το σχέδιο της νέας ΚΑΠ διατηρεί την ειδική ενίσχυση βάμβακος, αλλά θέτει όρο να μην υπάρχει υπερβολική πίεση σε νερό και έδαφος. Στη Θεσσαλία, όπου το βαμβάκι συνδέεται με αρδευτική κανονικότητα, εκκοκκιστήρια, χαμηλή ποιοτική αποτίμηση και commodity παραγωγή, αυτό μπορεί να δημιουργήσει ένταση. Η πολιτική πρόκληση είναι να μη μεταφραστεί η νέα ΚΑΠ απλώς σε «περιορισμό του βαμβακιού», αλλά σε αναβάθμιση ποιότητας, διαφανή ταξινόμηση ίνας, εδαφοκλιματική ζωνοποίηση, καλύτερες ποικιλίες, συμβολαιακά σχήματα και δίκαιη συμμετοχή των παραγωγών στην αξιακή αλυσίδα.

Η τρίτη πρόκληση είναι η αναδιάρθρωση καλλιεργειών. Η μελέτη της Περιφέρειας δείχνει ότι οι παραγωγοί είναι θετικοί σε τεχνολογίες χαμηλότερου ρίσκου —ευφυής άρδευση, μετρητές, φωτοβολταϊκά, ενεργειακές κοινότητες— αλλά πολύ πιο επιφυλακτικοί απέναντι σε βαθύτερες αλλαγές, όπως η μετάβαση από υδροβόρες καλλιέργειες σε ξερικές ή διαφοροποιημένες καλλιέργειες υψηλής αξίας. Επομένως, η νέα ΚΑΠ δημιουργεί πίεση για αλλαγή, αλλά η αλλαγή δεν θα γίνει αν παρουσιαστεί ως απότομη εγκατάλειψη του υφιστάμενου μοντέλου. Χρειάζεται σταδιακότητα, ασφάλεια εισοδήματος, συμβουλευτική και αγορές απορρόφησης.

Η τέταρτη πρόκληση είναι η εμπιστοσύνη. Το νέο σύστημα βασίζεται σε σχέδια, ορόσημα, ελέγχους, πιστοποιήσεις και δεδομένα. Στη Θεσσαλία όμως η μελέτη της Περιφέρειας καταγράφει χαμηλή εμπιστοσύνη στις πιστοποιήσεις, στη συμβουλευτική, στη νομοθεσία και στη συνέχεια των θεσμών. Αν τα νέα eco-schemes σχεδιαστούν κεντρικά και τεχνικά, χωρίς συμμετοχή παραγωγών, θα ενισχύσουν την εργαλειακή συμμόρφωση και όχι την πραγματική μετάβαση.

Η πέμπτη πρόκληση είναι η διαφοροποίηση ανά Περιφερειακή Ενότητα. Η Λάρισα δείχνει ισχυρή προτίμηση (80,7%) στη διατήρηση των αρδευόμενων εκτάσεων με παράλληλη εξοικονόμιση νερού, αλλά παραμένει κοντά σε λογικές επιδότησης και αύξησης υδατικών πόρων. Η Καρδίτσα, με 84%, φαίνεται πιο συνεπής με τον ελεγχόμενο εκσυγχρονισμό, αλλά διατηρεί κουλτούρα αφθονίας νερού και σύνδεση με το βαμβάκι ως χύμα προϊόν. Τα Τρίκαλα, με 56,5%, δείχνουν πιο υβριδικό και πραγματιστικό μονοπάτι. Η Μαγνησία έχει πιο πλουραλιστική εικόνα και επιζητά πολιτικές που θα αναδείξουν την ποιότητα των προιόνων και των τοπικών χαρακτηριστικών (γεωλογικών, μορφολογικών, πολιτισμικών.

Η έκτη πρόκληση είναι η μετατροπή της Θεσσαλίας σε ειδικό περιφερειακό κεφάλαιο του ελληνικού σχεδίου. Η νέα αρχιτεκτονική επιτρέπει περιφερειακά και εδαφικά κεφάλαια. Η Θεσσαλία έχει ισχυρό επιχείρημα: είναι περιοχή μεγάλης αγροδιατροφικής σημασίας, με πλημμύρες Daniel και Elias, υδατικό έλλειμμα, εξάντληση υδροφορέων, κλιματικό ρίσκο, commodity lock-in, έλλειμμα εμπιστοσύνης και ανάγκη αναδιάρθρωσης. Άρα δεν αρκεί να ενταχθεί σε οριζόντια μέτρα. Χρειάζεται ειδικό θεσσαλικό πακέτο: νερό, έδαφος, καλλιέργειες, ενέργεια, ποιότητα, αγορές, συμβουλευτική, συνεργατικά σχήματα και κοινωνική ανθεκτικότητα.

Προτεινόμενη κατεύθυνση για τη Θεσσαλία

Η νέα ΚΑΠ δημιουργεί για τη Θεσσαλία ένα παράθυρο ευκαιρίας, αλλά και ένα πεδίο διαπραγμάτευσης. Η ευκαιρία είναι ότι επιτρέπει να συνδεθούν ΚΑΠ, συνοχή, νερό, ενέργεια, αγροτική γνώση, ποιότητα και περιφερειακή ανάπτυξη. Η σύγκρουση είναι ότι το υφιστάμενο μοντέλο παραμένει βαθιά συνδεδεμένο με αρδευόμενες καλλιέργειες, στρεμματικές ενισχύσεις, επιδοτήσεις, ιδιωτική συμβουλευτική και αδύναμη διαπραγματευτική θέση των παραγωγών.

Για να λειτουργήσει η νέα ΚΑΠ στη Θεσσαλία, πρέπει να σχεδιαστεί ως δίκαιη, σταδιακή και εδαφικά διαφοροποιημένη μετάβαση. Αυτό σημαίνει: περιφερειακό κεφάλαιο Θεσσαλίας στο εθνικό σχέδιο, υδατική στρατηγική με μετρητές, τηλεμετρία, μικρά και μεσαία έργα, κλειστά δίκτυα και οικολογικές ροές, αναδιάρθρωση καλλιεργειών με βάση εδάφη, νερό και αγορές, ειδικό σχέδιο για βαμβάκι ποιότητας, δημόσια αγροτική συμβουλευτική, συμμετοχικό σχεδιασμό eco-schemes, ενίσχυση συνεταιρισμών και ομάδων παραγωγών, ενεργειακές κοινότητες με προτεραιότητα στην άρδευση και όχι στην απλή εκμετάλλευση γης για φωτοβολταϊκά και δείκτες δίκαιης μετάβασης, όπως πρόσβαση σε νερό, θεσμική εμπιστοσύνη, ποιότητα ζωής, συμμετοχή παραγωγών, διαδοχή εκμεταλλεύσεων και ανθεκτικότητα σε κλιματικές καταστροφές.

Αυτά τα θέματα αναμένεται να συζητηθούν στην εκδήλωση ενημέρωσης και διαβούλευσης που διοργανώνει η Περιφέρεια Θεσσαλίας την Τετάρτη 26 Αυγούστου το απόγευμα στο JOIST στη Λάρισα, καθώς η Θεσσαλία διεκδικεί διακριτή θέση στη νέα ΚΑΠ 2028–2034. Ταυτόχρονα καλώ όλους τους φορείς να συμμετέχουν στο Γενικό Ηλεκτρονικό Ερωτηματολόγιο Διαβούλευσης για τη νέα ΚΑΠ 2028–2034, η οποία θα επηρεάσει καθοριστικά το μέλλον της θεσσαλικής γεωργίας/κτηνοτροφίας και οι θέσεις της Περιφέρειας πρέπει να προκύψουν μέσα από ουσιαστικό διάλογο με τους ανθρώπους της παραγωγής και τις τοπικές κοινωνίες.

 της Μαρίας Σπανού

Κάθε χρόνο, τέτοια εποχή, στη χώρα μας γράφoνται μαύρες σελίδες στην νεότερη ιστορία της από τεράστιες ανθρώπινες απώλειες και ανυπολόγιστη οικολογική καταστροφή. Έτσι και φέτος, η χώρα και πάλι σε πύρινο κλοιό: ανεξέλεγκτες πυρκαγιές πολιορκούν περιοχές, που έχουν κηρυχτεί σε κατάσταση συναγερμού. Πάνω από 70 πύρινα μέτωπα μαίνονται με τα σημαντικότερα σε Βοιωτία, Αργολίδα, Άρτα, Κρήτη αλλά και αλλού, με τον καπνό να πνίγει τον ουρανό της Ελλάδας, να διασχίζει την Μεσόγειο και να φτάνει ως τις ακτές της Βόρειας Αφρικής.  Σπαρακτικές σκηνές παντού. Κραυγές τρόμου και αγωνίας. Εκκενώσεις οικισμών, απεγκλωβισμοί και αποκαρδιωτικές εικόνες καταστροφής. Απίστευτη μάχη όσων επιχειρούν τα τελευταία μερόνυχτα και …προσμονή για την εξ’ ουρανού σωτηρία.

Η συνολική εικόνα των καταστροφών θα αποτυπωθεί τις επόμενες ημέρες, όταν θα ολοκληρωθεί η καταγραφή. Το σίγουρο είναι πως το πλήγμα στον τόπο είναι τεράστιο και οι επιπτώσεις του θα μας συνοδεύουν για χρόνια. Τουλάχιστον ας μη θρηνήσουμε και άλλους ανθρώπους.

Και καθώς συντετριμμένοι θρηνούμε για το άδικο, ο φόβος για το απροσδόκητο μας  στοιχειώνει κι αυτό το καλοκαίρι… Πως ν’ απαντήσεις στο ότι μέσα σε λίγη ώρα οι γαλαζοπράσινοι και φιλόξενοι αυτοί τόποι, όλο ζωή, μετατράπηκαν σε ρημαγμένους; Πως βάφηκαν με τόσο μαύρο; Πως ν’ αντέξουμε τόση πίκρα μεσούντος του καλοκαιριού;

Τι να ήξερε άραγε ο μεγάλος δημιουργός  Μάνος Ελευθερίου όταν έγραφε εκείνο  το  ποίημα «Ρημαγμένοι κήποι: Το σπίτι γέμισε με λύπη και με σταχτί πικρό καπνό…». Ήταν στις 11 Μαρτίου του 1963 (παραμονή των γενεθλίων του), όταν ο Σύλλογος Φίλων Ελληνικής Μουσικής (Σ.Φ.Ε.Μ.) διοργάνωσε στο «Ακροπόλ» την πρώτη του συναυλία, η οποία ήταν συγχρόνως και η πρώτη κοινή συναυλία του Χρήστου Λεοντή και του Μάνου Λοΐζου. Εκεί ακούστηκε από την Έφη Παναγιώτου, το πρώτο αυτό τραγούδι του Μάνου Ελευθερίου – κι ένα από τα πρώτα του Λεοντή  «Το σπίτι γέμισε με λύπη και με σταχτί πικρό καπνό». Ας μην ξεχνούμε ότι πάντα η  Ποίηση συναντιέται και συνδιαλέγεται με τον Φόβο που προκύπτει από την κάθε λογής τραγωδία από καταβολής κόσμου. Πανάρχαιοι και οι δύο, συμπορεύονται στο χρόνο, ο Φόβος ως έμφυτο συναίσθημα που υπακούει στο αρχέγονο αίσθημα της αυτοσυντήρησης, η δε Ποίηση ως παρηγορητική του διέξοδος.

Εξήντα τρία χρόνια μετά, πόσο τραγικά επίκαιρο ακούγεται το τραγούδι αυτό του ποιητή, αποτυπώνοντας τόσο καημό μαζί τόση ευαισθησία,  που εκείνος -αείμνηστος πια- εξέφραζε στο πρωτοφανέρωμά του. Το γιγάντιο έργο του σε  στίχους,  όπως τα «παραπονεμένα λόγια» του Μάνου Ελευθερίου, δεν έμειναν στο συρτάρι για ολίγους, αλλά ευτυχώς τραγουδήθηκαν. Και τραγούδησαν τη  δική μας ζωή, που τελευταία, «σ’ αυτό το δύσκολο καιρό» (επίσης δικό του)  μας στοιχειώνει  η ανελέητη περιβαλλοντική καταστροφή.

Εδώ και πολλά χρόνια, ιδιαίτερα μετά την οικονομική κρίση, έχει αναπτυχθεί ένας έντονος δημόσιος διάλογος γύρω από τα μεγάλα αδιέξοδα που αντιμετωπίζει ο χώρος των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης και ειδικότερα ο έντυπος Τύπος. Η συνεχής πτώση των κυκλοφοριών και η συρρίκνωση των εσόδων δεν αποτελούν ελληνική ιδιαιτερότητα, αλλά ένα φαινόμενο που παρατηρείται σε ολόκληρο τον κόσμο. Εκείνο όμως που συχνά απουσιάζει από τη συζήτηση είναι ο αντίκτυπος αυτής της κρίσης στα περιφερειακά Μέσα Ενημέρωσης.

Τα στοιχεία είναι ιδιαίτερα ανησυχητικά. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, χιλιάδες τοπικές εφημερίδες έχουν κλείσει τα τελευταία χρόνια, δημιουργώντας εκατοντάδες «ειδησεογραφικές ερήμους», δηλαδή περιοχές χωρίς ουσιαστική τοπική ενημέρωση. Αντίστοιχες πιέσεις καταγράφονται στο Ηνωμένο Βασίλειο και στη Γαλλία, ενώ και στην Ελλάδα ο περιφερειακός Τύπος έχει υποστεί σημαντική συρρίκνωση από το 2007 και μετά. Πρόκειται για μια εξέλιξη που δεν αφορά μόνο τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων του κλάδου, αλλά την ίδια την ποιότητα της δημοκρατίας.

«Ψήφος εμπιστοσύνης» των τοπικών κοινωνιών στον περιφερειακό Τύπο

Στο αθηνοκεντρικό κράτος, με την υπερσυγκέντρωση των μεγαλύτερων Μέσων Ενημέρωσης, συχνά υποτιμάται η σημασία των περιφερειακών μέσων ενημέρωσης. Κι όμως, η εμπιστοσύνη των τοπικών κοινωνιών προς αυτά λειτουργεί ως παρήγορο αντίβαρο στη γενικευμένη κρίση αξιοπιστίας των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης.

Σύμφωνα με τα ευρήματα του Digital News Report 2026 του Ινστιτούτου Reuters, την ώρα που η συνολική εμπιστοσύνη των πολιτών στις ειδήσεις βρίσκεται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, ο περιφερειακός Τύπος εξακολουθεί να διατηρεί μια ισχυρή σχέση εμπιστοσύνης με τις τοπικές κοινωνίες. Η αντίθεση αυτή αποτυπώνει τη διαχρονική αξία της ενημέρωσης που βρίσκεται κοντά στον πολίτη και στα προβλήματα της καθημερινότητάς του.

Ο περιφερειακός Τύπος αποτελεί πολύτιμο κεφάλαιο, όχι μόνο για τις τοπικές κοινωνίες που υπηρετεί αλλά και για τη χώρα συνολικά. Αναδεικνύει προβλήματα που διαφορετικά δύσκολα θα έφταναν στην κεντρική διοίκηση και λειτουργεί ως ένας πολύτιμος δίαυλος επικοινωνίας μεταξύ περιφέρειας και κράτους. Κατά τη διάρκεια της θητείας μου ως Γενικός Γραμματέας του Πρωθυπουργού, είχαμε δημιουργήσει ειδική ομάδα με αρμοδιότητα την καθημερινή παρακολούθηση των περιφερειακών Μέσων Ενημέρωσης. Μέσα από αυτή τη διαδικασία μπορούσαμε να εντοπίζουμε εγκαίρως προβλήματα που απασχολούσαν τις τοπικές κοινωνίες και να παρεμβαίνουμε αποτελεσματικότερα για την επίλυσή τους.

Ταυτόχρονα, τα περιφερειακά Μέσα ασκούν ουσιαστικό έλεγχο στους τοπικούς και περιφερειακούς φορείς εξουσίας, ενισχύοντας τη λογοδοσία, τη διαφάνεια και την πολυφωνία. Συμβάλλουν στην τοπική ανάπτυξη, στηρίζουν τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις μέσω της προβολής τους και δημιουργούν νέες θέσεις εργασίας. Παράλληλα, λειτουργούν ως φυτώριο νέων δημοσιογράφων, δίνοντας ευκαιρίες σε ανθρώπους που διαφορετικά δύσκολα θα μπορούσαν να ακολουθήσουν το επάγγελμα.

Δεν είναι όμως μόνο αυτά. Τα τοπικά μέσα, και ιδιαίτερα οι εφημερίδες, αποτελούν πολύτιμο ιστορικό αρχείο, καταγράφοντας τη μικροϊστορία κάθε τόπου, τις αντιδράσεις των πολιτών στις μεγάλες εθνικές προκλήσεις και την πορεία των τοπικών κοινωνιών μέσα στον χρόνο. Πάνω απ’ όλα, όμως, υπηρετούν τη Δημοκρατία. Ενισχύουν τη συμμετοχή των πολιτών στα κοινά, καλλιεργούν ισχυρότερους δεσμούς με τον τόπο τους και ενδυναμώνουν το αίσθημα του ανήκειν στην τοπική κοινότητα. Πώς να είναι, άλλωστε, κανείς πολιτικά ενεργός όταν αισθάνεται ότι η φωνή του δεν ακούγεται;

Υπάρχουν βιώσιμες λύσεις για την ανάταξη των περιφερειακών ΜΜΕ

Έχοντας, λοιπόν, κατανοήσει τη σημασία και την αναγκαιότητα των περιφερειακών μέσων ενημέρωσης, οφείλουμε να εξετάσουμε συγκεκριμένες πρωτοβουλίες για τη στήριξή τους, ώστε να συνεχίσουν να επιτελούν τον κρίσιμο ρόλο τους. Πρώτο και βασικό βήμα είναι η διαμόρφωση μιας ολοκληρωμένης εθνικής στρατηγικής για τα περιφερειακά ΜΜΕ, μέσα από τη συνεργασία της Πολιτείας με τους εκπροσώπους του κλάδου, με στόχο την ενίσχυση της βιωσιμότητας και της ανταγωνιστικότητάς τους.

Στην κατεύθυνση αυτή, θα μπορούσε να εξεταστεί η κάλυψη του κόστους συνδρομών των περιφερειακών Μέσων σε ειδησεογραφικά και φωτογραφικά πρακτορεία, καθώς και η χρηματοδότηση προγραμμάτων επιμόρφωσης των δημοσιογράφων τους. Εξίσου σημαντικό είναι να εφαρμοστεί στην πράξη η πρόβλεψη για τη διάθεση του 30% της κρατικής διαφήμισης στα περιφερειακά Μέσα Ενημέρωσης, ενώ απαιτείται και ουσιαστική βελτίωση του προγράμματος στήριξης του έντυπου Τύπου, με μεγαλύτερη διάρκεια, σαφείς κανόνες κατανομής των πόρων και λιγότερη γραφειοκρατία.

Η διεθνής εμπειρία αποδεικνύει ότι υπάρχουν εφαρμόσιμες λύσεις. Το πρόγραμμα Local News Partnership του BBC, το Local Journalism Initiative του Καναδά, αλλά και τα εργαλεία στήριξης που εφαρμόζονται στη Γαλλία, δείχνουν ότι η ενίσχυση της περιφερειακής ενημέρωσης μπορεί να συνδυαστεί με την προστασία της ανεξαρτησίας και της πολυφωνίας. Η Ελλάδα δεν χρειάζεται να ανακαλύψει τον τροχό. Μπορεί να αξιοποιήσει τις βέλτιστες διεθνείς πρακτικές και να τις προσαρμόσει στις δικές της ανάγκες.

Είναι επιτακτικό, λοιπόν, η Πολιτεία να αναλάβει πρωτοβουλίες για τη στήριξη των περιφερειακών μέσων ενημέρωσης. Πρόκειται για ένα ζήτημα που δεν μπορεί να αφεθεί αποκλειστικά στις δυνάμεις της αγοράς. Διαφορετικά, ολοένα και περισσότερες περιοχές της χώρας κινδυνεύουν να μετατραπούν σε «ερήμους ενημέρωσης», με σοβαρές συνέπειες για την πολυφωνία, τη λογοδοσία και τη δημοκρατική συμμετοχή των πολιτών.

Ας μην έχουμε αυταπάτες. Η εξαφάνιση των περιφερειακών Μέσων θα έχει σοβαρές επιπτώσεις για τη δημοκρατική λειτουργία και την κοινωνική συνοχή της χώρας μας. Θα εγκαταλείψουμε την προσπάθεια στήριξης της περιφερειακής πολυφωνίας σε μια τόσο κρίσιμη συγκυρία; «Φτάσε εκεί που δεν μπορείς και ο πιο σωστός δρόμος είναι ο ανήφορος», έλεγε ο Νίκος Καζαντζάκης. Αυτόν τον δρόμο οφείλουμε να ακολουθήσουμε.

Γράφει ο Αλέξης Καραγεωργίου*

Η πύρινη δημόσια σφαίρα

Η σύγκρουση των Τεμπών υπήρξε ένα φρικιαστικό γεγονός στιγμιαίας πολλαπλότητας: πολλοί θάνατοι ταυτόχρονα, αγαπημένα σώματα μπλεγμένα μεταξύ τους, χρονικές γραμμές πρόωρα διαλυμένες, χαροκαμένες ψυχές καθηλωμένες σε μια τραγική στιγμή που μοιάζει να αρνείται να παρέλθει.

Από την πρώτη στιγμή, το δυστύχημα υπερέβη τη διάσταση ενός «συμβάντος». Η πύρινη σφαίρα της σύγκρουσης μετατράπηκε σε φαντασματικό πυρήνα γύρω από τον οποίο άρχισε να αναδιοργανώνεται το συλλογικό φαντασιακό και οι σημασίες του-, πολιτικές και άλλες..

Τα Τέμπη δεν υπάρχουν πια ως μεμονωμένο γεγονός· εγγράφηκαν αμέσως στη συμβολική τάξη των ελληνικών/εθνικών καυτωμάτων/δυστυχημάτων/καταστροφών —Εξπρές Σάμινα 2000, Marfin 2010, Μάτι 2018, 2017 Μάνδρα— και συνεχίζουν να διαμορφώνονται αναδρομικά από ήδη υπάρχοντα τραύματα, φόβους, θυμούς και πολιτικές μνησικακίες, βλέψεις και συμφέροντα.

Το παρελθόν συγχωνεύεται με το παρόν μέσα σε μια θολού βυθού πολιτική κοινωνιολογία συναισθημάτων, συγκινησιακών φορτίσεων και παθών (affects) .

Η ποιητική του επιταφίου, η εξέγερση του 2008, ο αντιμνημονιακός παροξυσμός του 2012-2015, η κουλτούρα των λαοσυνάξεων και λαϊκών δικαστηρίων και του λυντσαρίσματος των κηρυγμένων χωρίς δίκη «ενόχων» του «εγκλήματος» φαίνεται να επιστρέφει με περιστέρια, καθαρά χέρια καθώς και επισείοντας μια εκδικητική ρομφαία..

Το πένθος εργαλειοποιήθηκε και έγινε το απαραίτητο καύσιμο ηχηρών κινητοποιήσεων μιας νέας διάστασης του Νέου-Λαϊκισμού (δικαστικός, θρησκευτικός, εθνολαϊκός κλπ) που σταδιακά φαίνεται να οδηγεί σε σουρεαλιστικές αλλαγές στο κομματικό τοπίο.

Ο θρίαμβος της ετερογονίας των σκοπών και της πανουργίας του λόγου είναι τέλειος. Η πολιτική τερατογένεση είναι κβαντικής αβεβαιότητας, και υπερσιβηρικού ψύχους και φορτίου.

Η αυτοάνοση δημοκρατία

Στους Rogues (Παρίες κατά το rogue state –κράτος παρίας), ο Γάλλος φιλόσοφος Jacques Derrida (1930-2004) περιγράφει την αυτοάνοση λογική της δημοκρατίας: στην προσπάθειά της να προστατεύσει τον εαυτό της, μπορεί τελικά να στραφεί εναντίον των ίδιων των όρων της ύπαρξής της.

Κάτι αντίστοιχο μοιάζει να ενεργοποιήθηκε και στην ελληνική δημόσια σφαίρα μετά τα Τέμπη. Οι θεσμοί που υποτίθεται ότι θα απορροφούσαν το σοκ — δικαιοσύνη, τεχνική πραγματογνωμοσύνη, κοινοβουλευτικός έλεγχος, δημοσιογραφία — μετατράπηκαν σταδιακά σε πολλαπλασιαστές δυσπιστίας. Κάθε πόρισμα παρήγαγε αντιπόρισμα· κάθε καθυστέρηση εκλαμβανόταν ως απόδειξη συγκάλυψης· κάθε αβεβαιότητα ως ηθική ενοχή.

«Κανένα άλλο δυστύχημα δεν παρήγαγε τόση μαζική συναισθηματική φόρτιση και κινητοποίηση, τόση πολιτικοποίηση και κομματικοποίηση, τόση συνωμοσιολογία, ανορθολογισμό και τρελές «εμπειρογνωμοσύνες», που κυριάρχησαν μάλιστα για ένα διάστημα (λαθραίο ξυλόλιο) στη δημόσια σφαίρα.»

Για πολλούς νέους ανθρώπους και όχι μόνον, το Δυστύχημα των Τεμπών μπορεί να έχει λειτουργήσει έτσι επειδή συμπυκνώνει πολλές ήδη υπάρχουσες δυσπιστίες: «το κράτος δεν λειτουργεί», «κανείς δεν λογοδοτεί», «η ανθρώπινη ζωή έχει μικρή αξία μπροστά στο σύστημα», «όλοι ήξεραν αλλά τίποτα δεν άλλαζε».

Το τραύμα δεν οδηγείται σε θεραπευτική επεξεργασία αλλά εντέχνως σε αδιάκοπη ανακύκλωση. Η δημοκρατία των διαδικασιών μετασχηματίζεται σε δημοκρατία των συγκινήσεων και υπαίθριων ή γυάλινων ετυμηγοριών .

Οι χορογράφοι του οργισμένου πλήθους

Μέσα σε αυτή τη συνθήκη αναδύονται σταδιακά νέες πολιτισμικές φιγούρες: οι χορογράφοι/καθοδηγητές/εμψυχωτές του θυμωμένου, συμπονετικού πλήθους.

Ένας πολυμορφικός στρατηγιστής της συγκίνησης φυτρώνει σε κάθε τομή του κόσμου των ΜΜΕ και μέσων κοινωνικής δικτύωσης με τον κοινωνικό κόσμο που γνωρίζει πώς να διατηρήσει το γεγονός πέρα από τη στιγμή της υλικής του ύπαρξης. Επιμελείται του λιτανικού πένθους και του blame game με επιλεκτικές αφηγήσεις, επιλεκτικές ενοχοποιήσεις, προσεκτικά επεξεργασμένες εικόνες, σωστές λέξεις ώστε η συναισθηματική φωτιά να μη σβήσει ποτέ.

Δεν δημιουργεί ο ίδιος τη θλίψη· της δίνει μορφή, ρυθμό και κατεύθυνση — προς έναν εχθρό, προς μια επικρατούσα πολιτική ασυμμετρία. Και γαία πυρί μειχθήτω.

Η οργή μετατρέπεται έτσι σε πολιτικό κεφάλαιο. Το πένθος αποκτά διαχειριστές, τελετουργίες και ρυθμούς επανενεργοποίησης στην πολιτική ατζέντα .

Η πολιτικοποίηση του πένθους και η μετατροπή του πόνου σε πολιτικό όπλο μετέτρεψε τη συλλογική τραγωδία από αφορμή για κοινωνική συνοχή και αυτοκριτική, σε εργαλείο χειραγώγησης.

Στη σύγχρονη Έλληνική εκλογική δημοκρατία των συγκινήσεων, οι πολιτικές αναλύσεις αντικαθίστανται από τον Νέο- λαϊκισμό, υπονομεύοντας τη δημοκρατική λειτουργία και την κοινωνική σταθερότητα

Η μνησικακία ως ταυτότητα

Εδώ αποκτά ιδιαίτερη σημασία η ανάλυση του Max Scheler (1874-1928) στο βιβλίο του για τον «Μνησίκακο Άνθρωπο.» Η μνησικακία δεν είναι στιγμιαία έκρηξη θυμού αλλά παρατεταμένη συναισθηματική επένδυση πάνω στην πληγή. Το τραύμα αδυνατεί να εκτονωθεί και τελικά μετατρέπεται σε ηθική κοσμοεικόνα.

Το κοινωνικό σώμα δεν ζητά πλέον μόνο εξηγήσεις· αναζητά μια καθολική διαφθορά πίσω από κάθε επιμέρους αποτυχία. Η καχυποψία γίνεται μορφή ταυτότητας.

Παράλληλα, όπως θα έλεγε ο φιλόσοφος και θεωρητικός της κουλτούρας και των «χώρων συνύπαρξης» Peter Sloterdijk (1947+), η κοινωνία λειτουργεί με «τράπεζες θυμού». Η οργή κατατίθεται , επανεπενδύεται και ανακυκλοφορεί πολιτικά.

Υπάρχουν δηλ πολιτικά κινήματα που συλλέγουν, οργανώνουν και κατευθύνουν την κοινωνική οργή.

Τα συλλαλητήρια δεν είναι μόνο χώροι μνήμης αλλά μηχανισμοί διατήρησης της συναισθηματικής θερμοκρασίας του τραύματος και μηχανές αυτόματης ανάληψης αντισυστημικού μένους και συσπειρωτικής δυναμικής.

Το πένθος κινδυνεύει έτσι να γίνει πολιτικά αναγκαίο, επειδή χωρίς τη συνεχή αναζωπύρωσή του η ίδια η κοινότητα διαμαρτυρίας απειλείται με διάλυση.

Ο Νικόλας Σεβαστάκης το περιγράφει αρκετά χαρακτηριστικά γράφοντας ότι «η εκλογική δημοκρατία είναι αδιαχώριστα και δημοκρατία των παθών και των συγκινήσεων».

Η ηθική της μαρτυρίας

Εδώ αναδύεται και το πιο δύσκολο ερώτημα: πώς μιλά κανείς για ένα τέτοιο γεγονός χωρίς να το καθηλώνει σε ένα κλειστό πλαίσιο σημασίας;

Ο αρθρογράφος μέσα στην αρένα των αφηγήσεων βιώνει αυτή τη Derridean δυσκολία της ευθύνης. Αντιλαμβάνεται ότι το γεγονός εργαλειοποιείται, αλλά γνωρίζει επίσης ότι η απόσυρση από τη δημόσια σημασία του θα ισοδυναμούσε με μια δεύτερη σιωπή των νεκρών.

Το πρόβλημα δεν είναι μόνο πολιτικό αλλά βαθιά ηθικό: πώς μπορούμε να μιλήσουμε για το πένθος χωρίς να το εγκλωβίζουμε σε ένα δογματικό πλαίσιο; Πώς αποφεύγουμε να γεμίζουμε τα μπετόνια της οργής ενώ γύρω μας σχηματίζονται κοινωνίες υποδουλωμένες στον φανατισμό;

Πως μπορούμε να περιμένουμε μια δίκαιη δίκη όταν γεννιούνται κόμματα που έχουν ήδη αποφασίσει για το ποιοι είναι οι ένοχοι;

Αυστηρή Δημοκρατία ή εμφύλιος παθών και συναισθημάτων;

Η οργή από μόνη της δεν είναι κίνδυνος. Χωρίς οργή ίσως να μην υπήρχε ποτέ απαίτηση λογοδοσίας. Ο πραγματικός κίνδυνος αρχίζει όταν η δημοκρατία παύει να μπορεί να μετασχηματίζει το πάθος σε κοινό κόσμο αλήθειας υποστηριζόμενο από ισχυρούς πυλώνες διακριτών εξουσιών.

Τότε το πένθος δεν οδηγεί στη δικαιοσύνη αλλά στη διαρκή αναπαραγωγή της δυσπιστίας. Η κοινωνία εισέρχεται σε μια κατάσταση εμφυλίου όπου ανταγωνίζονται όχι επιχειρήματα αλλά τραύματα, όχι αποδείξεις αλλά ηθικές εντάσεις.

Και ίσως εκεί ακριβώς βρίσκεται η βαθύτερη αυτοάνοση απειλή της εποχής μας: όταν οι δημοκρατίες, στην προσπάθειά τους να δικαιώσουν τους νεκρούς τους, κινδυνεύουν να μετατραπούν σε μηχανές αέναης συναισθηματικής ανάφλεξης, όπου η μνησικακία γίνεται μόνιμο ανίερο καύσιμο πολιτικής συνοχής.

Πρέπει όμως να τονισθεί ότι μια κοινωνία που ζητά δικαιοσύνη μετά από μια τραγωδία, δεν σημαίνει αυτομάτως ότι λειτουργεί με μνησικακία.

Επιπλέον, όταν η πολιτική οργανώνεται σχεδόν αποκλειστικά γύρω από την καταγγελία, την ηθική καθαρότητα και την αδυναμία συγχώρησης ή θεσμικής επεξεργασίας, τότε αρκετοί θεωρητικοί χρησιμοποιούν νιτσεϊκά εργαλεία ανάλυσης .δηλ. η μνησικακία περιγράφεται και ερμηνεύεται ως συναίσθημα των αδυνάμων. Η μνησίκακη διάθεση, να συγκροτείται μεν υπό το πρίσμα μιας ομαδικής ανημπόριας, στο πλαίσιο δε μιας ψυχικής υποβολής.(Αγγελική Γαζή : Νίκος Δεμερτξής-Θάνος Λίποβατς, Φθόνος και Μνησικακία Πόλις. 2006)

Συμπέρασμα: Ο Λαϊκισμός του πένθους στη «Δημοκρατία των Συγκινήσεων»

Κυριαρχία του θυμικού: Η πολιτική αντιπαράθεση δεν βασίζεται σε προγράμματα, στατιστικά ή βέλτιστα επιχειρήματα. Κυριαρχούν οι εικόνες, τα συνθήματα και η πρόκληση έντονων συναισθημάτων (οργή, απόγνωση), με αποτέλεσμα να περιθωριοποιείται η τεκμηριωμένη γνώση και να επικρατούν οι κομπογιαννίτες των παραθύρων.

Απλοποίηση προβλημάτων: Οι λαϊκιστικές αφηγήσεις και ρητορείες προσφέρουν «εύκολους ενόχους» και μαγικές λύσεις, καλλιεργώντας τη λογική του «εμείς ενάντια στους διεφθαρμένους», γεγονός που πολώνει την κοινωνία

Υπονόμευση των θεσμών: Η απαξίωση των διαδικασιών, της δικαιοσύνης και των δημοκρατικών εγγυήσεων οδηγεί τους πολίτες σε απογοήτευση, στρώνοντας το έδαφος για ακραίες φωνές.

Αδυναμία χάραξης πολιτικής: Όταν η πολιτική άγεται και φέρεται από τα συναισθήματα της στιγμής, είναι αδύνατο να σχεδιαστούν μακροπρόθεσμες μεταρρυθμίσεις που απαιτούν ψυχραιμία και συναίνεση.

Η υγεία μιας δημοκρατίας προϋποθέτει τον σεβασμό στο συλλογικό τραύμα, αλλά απαιτεί οι αποφάσεις να λαμβάνονται με βάση τον θεσμικό ορθολογισμό, μακριά από τον φορτισμένο συναισθηματικό χειρισμό και τις απλουστεύσεις ενός περιστερεώνα σωτήρων..

*Ο Αλέξης Καραγεωργίου ήταν από το 2003-2015 Εθνικός εκπρόσωπος στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ανωτέρων Επιθεωρητών Εργασίας (SLIC) για θέματα Υγείας και Ασφάλειας της Εργασίας.

Γράφει ο Ιωάννης Τσούγκος

Καθηγητής Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Σε περιόδους εκλογής νέων διοικήσεων στα πανεπιστήμια, η συζήτηση στρέφεται συνήθως στα πρόσωπα. Στην πραγματικότητα όμως, το ουσιαστικό ερώτημα είναι διαφορετικό: ποια κατεύθυνση θέλουμε να δώσουμε στο δημόσιο πανεπιστήμιο και με ποιον τρόπο είμαστε διατεθειμένοι να την υπηρετήσουμε.

Το δημόσιο πανεπιστήμιο αποτελεί έναν από τους πιο σημαντικούς θεσμούς της κοινωνίας μας. Είναι χώρος γνώσης, δημοκρατίας και κοινωνικής κινητικότητας. Οφείλει να παραμένει ανοιχτό σε όλους, να στηρίζει τους φοιτητές και να υπηρετεί την κοινωνία με συνέπεια και αξιοπιστία. Αυτός ο χαρακτήρας δεν είναι απλώς μια αρχή. Είναι η ίδια η αποστολή του.

Την ίδια στιγμή, όμως, είναι σαφές ότι τα πανεπιστήμιά μας δεν υστερούν σε ανθρώπους. Υστερούν στον τρόπο που οργανώνουν τη λειτουργία τους. Η έλλειψη θεσμικής συνέχειας, οι ασυνέχειες στη στρατηγική, η απόσταση ανάμεσα στις αποφάσεις και την καθημερινότητα, δημιουργούν ένα αίσθημα ότι μπορούμε περισσότερα από όσα τελικά πετυχαίνουμε.

Πιστεύω βαθιά ότι το επόμενο βήμα δεν είναι να περιγράψουμε ξανά τα προβλήματα. Είναι να αλλάξουμε τον τρόπο λειτουργίας.

Η απόφασή μου να θέσω υποψηφιότητα για την πρυτανεία προέκυψε ως συνειδητή επιλογή ευθύνης, μέσα από την εμπειρία πολλών ετών στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, στην εκπαίδευση, στην έρευνα και στη διοίκηση. Κυρίως όμως προέκυψε μέσα από έναν ουσιαστικό διάλογο με συναδέλφους, που ανέδειξε με καθαρότητα τόσο τις δυνατότητες όσο και τα όρια του τρόπου με τον οποίο λειτουργούμε σήμερα.

Ένα σύγχρονο πανεπιστήμιο χρειάζεται διοίκηση με διαφάνεια, όχι ως τυπική υποχρέωση αλλά ως καθημερινή πρακτική. Χρειάζεται θεσμική συνέχεια, ώστε οι στρατηγικές επιλογές να έχουν βάθος χρόνου. Χρειάζεται μια κουλτούρα αξιολόγησης που να βελτιώνει και να μην εξαντλείται σε διαδικασίες χωρίς αποτέλεσμα.

Χρειάζεται επίσης να δώσει πραγματικό χώρο στους ανθρώπους του. Στους νέους πανεπιστημιακούς που θέλουν να δημιουργήσουν, στους ερευνητές που αναζητούν υποστήριξη, στους διδάσκοντες που προσπαθούν να προσφέρουν ποιοτική εκπαίδευση μέσα σε δύσκολες συνθήκες. Η ακαδημαϊκή κοινότητα δεν είναι απλώς μέρος του πανεπιστημίου. Είναι η ψυχή του.

Επικουρικά και σε αυτό το πλαίσιο, ο ρόλος των εξωτερικών μελών του Συμβουλίου Διοίκησης μπορεί να αποτελέσει μια ουσιαστική ευκαιρία. Όχι ως τυπική συμμετοχή, αλλά ως γέφυρα με την κοινωνία, την οικονομία και τη διεθνή εμπειρία. Η αξιοποίηση ανθρώπων με γνώση και κύρος μπορεί να ενισχύσει τη στρατηγική σκέψη και να διευρύνει τους ορίζοντες του ιδρύματος. Το ενθαρρυντικό είναι ότι ήδη διαμορφώνεται, συχνά αθόρυβα, μια διάθεση προσφοράς από ανθρώπους με εμπειρία, γνώση και αίσθηση ευθύνης, που επιθυμούν να συμβάλουν ουσιαστικά σε μια τέτοια κατεύθυνση. Αυτό δείχνει ότι όταν δημιουργείται ένα περιβάλλον εμπιστοσύνης και σοβαρότητας, το πανεπιστήμιο μπορεί να κινητοποιήσει δυνάμεις που μέχρι σήμερα παρέμεναν ανεκμετάλλευτες.

Παράλληλα, ο ρόλος του πανεπιστημίου στη σημερινή εποχή δεν μπορεί να είναι εσωστρεφής. Οι μεγάλες προκλήσεις, από την τεχνητή νοημοσύνη μέχρι τη βιοϊατρική τεχνολογία και τη βιώσιμη ανάπτυξη, απαιτούν ένα πανεπιστήμιο που να συνομιλεί με την κοινωνία και να συμβάλλει ενεργά στην πρόοδο.

Σε αυτό το πλαίσιο, τα περιφερειακά πανεπιστήμια έχουν μια ιδιαίτερη αποστολή. Στη Θεσσαλία, το πανεπιστήμιο δεν είναι ένας απομονωμένος θεσμός. Είναι μέρος της ζωής της περιοχής. Συνδέεται με την υγεία, την παραγωγή, την οικονομία, τον πολιτισμό. Μπορεί να αποτελέσει έναν ισχυρό πυλώνα ανάπτυξης, εφόσον λειτουργήσει με σχέδιο και συνέπεια.

Το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας διαθέτει ένα μοναδικό πλεονέκτημα: τη συνύπαρξη διαφορετικών επιστημονικών πεδίων. Η πραγματική του δυναμική βρίσκεται στη δυνατότητα να τα φέρει σε δημιουργική σύνθεση. Αυτή η δυνατότητα δεν είναι δεδομένη. Χρειάζεται κατεύθυνση, συνεργασία και ένα περιβάλλον εμπιστοσύνης.

Η επόμενη περίοδος δεν είναι μια τυπική αλλαγή διοίκησης. Είναι μια ευκαιρία να περάσουμε από τη διαπίστωση στην πράξη, από το τι θα θέλαμε να είναι το Πανεπιστήμιο, στο πώς μπορεί να γίνει.

Η προσωπική μου διαδρομή όλα αυτά τα χρόνια στο Ίδρυμα μου έχει δείξει ότι καμία πρόοδος δεν επιτυγχάνεται χωρίς συνεργασία, σοβαρότητα και συνέπεια.

Δεν πιστεύω στις μεγάλες υποσχέσεις. Πιστεύω στη σταθερή δουλειά, στις ομάδες, στις ρεαλιστικές λύσεις και στον ανοιχτό, ουσιαστικό διάλογο με την ακαδημαϊκή κοινότητα.

Έχω την πεποίθηση ότι το Πανεπιστήμιο μπορεί να λειτουργεί με περισσότερη συνέπεια, περισσότερη διαφάνεια και περισσότερη εμπιστοσύνη, αλλά και τη βεβαιότητα ότι διαθέτει ήδη τους ανθρώπους που μπορούν να το πάνε ένα βήμα μπροστά.

Με βάση τις παραπάνω σκέψεις επέλεξα να θέσω υποψηφιότητα.

Για ένα Πανεπιστήμιο πιο λειτουργικό, με σεβασμό στον χρόνο και το έργο των μελών ΔΕΠ.

Για ένα Πανεπιστήμιο με διαφάνεια, καθαρούς κανόνες, που στηρίζει την έρευνα, τη διδασκαλία και τη νέα γενιά επιστημόνων.

Για ένα Πανεπιστήμιο εξωστρεφές, σύγχρονο, με ισχυρή δημόσια παρουσία, που να ενώνει και όχι να διχάζει.

Το Θέατρο του Παραλόγου στον Βόλο: Η Μνήμη ενάντια στον Καιροσκοπισμό

​Του Γιάννη Κάιρα

Ιδρυτικό Στέλεχος της Πλεύσης Ελευθερίας Μαγνησίας

​Η φημολογούμενη παρουσία του Αλέξη Τσίπρα στον Βόλο για την παρουσίαση μιας ακόμη «ιδρυτικής διακήρυξης» αποτελεί πρόκληση για τη μνήμη και τη νοημοσύνη των πολιτών της Μαγνησίας. Δεν χρειαζόμαστε νέες διακηρύξεις από εκείνους που μετέτρεψαν το μεγαλειώδες «ΟΧΙ» του λαού σε ένα ταπεινωτικό «ΝΑΙ» και που σφράγισαν την υποδούλωση της χώρας και την διάλυση της κοινωνίας της Μαγνησίας.

​Εμείς στην Πλεύση Ελευθερίας Μαγνησίας, με τη Ζωή μπροστάρισσα στον Αγώνα, παραμένουμε οι μόνοι συνεπείς απέναντι στην αλήθεια. Και η αλήθεια για τον Αλέξη Τσίπρα και τους «προθύμους» του, όπως ο Αλέξανδρος Μεϊκόπουλος και το νυν ανδρείκελο-πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ, Σωκράτης Φάμελλος, είναι σκληρή:

• ​Ο Τσιπρισμός ως «Πατερούλης» του Μητσοτακισμού: Ο Αλέξης Τσίπρας είναι αυτός που άνοιξε διάπλατα την πόρτα στον Μητσοτακισμό. Ξεπούλησε τη δημόσια περιουσία στο Υπερταμείο για 99 χρόνια, παρέδωσε τις τράπεζες και τα σπίτια του κόσμου στα funds και απογοήτευσε τόσο βαθιά την κοινωνία, που την έσπρωξε στην αγκαλιά της σημερινής δεξιάς λαίλαπας. Ο Μητσοτάκης σήμερα απλώς ολοκληρώνει το έργο που ξεκίνησε η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ και εφαρμόζει αυτό που ξέρει καλύτερα από τον καθένα η ΝΔ, την διασπάθιση του δημοσίου χρήματος και ευρωπαϊκών κονδυλίων και που οδήγησε στο Έγκλημα των Τεμπών και την συγκάλυψη του.
• ​Ο Καλύτερος Σύμμαχος του Αχιλλέα Μπέου: Η διακυβέρνηση Τσίπρα υπήρξε ο βασικός πυλώνας εδραίωσης του Αχιλλέα Μπέου στον Βόλο. Με την ανοχή και τη συνεργασία της, επέτρεψε τον εκφασισμό της πόλης, νομιμοποιώντας ένα καθεστώς που προσβάλλει τη δημοκρατία και τον πολιτισμό. Όταν ο λαός του Βόλου αγωνιζόταν για το νερό και την μη ιδιωτικοποίηση του Βιολογικού έξω από τη ΔΕΥΑΜΒ, η κυβέρνηση Τσίπρα έστελνε τα ΜΑΤ ως «προσωπική φρουρά» του Μπέου για να καταστείλουν τους πολίτες. Κάτι που το επαναλάμβανε σε κάθε ευκαιρία στα Δημοτικά συμβούλια και στους δρόμους, απέναντι στα κινήματα που ήταν ενάντια στην καύση Σκουπιδιών από την ΑΓΕΤ και στέλνοντας ΟΠΚΕ και ασφαλίτες απέναντι στους Πολίτες που διαμαρτύρονταν για τα κοινωνικά αγαθά και την ιδιωτικοποίηση τους. Την ίδια στιγμή, ο βουλευτής του κυβερνητικού τότε ΣΥΡΙΖ(α), Αλέξανδρος Μεϊκόπουλος, βάφτιζε τον Μπέο «θεσμό» με τον οποίο «πρέπει να συνομιλούμε», στρώνοντας το χαλί για την απόλυτη κυριαρχία του καθώς ήδη ο Τριαντόπουλος και Μπουκώρος έμπαιναν στο πολιτικό οπλοστάσιο (μαζί με την υπάρχουσα τότε κολλητή φίλη της δημοτικής αρχής Ζέτα Μακρή και πρόθυμους πολιτευτές του ΠΑΣΟΚ), του Δημάρχου Βόλου.
• ​Το Περιβαλλοντικό Έγκλημα της ΑΓΕΤ και ο Σωκράτης Φάμελλος: Ο Αλέξης Τσίπρας και ο κ. Φάμελλος είναι οι ηθικοί και πολιτικοί αυτουργοί που μετέτρεψαν τον Βόλο σε θάλαμο αερίων. Ήταν ο κ. Φάμελλος, ως τότε Αναπληρωτής Υπουργός Περιβάλλοντος, που «υπέγραψε» την καταδίκη της πόλης μας, ανοίγοντας τον δρόμο για την καύση σκουπιδιών (RDF) από την ΑΓΕΤ, υπηρετώντας μεγάλα επιχειρηματικά συμφέροντα σε βάρος της υγείας μας.
• ​Το Μνημόνιο και οι Πρέσπες: Δεν ξεχνάμε ότι ο κ. Μεϊκόπουλος ψήφισε «με τα δύο χέρια» το 3ο Μνημόνιο και τη Συμφωνία των Πρεσπών – μια συμφωνία του ΝΑΤΟ και του Τράμπ – εκχωρώντας εθνική κυριαρχία και περιφρονώντας τη λαϊκή βούληση του 2015.

​Η δική μας διαδρομή είναι αδιαπράγματευτη: Απέναντι στη δεξιά του Μητσοτάκη, απέναντι στην ψευδεπίγραφη αριστερά των Τσίπρα-Φάμελλου και απέναντι στο απολυταρχικό καθεστώς Μπέου. Ο Βόλος δεν χρειάζεται νέες διακηρύξεις από παλιούς πρωταγωνιστές της υποκρισίας που άλλαξαν κόμματα για να σώσουν την καρέκλα τους.

​Χρειάζεται ανθρώπους που δεν τα βρήκαν με την «κανονικότητα» για τις καρέκλες, για να μπει επιτέλους ένα τέλος στη σιωπή, στον συμβιβασμό, στην συγκάλυψη, στον σεξισμό, στην βία και στον εκφασισμό.

​Αλέξη Τσίπρα, ο λαός του Βόλου έχει μνήμη. Και η μνήμη είναι το όπλο μας ενάντια στον καιροσκοπισμό σας.

Δοκιμιογραφεῖ ὁ Δρ. Κωνσταντῖνος Ἀπ. Καραγιάννης.

Στό μεταίχμιο τῆς ἱστορίας, ἐκεῖ πού ἡ σκόνη τῆς Ἱερουσαλήμ ἄγγιζε τό ψυχρό μάρμαρο τοῦ ρωμαϊκοῦ Πραιτωρίου, ἡ μοῖρα τοῦ κόσμου κρεμόταν κυριολεκτικά ἀπό τά χείλη ἑνός ἀνθρώπου. Ὁ Πόντιος Πιλᾶτος, ἐγκλωβισμένος ἀνάμεσα στόν θόρυβο τοῦ πλήθους καί στήν ἠχώ τῆς συνείδησής του, σχοινοβατοῦσε ἀνάμεσα σέ δύο ἀποφάσεις. Εἴτε νά ὁδηγήσει τόν Ἰησοῦ στή σταύρωση, εἴτε νά Τοῦ χαρίσει τήν ἐλευθερία.

«Ecce Homo», ἀναφώνησε, λίγο πρίν συμβιβαστεῖ μέ τήν ὀργή τῶν Ἰουδαίων καί ἀνακοινώσει στό πλῆθος τήν τελική, γνωστή καί μοιραία ἐπιλογή. Καί εἶναι αὐτό ἀκριβῶς τό σημεῖο στό ὁποῖο δημιουργεῖται ἕνα εὔλογο ἐρώτημα, πού συνθέτει ἴσως τό μεγαλύτερο ἀναπάντητο Ἂν τῆς Ἱστορίας: Ἄν τά χέρια τοῦ Πιλάτου δέν εἶχαν βυθιστεῖ στή λεκάνη τῆς νίψης, ἀλλά εἶχαν ὑψωθεῖ γιά νά διατάξουν τήν ἀπελευθέρωση τοῦ Ναζωραίου, πῶς θά διαμορφωνόταν ἀκολούθως ἡ ἀρχιτεκτονική τῆς σωτηρίας;

Σέ αὐτό τό ἐναλλακτικό σενάριο, ὁ Βαραββᾶς θά ἐπέστρεφε στό σκοτάδι τοῦ δεσμωτηρίου του καί θά ἀντίκρυζε τόν θάνατο. Ὁ Ἰησοῦς, βαδίζοντας μακριά ἀπό τή σκιά τοῦ Γολγοθᾶ, θά διέσχιζε τίς πύλες τῆς πόλης ὡς ἕνας δικαιωμένος Διδάσκαλος, ἕνας ζωντανός μάρτυρας τῆς ρωμαϊκῆς ἐπιείκειας. Οἱ μαθητές Του, πού τό βράδυ ἐκεῖνο κρύβονταν ἀπό τόν φόβο, θά ἔβγαιναν στό φῶς γιά νά γιορτάσουν μιά νίκη πού θά ἔμοιαζε ἐπίγεια καί θριαμβευτική. Τό κήρυγμα τῆς ἀγάπης θά συνεχιζόταν στίς ὄχθες τῆς Γαλιλαίας, οἱ παραβολές θά πλήθαιναν καί ἡ θεραπευτική Του παρουσία θά γινόταν ὁ θεσμός μιᾶς εἰρηνικῆς ἐπανάστασης.

Αὐτή ἡ ἀσφαλῶς πιό δίκαιη ἔκβαση θά ἀφαιροῦσε ὡστόσο ἀπό τήν ἀνθρωπότητα τό συγκλονιστικότερο σύμβολό της. Χωρίς τόν Σταυρό, ἡ ἀγάπη θά παρέμενε ἁπλῶς μιά διδασκαλία, ὄχι μιά πραγματική θυσία. Ὁ Ἰησοῦς, ἄν βέβαια δέν καταδικαζόταν σύντομα ξανά ἀπό τούς Ἀρχιερεῖς τοῦ Ἰσραήλ μέ μία νέα πρόφαση, πιθανότατα θά γερνοῦσε ὡς ἕνας σοφός ραββίνος, ἀφήνοντας πίσω του κείμενα καί μαθητές.

Ἡ ἀνθρωπότητα ὅμως θά στεροῦνταν τό ῥῖγος τῆς Ἀναστάσεως. Ἄν ὁ Πιλᾶτος εἶχε ἐπιλέξει τόν δρόμο τῆς λογικῆς καί τῆς δικαιοσύνης, ἡ μεταφυσική ἀναζήτηση τοῦ ἀνθρώπου θά ἔμενε ἀνεκπλήρωτη, καθώς τό αἷμα τῆς Καινῆς Διαθήκης δέν θά εἶχε ποτέ ποτίσει τή γῆ. Ἡ νίκη πάνω στόν θάνατο, προϋποθέτει τή συνάντηση μαζί του.

Ἡ ἀπελευθέρωση τοῦ Ἰησοῦ ἀντί τοῦ Βαραββᾶ θά σηματοδοτοῦσε τόν θρίαμβο τοῦ κλασικοῦ ἀνθρωπισμοῦ, ταυτόχρονα ὅμως θά σφράγιζε τήν ἀπώλεια τοῦ θείου δράματος.Ὁ κόσμος θά εἶχε κερδίσει ἕναν ἐπιφανή Διδάσκαλο, ἀλλά θά εἶχε στερηθεῖ τόν Λυτρωτή. Ἡ ἱστορία θά κυλοῦσε πιό ἥσυχη, λιγότερο αἱματηρή, μά καί δίχως τό ἀνέσπερο φῶς πού πηγάζει ἀπό τήν ἑκούσια κένωση. Τό Πάσχα θά παρέμενε μιά ἁπλή ἐπέτειος δικαστικῆς ἀθώωσης καί ὄχι ἡ ὀντολογική ῥήξη πού ἀνακαινίζει τήν κτίση.

Δίχως τό ἀκάνθινο στεφάνι, ἡ ἀγάπη θά στεροῦνταν τό ἀπόλυτο μέτρο της, καθώς ἡ θεία φύση θά παρέμενε περιχαρακωμένη στήν ἀσφάλεια τοῦ οὐρανοῦ.Στήν ἄκρη τοῦ δρόμου, ὁ Σταυρός τοῦ Θεανθρώπου στέκει ὡς τό ἀναγκαῖο σημεῖο ὅπου ἡ ἀνθρώπινη ἀδικία τέμνεται μέ τήν ἄπειρη θεία συγχώρεση, δημιουργώντας μιά γέφυρα πρός τήν αἰωνιότητα, πού καμία ρωμαϊκή ἀπόφαση δέν θά μποροῦσε ποτέ νά οἰκοδομήσει μέ τά ὑλικά τοῦ παρόντος κόσμου.

Μέ ἀδελφική ἀγάπη,

Δρ. Κωνσταντῖνος Ἀπ. Καραγιάννης

Του Νίκου Κανελλή*

Ο πόλεμος του Τράμπ και του Νετανιάχου στο Ιράν με αντίκτυπο συνολικά στη Μέση Ανατολή, εκτός από τις δραματικές επιπτώσεις σε ανθρώπινες ζωές και τις τεράστιες καταστροφές στις υποδομές σε όλη την περιοχή, έχει παράλληλα σοβαρές επιπτώσεις στην οικονομία.

Οι αυξήσεις στις τιμές του πετρελαίου, του φυσικού αερίου και των λιπασμάτων οδηγεί σε ένα νέο ράλι ακρίβειας. Το μάρμαρο θα το πληρώσουν πάλι τα φτωχά λαϊκά κι εργατικά στρώματα, διεθνώς και στην Ελλάδα.

Απέναντι σε αυτές τις εξελίξεις ο Μητσοτάκης ανακοίνωσε σήμερα (23/3) μέτρα για την αντιμετώπιση, υποτίθεται, της ακρίβειας ύψους 300 εκ ευρώ. Τα μέτρα περιλαμβάνουν:

• επιδότηση στο ντίζελ κίνησης σε 20 λεπτά ανα λίτρο 
• επιδότηση στη βενζίνη κατά 36 λεπτά το λίτρο, με όριο τα 50€ ανά δίμηνο 
• επιδότηση κατά 15% στα λιπάσματα που χρησιμοποιούν οι αγρότες 
• επιδότηση στις ακτοπλοϊκές εταιρείες ώστε να μην αυξηθούν οι τιμές των εισιτηρίων.

Το πρώτο πράγμα που πρέπει να σημειώσουμε είναι ότι ο πρωθυπουργός μάλλον δεν παρακολουθεί την πορεία των τιμών των καυσίμων. Γιατί αυτά που προσφέρει δεν επαρκούν για να καλύψουν τις αυξήσεις που ήδη είχαμε τις προηγούμενες μέρες. Για να μην πούμε για το όριο των 50€ το δίμηνο, δηλαδή των 25€ τον μήνα! 

Το δεύτερο και σημαντικότερο, δεν μας έχει εξηγήσει τι είναι αυτό που θα εμποδίσει ένα νέο κύμα αυξήσεων στα βασικά αγαθά, στα σούπερ μάρκετ, στο ηλεκτρικό ρεύμα, κλπ, με βάση τα μέτρα του; Τίποτα από αυτά που προτείνει! Τα μέτρα δεν θα απορροφήσουν παρά μόνο ένα μικρό μέρος των ανατιμήσεων, οι οποίες θα επηρεάσουν το σύνολο της παραγωγικής διαδικασίας και τους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος. 

Γι’ αυτό είναι απόλυτα σωστό να ειπωθεί πως τα μέτρα είναι ψίχουλα και κοροϊδία! 

Ιδιαίτερα όταν από την αύξηση των διεθνών τιμών του πετρελαίου, η κυβέρνηση κερδίζει λεφτά, αφού το 50-70% των τιμών των καυσίμων στην Ελλάδα οφείλεται στον φόρο που επιβάλλεται στην τελική τους τιμή! Κι ακόμα, όσο ανεβαίνουν οι τιμές στα σούπερ μάρκετ, τόσο περισσότερα κερδίζει και πάλι η κυβέρνηση, αφού ο ΦΠΑ παραμένει σταθερός. 

Με άλλα λόγια, η κυβέρνηση όχι μόνο δεν απαλύνει τα βάρη των λαϊκών στρωμάτων, αλλά κερδοσκοπεί σε βάρος μας και μας κοροϊδεύει κατάμουτρα.   

Για να στηριχθεί πραγματικά το βιοτικό επίπεδο και το διαθέσιμο εισόδημα των εργατικών λαϊκών στρωμάτων απαιτούνται μια σειρά από ριζικά μέτρα, όπως:

• Η κατάργηση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚΑ) και η δραστική μείωση του ΦΠΑ στα καύσιμα. Ο ΕΦΚΑ και ο ΦΠΑ αντιπροσωπεύουν σήμερα από 50 έως 70% της τιμής των καυσίμων! Στον προϋπολογισμό του 2026 προβλέπονται έσοδα 6,1 δις ευρώ από ΕΦΚΑ/ΦΠΑ στα πετρελαιοειδή και τα παράγωγά τους.
  
• Η δωρεάν μετακίνηση με τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς τις ώρες προσέλευσης-αποχώρησης από την εργασία και η δραστική μείωση της τιμής του εισιτηρίου στα ΜΜΜ για όλους και όλες τις ώρες. Ένα έμμεσο, αποτέλεσμα, θα είναι η βελτίωση της ατμόσφαιρας των πόλεων και η προστασία του περιβάλλοντος και της δημόσιας υγείας.
  
• Η κατάργηση του χρηματιστηρίου ενέργειας και ο έλεγχος των τιμών του ηλεκτρικού ρεύματος. Η παραγωγή και η πώληση του ηλεκτρικού ρεύματος βρίσκεται στα χέρια μιας κλίκας εταιρειών. Οι λογαριασμοί διαμορφώνονται στο χρηματιστήριο ενέργειας και το καρτέλ που ελέγχει την ενέργεια στην Ελλάδα αποκομίζει ήδη τεράστια κέρδη. Μόνο για το 2025 τα καθαρά κέρδη τους υπολογίζονται σε 2 δις ευρώ. Η αύξηση της τιμής του φυσικού αερίου θα οδηγήσει σε νέο ράλι τιμών στο ηλεκτρικό ρεύμα (όπως έγινε και στην έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία) το οποίο θα πληρώσουν τα λαϊκά στρώματα.
  
• Η ριζική στήριξη από το κράτος της αγροτικής παραγωγής, ιδιαίτερα των μικρών-φτωχών αγροτών. Η επιδότηση 15% στα λιπάσματα που ανακοίνωσε ο Μητσοτάκης δεν επαρκεί σε καμία περίπτωση. Απαιτούνται μέτρα για τη μείωση του κόστους της αγροτικής παραγωγής (ηλεκτρικό ρεύμα, αγροτικό πετρέλαιο, εφόδια, λιπάσματα). Διαφορετικά θα έχουμε μαζικό ξεκλήρισμα της μικρομεσαίας αγροτιάς και κερδοσκοπία για τους μεγαλοτσιφλικάδες αγρότες και το καρτέλ τροφίμων.
  
• Δημόσιος, εργατικός-κοινωνικός έλεγχος του εμπορίου αγροτικών προϊόντων και τροφίμων. Σήμερα ένα ολιγομελές καρτέλ εμπορικών επιχειρήσεων ελέγχουν το λιανικό εμπόριο τροφίμων (σούπερ μάρκετ) και το χονδρικό εμπόριο αγροτο-κτηνοτροφικών προϊόντων. Το καρτέλ είναι αυτό που αποφασίζει αν θα εξάγει τα προϊόντα –επειδή οι τιμές στη διεθνή αγορά ανεβαίνουν και ποιες θα είναι οι τιμές στο ράφι της ελληνικής αγοράς. 

Στο διάγγελμά του ο Μητσοτάκης ισχυρίστηκε ότι τα μέτρα που εξήγγειλε κινούνται εντός «δημοσιονομικών δυνατοτήτων», ότι η κυβέρνηση δίνει ό,τι μπορεί.

Αυτά τα λέει ένας πρωθυπουργός που κάθε χρόνο κοκορεύεται πως έχουν ξεπεράσει τους στόχους των πρωτογενών πλεονασμάτων (δηλαδή βγάζουν από φόρους στην κοινωνία περισσότερα λεφτά από ότι υπολογίζαν) τα οποία όμως αντί να διοχετεύουν στην ανάπτυξη και την άνοδο του βιοτικού επιπέδου, τα χρησιμοποιούν για να μειώσουν το χρέος. 

Τα κέρδη που βγάζει το μεγάλο κεφάλαιο αυγατίζουν, αλλά η κυβέρνηση δεν τα αγγίζει! Ακολουθούν μερικά μόνο παραδείγματα:Τα καθαρά κέρδη των εταιρειών που είναι εισηγμένες στο χρηματιστήριο (προσοχή, όχι του συνόλου των επιχειρήσεων) ανήλθαν το 2024 σε 11,3 δισ. ευρώ το, το 2023 στα 10,8 δισ. ευρώ! (https://www.skai.gr/news/finance/xrimatistirio-athinon-se-istorika-ypsila-ta-merismata-ton-eisigmenon-sta-6-dis-eyro-to-202?utm_source=chatgpt.com). 

Μόνο για το 2025 οι τράπεζες έβγαλαν καθαρά κέρδη 4,5 δις ευρώ αυξάνοντας τα κατά 15% σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά. 

Στα παραπάνω δεν συμπεριλαμβάνονται τα κέρδη των εφοπλιστών που κατά κανόνα βρίσκονται εκτός ελληνικού χρηματιστηρίου και κρύβουν τα κέρδη τους σε φορολογικούς παραδείσους.

Να σημειώσουμε επίσης ότι για το 2026 υπολογίζεται ότι ο κρατικός προϋπολογισμός θα ξοδέψει πάνω από 3 δις ευρώ σε αγορές οπλικών συστημάτων. Εν κατακλείδι: τον λογαριασμό από την επιθετική, ιμπεριαλιστική πολιτική και τον πόλεμο των ΗΠΑ και του Ισραήλ, τους οποίους στηρίζει αναφανδόν η κυβέρνηση του Μητσοτάκη και το ελληνικό κεφάλαιο, θα κληθούμε να τον πληρώσουμε εμείς.

Ο πόλεμος αυτός, που είναι πρωτίστως μια ανθρωπιστική τραγωδία για τους λαούς της περιοχής, απειλεί ταυτόχρονα τα φτωχά στρώματα στην Ελλάδα και ολόκληρο τον κόσμο. Για αυτό πρέπει να παλέψουμε ώστε: 

• να σταματήσει τώρα ο πόλεμος
• να σταματήσει κάθε εμπλοκή και συμμετοχή της χώρας μας σε αυτόν
• να γυρίσουν πίσω τα οπλικά συστήματα, οι φαντάροι και οι ναύτες που έχουν σταλεί για να υπηρετήσουν τα σχέδια του Ισραήλ και των ΗΠΑ.
  

* Μέλος της Διεθνιστικής Σοσιαλιστικής Οργάνωσης ΞΕΚΙΝΗΜΑ