Γράφει ο Αλέξης Καραγεωργίου*

Η πύρινη δημόσια σφαίρα

Η σύγκρουση των Τεμπών υπήρξε ένα φρικιαστικό γεγονός στιγμιαίας πολλαπλότητας: πολλοί θάνατοι ταυτόχρονα, αγαπημένα σώματα μπλεγμένα μεταξύ τους, χρονικές γραμμές πρόωρα διαλυμένες, χαροκαμένες ψυχές καθηλωμένες σε μια τραγική στιγμή που μοιάζει να αρνείται να παρέλθει.

Από την πρώτη στιγμή, το δυστύχημα υπερέβη τη διάσταση ενός «συμβάντος». Η πύρινη σφαίρα της σύγκρουσης μετατράπηκε σε φαντασματικό πυρήνα γύρω από τον οποίο άρχισε να αναδιοργανώνεται το συλλογικό φαντασιακό και οι σημασίες του-, πολιτικές και άλλες..

Τα Τέμπη δεν υπάρχουν πια ως μεμονωμένο γεγονός· εγγράφηκαν αμέσως στη συμβολική τάξη των ελληνικών/εθνικών καυτωμάτων/δυστυχημάτων/καταστροφών —Εξπρές Σάμινα 2000, Marfin 2010, Μάτι 2018, 2017 Μάνδρα— και συνεχίζουν να διαμορφώνονται αναδρομικά από ήδη υπάρχοντα τραύματα, φόβους, θυμούς και πολιτικές μνησικακίες, βλέψεις και συμφέροντα.

Το παρελθόν συγχωνεύεται με το παρόν μέσα σε μια θολού βυθού πολιτική κοινωνιολογία συναισθημάτων, συγκινησιακών φορτίσεων και παθών (affects) .

Η ποιητική του επιταφίου, η εξέγερση του 2008, ο αντιμνημονιακός παροξυσμός του 2012-2015, η κουλτούρα των λαοσυνάξεων και λαϊκών δικαστηρίων και του λυντσαρίσματος των κηρυγμένων χωρίς δίκη «ενόχων» του «εγκλήματος» φαίνεται να επιστρέφει με περιστέρια, καθαρά χέρια καθώς και επισείοντας μια εκδικητική ρομφαία..

Το πένθος εργαλειοποιήθηκε και έγινε το απαραίτητο καύσιμο ηχηρών κινητοποιήσεων μιας νέας διάστασης του Νέου-Λαϊκισμού (δικαστικός, θρησκευτικός, εθνολαϊκός κλπ) που σταδιακά φαίνεται να οδηγεί σε σουρεαλιστικές αλλαγές στο κομματικό τοπίο.

Ο θρίαμβος της ετερογονίας των σκοπών και της πανουργίας του λόγου είναι τέλειος. Η πολιτική τερατογένεση είναι κβαντικής αβεβαιότητας, και υπερσιβηρικού ψύχους και φορτίου.

Η αυτοάνοση δημοκρατία

Στους Rogues (Παρίες κατά το rogue state –κράτος παρίας), ο Γάλλος φιλόσοφος Jacques Derrida (1930-2004) περιγράφει την αυτοάνοση λογική της δημοκρατίας: στην προσπάθειά της να προστατεύσει τον εαυτό της, μπορεί τελικά να στραφεί εναντίον των ίδιων των όρων της ύπαρξής της.

Κάτι αντίστοιχο μοιάζει να ενεργοποιήθηκε και στην ελληνική δημόσια σφαίρα μετά τα Τέμπη. Οι θεσμοί που υποτίθεται ότι θα απορροφούσαν το σοκ — δικαιοσύνη, τεχνική πραγματογνωμοσύνη, κοινοβουλευτικός έλεγχος, δημοσιογραφία — μετατράπηκαν σταδιακά σε πολλαπλασιαστές δυσπιστίας. Κάθε πόρισμα παρήγαγε αντιπόρισμα· κάθε καθυστέρηση εκλαμβανόταν ως απόδειξη συγκάλυψης· κάθε αβεβαιότητα ως ηθική ενοχή.

«Κανένα άλλο δυστύχημα δεν παρήγαγε τόση μαζική συναισθηματική φόρτιση και κινητοποίηση, τόση πολιτικοποίηση και κομματικοποίηση, τόση συνωμοσιολογία, ανορθολογισμό και τρελές «εμπειρογνωμοσύνες», που κυριάρχησαν μάλιστα για ένα διάστημα (λαθραίο ξυλόλιο) στη δημόσια σφαίρα.»

Για πολλούς νέους ανθρώπους και όχι μόνον, το Δυστύχημα των Τεμπών μπορεί να έχει λειτουργήσει έτσι επειδή συμπυκνώνει πολλές ήδη υπάρχουσες δυσπιστίες: «το κράτος δεν λειτουργεί», «κανείς δεν λογοδοτεί», «η ανθρώπινη ζωή έχει μικρή αξία μπροστά στο σύστημα», «όλοι ήξεραν αλλά τίποτα δεν άλλαζε».

Το τραύμα δεν οδηγείται σε θεραπευτική επεξεργασία αλλά εντέχνως σε αδιάκοπη ανακύκλωση. Η δημοκρατία των διαδικασιών μετασχηματίζεται σε δημοκρατία των συγκινήσεων και υπαίθριων ή γυάλινων ετυμηγοριών .

Οι χορογράφοι του οργισμένου πλήθους

Μέσα σε αυτή τη συνθήκη αναδύονται σταδιακά νέες πολιτισμικές φιγούρες: οι χορογράφοι/καθοδηγητές/εμψυχωτές του θυμωμένου, συμπονετικού πλήθους.

Ένας πολυμορφικός στρατηγιστής της συγκίνησης φυτρώνει σε κάθε τομή του κόσμου των ΜΜΕ και μέσων κοινωνικής δικτύωσης με τον κοινωνικό κόσμο που γνωρίζει πώς να διατηρήσει το γεγονός πέρα από τη στιγμή της υλικής του ύπαρξης. Επιμελείται του λιτανικού πένθους και του blame game με επιλεκτικές αφηγήσεις, επιλεκτικές ενοχοποιήσεις, προσεκτικά επεξεργασμένες εικόνες, σωστές λέξεις ώστε η συναισθηματική φωτιά να μη σβήσει ποτέ.

Δεν δημιουργεί ο ίδιος τη θλίψη· της δίνει μορφή, ρυθμό και κατεύθυνση — προς έναν εχθρό, προς μια επικρατούσα πολιτική ασυμμετρία. Και γαία πυρί μειχθήτω.

Η οργή μετατρέπεται έτσι σε πολιτικό κεφάλαιο. Το πένθος αποκτά διαχειριστές, τελετουργίες και ρυθμούς επανενεργοποίησης στην πολιτική ατζέντα .

Η πολιτικοποίηση του πένθους και η μετατροπή του πόνου σε πολιτικό όπλο μετέτρεψε τη συλλογική τραγωδία από αφορμή για κοινωνική συνοχή και αυτοκριτική, σε εργαλείο χειραγώγησης.

Στη σύγχρονη Έλληνική εκλογική δημοκρατία των συγκινήσεων, οι πολιτικές αναλύσεις αντικαθίστανται από τον Νέο- λαϊκισμό, υπονομεύοντας τη δημοκρατική λειτουργία και την κοινωνική σταθερότητα

Η μνησικακία ως ταυτότητα

Εδώ αποκτά ιδιαίτερη σημασία η ανάλυση του Max Scheler (1874-1928) στο βιβλίο του για τον «Μνησίκακο Άνθρωπο.» Η μνησικακία δεν είναι στιγμιαία έκρηξη θυμού αλλά παρατεταμένη συναισθηματική επένδυση πάνω στην πληγή. Το τραύμα αδυνατεί να εκτονωθεί και τελικά μετατρέπεται σε ηθική κοσμοεικόνα.

Το κοινωνικό σώμα δεν ζητά πλέον μόνο εξηγήσεις· αναζητά μια καθολική διαφθορά πίσω από κάθε επιμέρους αποτυχία. Η καχυποψία γίνεται μορφή ταυτότητας.

Παράλληλα, όπως θα έλεγε ο φιλόσοφος και θεωρητικός της κουλτούρας και των «χώρων συνύπαρξης» Peter Sloterdijk (1947+), η κοινωνία λειτουργεί με «τράπεζες θυμού». Η οργή κατατίθεται , επανεπενδύεται και ανακυκλοφορεί πολιτικά.

Υπάρχουν δηλ πολιτικά κινήματα που συλλέγουν, οργανώνουν και κατευθύνουν την κοινωνική οργή.

Τα συλλαλητήρια δεν είναι μόνο χώροι μνήμης αλλά μηχανισμοί διατήρησης της συναισθηματικής θερμοκρασίας του τραύματος και μηχανές αυτόματης ανάληψης αντισυστημικού μένους και συσπειρωτικής δυναμικής.

Το πένθος κινδυνεύει έτσι να γίνει πολιτικά αναγκαίο, επειδή χωρίς τη συνεχή αναζωπύρωσή του η ίδια η κοινότητα διαμαρτυρίας απειλείται με διάλυση.

Ο Νικόλας Σεβαστάκης το περιγράφει αρκετά χαρακτηριστικά γράφοντας ότι «η εκλογική δημοκρατία είναι αδιαχώριστα και δημοκρατία των παθών και των συγκινήσεων».

Η ηθική της μαρτυρίας

Εδώ αναδύεται και το πιο δύσκολο ερώτημα: πώς μιλά κανείς για ένα τέτοιο γεγονός χωρίς να το καθηλώνει σε ένα κλειστό πλαίσιο σημασίας;

Ο αρθρογράφος μέσα στην αρένα των αφηγήσεων βιώνει αυτή τη Derridean δυσκολία της ευθύνης. Αντιλαμβάνεται ότι το γεγονός εργαλειοποιείται, αλλά γνωρίζει επίσης ότι η απόσυρση από τη δημόσια σημασία του θα ισοδυναμούσε με μια δεύτερη σιωπή των νεκρών.

Το πρόβλημα δεν είναι μόνο πολιτικό αλλά βαθιά ηθικό: πώς μπορούμε να μιλήσουμε για το πένθος χωρίς να το εγκλωβίζουμε σε ένα δογματικό πλαίσιο; Πώς αποφεύγουμε να γεμίζουμε τα μπετόνια της οργής ενώ γύρω μας σχηματίζονται κοινωνίες υποδουλωμένες στον φανατισμό;

Πως μπορούμε να περιμένουμε μια δίκαιη δίκη όταν γεννιούνται κόμματα που έχουν ήδη αποφασίσει για το ποιοι είναι οι ένοχοι;

Αυστηρή Δημοκρατία ή εμφύλιος παθών και συναισθημάτων;

Η οργή από μόνη της δεν είναι κίνδυνος. Χωρίς οργή ίσως να μην υπήρχε ποτέ απαίτηση λογοδοσίας. Ο πραγματικός κίνδυνος αρχίζει όταν η δημοκρατία παύει να μπορεί να μετασχηματίζει το πάθος σε κοινό κόσμο αλήθειας υποστηριζόμενο από ισχυρούς πυλώνες διακριτών εξουσιών.

Τότε το πένθος δεν οδηγεί στη δικαιοσύνη αλλά στη διαρκή αναπαραγωγή της δυσπιστίας. Η κοινωνία εισέρχεται σε μια κατάσταση εμφυλίου όπου ανταγωνίζονται όχι επιχειρήματα αλλά τραύματα, όχι αποδείξεις αλλά ηθικές εντάσεις.

Και ίσως εκεί ακριβώς βρίσκεται η βαθύτερη αυτοάνοση απειλή της εποχής μας: όταν οι δημοκρατίες, στην προσπάθειά τους να δικαιώσουν τους νεκρούς τους, κινδυνεύουν να μετατραπούν σε μηχανές αέναης συναισθηματικής ανάφλεξης, όπου η μνησικακία γίνεται μόνιμο ανίερο καύσιμο πολιτικής συνοχής.

Πρέπει όμως να τονισθεί ότι μια κοινωνία που ζητά δικαιοσύνη μετά από μια τραγωδία, δεν σημαίνει αυτομάτως ότι λειτουργεί με μνησικακία.

Επιπλέον, όταν η πολιτική οργανώνεται σχεδόν αποκλειστικά γύρω από την καταγγελία, την ηθική καθαρότητα και την αδυναμία συγχώρησης ή θεσμικής επεξεργασίας, τότε αρκετοί θεωρητικοί χρησιμοποιούν νιτσεϊκά εργαλεία ανάλυσης .δηλ. η μνησικακία περιγράφεται και ερμηνεύεται ως συναίσθημα των αδυνάμων. Η μνησίκακη διάθεση, να συγκροτείται μεν υπό το πρίσμα μιας ομαδικής ανημπόριας, στο πλαίσιο δε μιας ψυχικής υποβολής.(Αγγελική Γαζή : Νίκος Δεμερτξής-Θάνος Λίποβατς, Φθόνος και Μνησικακία Πόλις. 2006)

Συμπέρασμα: Ο Λαϊκισμός του πένθους στη «Δημοκρατία των Συγκινήσεων»

Κυριαρχία του θυμικού: Η πολιτική αντιπαράθεση δεν βασίζεται σε προγράμματα, στατιστικά ή βέλτιστα επιχειρήματα. Κυριαρχούν οι εικόνες, τα συνθήματα και η πρόκληση έντονων συναισθημάτων (οργή, απόγνωση), με αποτέλεσμα να περιθωριοποιείται η τεκμηριωμένη γνώση και να επικρατούν οι κομπογιαννίτες των παραθύρων.

Απλοποίηση προβλημάτων: Οι λαϊκιστικές αφηγήσεις και ρητορείες προσφέρουν «εύκολους ενόχους» και μαγικές λύσεις, καλλιεργώντας τη λογική του «εμείς ενάντια στους διεφθαρμένους», γεγονός που πολώνει την κοινωνία

Υπονόμευση των θεσμών: Η απαξίωση των διαδικασιών, της δικαιοσύνης και των δημοκρατικών εγγυήσεων οδηγεί τους πολίτες σε απογοήτευση, στρώνοντας το έδαφος για ακραίες φωνές.

Αδυναμία χάραξης πολιτικής: Όταν η πολιτική άγεται και φέρεται από τα συναισθήματα της στιγμής, είναι αδύνατο να σχεδιαστούν μακροπρόθεσμες μεταρρυθμίσεις που απαιτούν ψυχραιμία και συναίνεση.

Η υγεία μιας δημοκρατίας προϋποθέτει τον σεβασμό στο συλλογικό τραύμα, αλλά απαιτεί οι αποφάσεις να λαμβάνονται με βάση τον θεσμικό ορθολογισμό, μακριά από τον φορτισμένο συναισθηματικό χειρισμό και τις απλουστεύσεις ενός περιστερεώνα σωτήρων..

*Ο Αλέξης Καραγεωργίου ήταν από το 2003-2015 Εθνικός εκπρόσωπος στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ανωτέρων Επιθεωρητών Εργασίας (SLIC) για θέματα Υγείας και Ασφάλειας της Εργασίας.

Γράφει ο Ιωάννης Τσούγκος

Καθηγητής Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Σε περιόδους εκλογής νέων διοικήσεων στα πανεπιστήμια, η συζήτηση στρέφεται συνήθως στα πρόσωπα. Στην πραγματικότητα όμως, το ουσιαστικό ερώτημα είναι διαφορετικό: ποια κατεύθυνση θέλουμε να δώσουμε στο δημόσιο πανεπιστήμιο και με ποιον τρόπο είμαστε διατεθειμένοι να την υπηρετήσουμε.

Το δημόσιο πανεπιστήμιο αποτελεί έναν από τους πιο σημαντικούς θεσμούς της κοινωνίας μας. Είναι χώρος γνώσης, δημοκρατίας και κοινωνικής κινητικότητας. Οφείλει να παραμένει ανοιχτό σε όλους, να στηρίζει τους φοιτητές και να υπηρετεί την κοινωνία με συνέπεια και αξιοπιστία. Αυτός ο χαρακτήρας δεν είναι απλώς μια αρχή. Είναι η ίδια η αποστολή του.

Την ίδια στιγμή, όμως, είναι σαφές ότι τα πανεπιστήμιά μας δεν υστερούν σε ανθρώπους. Υστερούν στον τρόπο που οργανώνουν τη λειτουργία τους. Η έλλειψη θεσμικής συνέχειας, οι ασυνέχειες στη στρατηγική, η απόσταση ανάμεσα στις αποφάσεις και την καθημερινότητα, δημιουργούν ένα αίσθημα ότι μπορούμε περισσότερα από όσα τελικά πετυχαίνουμε.

Πιστεύω βαθιά ότι το επόμενο βήμα δεν είναι να περιγράψουμε ξανά τα προβλήματα. Είναι να αλλάξουμε τον τρόπο λειτουργίας.

Η απόφασή μου να θέσω υποψηφιότητα για την πρυτανεία προέκυψε ως συνειδητή επιλογή ευθύνης, μέσα από την εμπειρία πολλών ετών στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, στην εκπαίδευση, στην έρευνα και στη διοίκηση. Κυρίως όμως προέκυψε μέσα από έναν ουσιαστικό διάλογο με συναδέλφους, που ανέδειξε με καθαρότητα τόσο τις δυνατότητες όσο και τα όρια του τρόπου με τον οποίο λειτουργούμε σήμερα.

Ένα σύγχρονο πανεπιστήμιο χρειάζεται διοίκηση με διαφάνεια, όχι ως τυπική υποχρέωση αλλά ως καθημερινή πρακτική. Χρειάζεται θεσμική συνέχεια, ώστε οι στρατηγικές επιλογές να έχουν βάθος χρόνου. Χρειάζεται μια κουλτούρα αξιολόγησης που να βελτιώνει και να μην εξαντλείται σε διαδικασίες χωρίς αποτέλεσμα.

Χρειάζεται επίσης να δώσει πραγματικό χώρο στους ανθρώπους του. Στους νέους πανεπιστημιακούς που θέλουν να δημιουργήσουν, στους ερευνητές που αναζητούν υποστήριξη, στους διδάσκοντες που προσπαθούν να προσφέρουν ποιοτική εκπαίδευση μέσα σε δύσκολες συνθήκες. Η ακαδημαϊκή κοινότητα δεν είναι απλώς μέρος του πανεπιστημίου. Είναι η ψυχή του.

Επικουρικά και σε αυτό το πλαίσιο, ο ρόλος των εξωτερικών μελών του Συμβουλίου Διοίκησης μπορεί να αποτελέσει μια ουσιαστική ευκαιρία. Όχι ως τυπική συμμετοχή, αλλά ως γέφυρα με την κοινωνία, την οικονομία και τη διεθνή εμπειρία. Η αξιοποίηση ανθρώπων με γνώση και κύρος μπορεί να ενισχύσει τη στρατηγική σκέψη και να διευρύνει τους ορίζοντες του ιδρύματος. Το ενθαρρυντικό είναι ότι ήδη διαμορφώνεται, συχνά αθόρυβα, μια διάθεση προσφοράς από ανθρώπους με εμπειρία, γνώση και αίσθηση ευθύνης, που επιθυμούν να συμβάλουν ουσιαστικά σε μια τέτοια κατεύθυνση. Αυτό δείχνει ότι όταν δημιουργείται ένα περιβάλλον εμπιστοσύνης και σοβαρότητας, το πανεπιστήμιο μπορεί να κινητοποιήσει δυνάμεις που μέχρι σήμερα παρέμεναν ανεκμετάλλευτες.

Παράλληλα, ο ρόλος του πανεπιστημίου στη σημερινή εποχή δεν μπορεί να είναι εσωστρεφής. Οι μεγάλες προκλήσεις, από την τεχνητή νοημοσύνη μέχρι τη βιοϊατρική τεχνολογία και τη βιώσιμη ανάπτυξη, απαιτούν ένα πανεπιστήμιο που να συνομιλεί με την κοινωνία και να συμβάλλει ενεργά στην πρόοδο.

Σε αυτό το πλαίσιο, τα περιφερειακά πανεπιστήμια έχουν μια ιδιαίτερη αποστολή. Στη Θεσσαλία, το πανεπιστήμιο δεν είναι ένας απομονωμένος θεσμός. Είναι μέρος της ζωής της περιοχής. Συνδέεται με την υγεία, την παραγωγή, την οικονομία, τον πολιτισμό. Μπορεί να αποτελέσει έναν ισχυρό πυλώνα ανάπτυξης, εφόσον λειτουργήσει με σχέδιο και συνέπεια.

Το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας διαθέτει ένα μοναδικό πλεονέκτημα: τη συνύπαρξη διαφορετικών επιστημονικών πεδίων. Η πραγματική του δυναμική βρίσκεται στη δυνατότητα να τα φέρει σε δημιουργική σύνθεση. Αυτή η δυνατότητα δεν είναι δεδομένη. Χρειάζεται κατεύθυνση, συνεργασία και ένα περιβάλλον εμπιστοσύνης.

Η επόμενη περίοδος δεν είναι μια τυπική αλλαγή διοίκησης. Είναι μια ευκαιρία να περάσουμε από τη διαπίστωση στην πράξη, από το τι θα θέλαμε να είναι το Πανεπιστήμιο, στο πώς μπορεί να γίνει.

Η προσωπική μου διαδρομή όλα αυτά τα χρόνια στο Ίδρυμα μου έχει δείξει ότι καμία πρόοδος δεν επιτυγχάνεται χωρίς συνεργασία, σοβαρότητα και συνέπεια.

Δεν πιστεύω στις μεγάλες υποσχέσεις. Πιστεύω στη σταθερή δουλειά, στις ομάδες, στις ρεαλιστικές λύσεις και στον ανοιχτό, ουσιαστικό διάλογο με την ακαδημαϊκή κοινότητα.

Έχω την πεποίθηση ότι το Πανεπιστήμιο μπορεί να λειτουργεί με περισσότερη συνέπεια, περισσότερη διαφάνεια και περισσότερη εμπιστοσύνη, αλλά και τη βεβαιότητα ότι διαθέτει ήδη τους ανθρώπους που μπορούν να το πάνε ένα βήμα μπροστά.

Με βάση τις παραπάνω σκέψεις επέλεξα να θέσω υποψηφιότητα.

Για ένα Πανεπιστήμιο πιο λειτουργικό, με σεβασμό στον χρόνο και το έργο των μελών ΔΕΠ.

Για ένα Πανεπιστήμιο με διαφάνεια, καθαρούς κανόνες, που στηρίζει την έρευνα, τη διδασκαλία και τη νέα γενιά επιστημόνων.

Για ένα Πανεπιστήμιο εξωστρεφές, σύγχρονο, με ισχυρή δημόσια παρουσία, που να ενώνει και όχι να διχάζει.

Το Θέατρο του Παραλόγου στον Βόλο: Η Μνήμη ενάντια στον Καιροσκοπισμό

​Του Γιάννη Κάιρα

Ιδρυτικό Στέλεχος της Πλεύσης Ελευθερίας Μαγνησίας

​Η φημολογούμενη παρουσία του Αλέξη Τσίπρα στον Βόλο για την παρουσίαση μιας ακόμη «ιδρυτικής διακήρυξης» αποτελεί πρόκληση για τη μνήμη και τη νοημοσύνη των πολιτών της Μαγνησίας. Δεν χρειαζόμαστε νέες διακηρύξεις από εκείνους που μετέτρεψαν το μεγαλειώδες «ΟΧΙ» του λαού σε ένα ταπεινωτικό «ΝΑΙ» και που σφράγισαν την υποδούλωση της χώρας και την διάλυση της κοινωνίας της Μαγνησίας.

​Εμείς στην Πλεύση Ελευθερίας Μαγνησίας, με τη Ζωή μπροστάρισσα στον Αγώνα, παραμένουμε οι μόνοι συνεπείς απέναντι στην αλήθεια. Και η αλήθεια για τον Αλέξη Τσίπρα και τους «προθύμους» του, όπως ο Αλέξανδρος Μεϊκόπουλος και το νυν ανδρείκελο-πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ, Σωκράτης Φάμελλος, είναι σκληρή:

• ​Ο Τσιπρισμός ως «Πατερούλης» του Μητσοτακισμού: Ο Αλέξης Τσίπρας είναι αυτός που άνοιξε διάπλατα την πόρτα στον Μητσοτακισμό. Ξεπούλησε τη δημόσια περιουσία στο Υπερταμείο για 99 χρόνια, παρέδωσε τις τράπεζες και τα σπίτια του κόσμου στα funds και απογοήτευσε τόσο βαθιά την κοινωνία, που την έσπρωξε στην αγκαλιά της σημερινής δεξιάς λαίλαπας. Ο Μητσοτάκης σήμερα απλώς ολοκληρώνει το έργο που ξεκίνησε η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ και εφαρμόζει αυτό που ξέρει καλύτερα από τον καθένα η ΝΔ, την διασπάθιση του δημοσίου χρήματος και ευρωπαϊκών κονδυλίων και που οδήγησε στο Έγκλημα των Τεμπών και την συγκάλυψη του.
• ​Ο Καλύτερος Σύμμαχος του Αχιλλέα Μπέου: Η διακυβέρνηση Τσίπρα υπήρξε ο βασικός πυλώνας εδραίωσης του Αχιλλέα Μπέου στον Βόλο. Με την ανοχή και τη συνεργασία της, επέτρεψε τον εκφασισμό της πόλης, νομιμοποιώντας ένα καθεστώς που προσβάλλει τη δημοκρατία και τον πολιτισμό. Όταν ο λαός του Βόλου αγωνιζόταν για το νερό και την μη ιδιωτικοποίηση του Βιολογικού έξω από τη ΔΕΥΑΜΒ, η κυβέρνηση Τσίπρα έστελνε τα ΜΑΤ ως «προσωπική φρουρά» του Μπέου για να καταστείλουν τους πολίτες. Κάτι που το επαναλάμβανε σε κάθε ευκαιρία στα Δημοτικά συμβούλια και στους δρόμους, απέναντι στα κινήματα που ήταν ενάντια στην καύση Σκουπιδιών από την ΑΓΕΤ και στέλνοντας ΟΠΚΕ και ασφαλίτες απέναντι στους Πολίτες που διαμαρτύρονταν για τα κοινωνικά αγαθά και την ιδιωτικοποίηση τους. Την ίδια στιγμή, ο βουλευτής του κυβερνητικού τότε ΣΥΡΙΖ(α), Αλέξανδρος Μεϊκόπουλος, βάφτιζε τον Μπέο «θεσμό» με τον οποίο «πρέπει να συνομιλούμε», στρώνοντας το χαλί για την απόλυτη κυριαρχία του καθώς ήδη ο Τριαντόπουλος και Μπουκώρος έμπαιναν στο πολιτικό οπλοστάσιο (μαζί με την υπάρχουσα τότε κολλητή φίλη της δημοτικής αρχής Ζέτα Μακρή και πρόθυμους πολιτευτές του ΠΑΣΟΚ), του Δημάρχου Βόλου.
• ​Το Περιβαλλοντικό Έγκλημα της ΑΓΕΤ και ο Σωκράτης Φάμελλος: Ο Αλέξης Τσίπρας και ο κ. Φάμελλος είναι οι ηθικοί και πολιτικοί αυτουργοί που μετέτρεψαν τον Βόλο σε θάλαμο αερίων. Ήταν ο κ. Φάμελλος, ως τότε Αναπληρωτής Υπουργός Περιβάλλοντος, που «υπέγραψε» την καταδίκη της πόλης μας, ανοίγοντας τον δρόμο για την καύση σκουπιδιών (RDF) από την ΑΓΕΤ, υπηρετώντας μεγάλα επιχειρηματικά συμφέροντα σε βάρος της υγείας μας.
• ​Το Μνημόνιο και οι Πρέσπες: Δεν ξεχνάμε ότι ο κ. Μεϊκόπουλος ψήφισε «με τα δύο χέρια» το 3ο Μνημόνιο και τη Συμφωνία των Πρεσπών – μια συμφωνία του ΝΑΤΟ και του Τράμπ – εκχωρώντας εθνική κυριαρχία και περιφρονώντας τη λαϊκή βούληση του 2015.

​Η δική μας διαδρομή είναι αδιαπράγματευτη: Απέναντι στη δεξιά του Μητσοτάκη, απέναντι στην ψευδεπίγραφη αριστερά των Τσίπρα-Φάμελλου και απέναντι στο απολυταρχικό καθεστώς Μπέου. Ο Βόλος δεν χρειάζεται νέες διακηρύξεις από παλιούς πρωταγωνιστές της υποκρισίας που άλλαξαν κόμματα για να σώσουν την καρέκλα τους.

​Χρειάζεται ανθρώπους που δεν τα βρήκαν με την «κανονικότητα» για τις καρέκλες, για να μπει επιτέλους ένα τέλος στη σιωπή, στον συμβιβασμό, στην συγκάλυψη, στον σεξισμό, στην βία και στον εκφασισμό.

​Αλέξη Τσίπρα, ο λαός του Βόλου έχει μνήμη. Και η μνήμη είναι το όπλο μας ενάντια στον καιροσκοπισμό σας.

Δοκιμιογραφεῖ ὁ Δρ. Κωνσταντῖνος Ἀπ. Καραγιάννης.

Στό μεταίχμιο τῆς ἱστορίας, ἐκεῖ πού ἡ σκόνη τῆς Ἱερουσαλήμ ἄγγιζε τό ψυχρό μάρμαρο τοῦ ρωμαϊκοῦ Πραιτωρίου, ἡ μοῖρα τοῦ κόσμου κρεμόταν κυριολεκτικά ἀπό τά χείλη ἑνός ἀνθρώπου. Ὁ Πόντιος Πιλᾶτος, ἐγκλωβισμένος ἀνάμεσα στόν θόρυβο τοῦ πλήθους καί στήν ἠχώ τῆς συνείδησής του, σχοινοβατοῦσε ἀνάμεσα σέ δύο ἀποφάσεις. Εἴτε νά ὁδηγήσει τόν Ἰησοῦ στή σταύρωση, εἴτε νά Τοῦ χαρίσει τήν ἐλευθερία.

«Ecce Homo», ἀναφώνησε, λίγο πρίν συμβιβαστεῖ μέ τήν ὀργή τῶν Ἰουδαίων καί ἀνακοινώσει στό πλῆθος τήν τελική, γνωστή καί μοιραία ἐπιλογή. Καί εἶναι αὐτό ἀκριβῶς τό σημεῖο στό ὁποῖο δημιουργεῖται ἕνα εὔλογο ἐρώτημα, πού συνθέτει ἴσως τό μεγαλύτερο ἀναπάντητο Ἂν τῆς Ἱστορίας: Ἄν τά χέρια τοῦ Πιλάτου δέν εἶχαν βυθιστεῖ στή λεκάνη τῆς νίψης, ἀλλά εἶχαν ὑψωθεῖ γιά νά διατάξουν τήν ἀπελευθέρωση τοῦ Ναζωραίου, πῶς θά διαμορφωνόταν ἀκολούθως ἡ ἀρχιτεκτονική τῆς σωτηρίας;

Σέ αὐτό τό ἐναλλακτικό σενάριο, ὁ Βαραββᾶς θά ἐπέστρεφε στό σκοτάδι τοῦ δεσμωτηρίου του καί θά ἀντίκρυζε τόν θάνατο. Ὁ Ἰησοῦς, βαδίζοντας μακριά ἀπό τή σκιά τοῦ Γολγοθᾶ, θά διέσχιζε τίς πύλες τῆς πόλης ὡς ἕνας δικαιωμένος Διδάσκαλος, ἕνας ζωντανός μάρτυρας τῆς ρωμαϊκῆς ἐπιείκειας. Οἱ μαθητές Του, πού τό βράδυ ἐκεῖνο κρύβονταν ἀπό τόν φόβο, θά ἔβγαιναν στό φῶς γιά νά γιορτάσουν μιά νίκη πού θά ἔμοιαζε ἐπίγεια καί θριαμβευτική. Τό κήρυγμα τῆς ἀγάπης θά συνεχιζόταν στίς ὄχθες τῆς Γαλιλαίας, οἱ παραβολές θά πλήθαιναν καί ἡ θεραπευτική Του παρουσία θά γινόταν ὁ θεσμός μιᾶς εἰρηνικῆς ἐπανάστασης.

Αὐτή ἡ ἀσφαλῶς πιό δίκαιη ἔκβαση θά ἀφαιροῦσε ὡστόσο ἀπό τήν ἀνθρωπότητα τό συγκλονιστικότερο σύμβολό της. Χωρίς τόν Σταυρό, ἡ ἀγάπη θά παρέμενε ἁπλῶς μιά διδασκαλία, ὄχι μιά πραγματική θυσία. Ὁ Ἰησοῦς, ἄν βέβαια δέν καταδικαζόταν σύντομα ξανά ἀπό τούς Ἀρχιερεῖς τοῦ Ἰσραήλ μέ μία νέα πρόφαση, πιθανότατα θά γερνοῦσε ὡς ἕνας σοφός ραββίνος, ἀφήνοντας πίσω του κείμενα καί μαθητές.

Ἡ ἀνθρωπότητα ὅμως θά στεροῦνταν τό ῥῖγος τῆς Ἀναστάσεως. Ἄν ὁ Πιλᾶτος εἶχε ἐπιλέξει τόν δρόμο τῆς λογικῆς καί τῆς δικαιοσύνης, ἡ μεταφυσική ἀναζήτηση τοῦ ἀνθρώπου θά ἔμενε ἀνεκπλήρωτη, καθώς τό αἷμα τῆς Καινῆς Διαθήκης δέν θά εἶχε ποτέ ποτίσει τή γῆ. Ἡ νίκη πάνω στόν θάνατο, προϋποθέτει τή συνάντηση μαζί του.

Ἡ ἀπελευθέρωση τοῦ Ἰησοῦ ἀντί τοῦ Βαραββᾶ θά σηματοδοτοῦσε τόν θρίαμβο τοῦ κλασικοῦ ἀνθρωπισμοῦ, ταυτόχρονα ὅμως θά σφράγιζε τήν ἀπώλεια τοῦ θείου δράματος.Ὁ κόσμος θά εἶχε κερδίσει ἕναν ἐπιφανή Διδάσκαλο, ἀλλά θά εἶχε στερηθεῖ τόν Λυτρωτή. Ἡ ἱστορία θά κυλοῦσε πιό ἥσυχη, λιγότερο αἱματηρή, μά καί δίχως τό ἀνέσπερο φῶς πού πηγάζει ἀπό τήν ἑκούσια κένωση. Τό Πάσχα θά παρέμενε μιά ἁπλή ἐπέτειος δικαστικῆς ἀθώωσης καί ὄχι ἡ ὀντολογική ῥήξη πού ἀνακαινίζει τήν κτίση.

Δίχως τό ἀκάνθινο στεφάνι, ἡ ἀγάπη θά στεροῦνταν τό ἀπόλυτο μέτρο της, καθώς ἡ θεία φύση θά παρέμενε περιχαρακωμένη στήν ἀσφάλεια τοῦ οὐρανοῦ.Στήν ἄκρη τοῦ δρόμου, ὁ Σταυρός τοῦ Θεανθρώπου στέκει ὡς τό ἀναγκαῖο σημεῖο ὅπου ἡ ἀνθρώπινη ἀδικία τέμνεται μέ τήν ἄπειρη θεία συγχώρεση, δημιουργώντας μιά γέφυρα πρός τήν αἰωνιότητα, πού καμία ρωμαϊκή ἀπόφαση δέν θά μποροῦσε ποτέ νά οἰκοδομήσει μέ τά ὑλικά τοῦ παρόντος κόσμου.

Μέ ἀδελφική ἀγάπη,

Δρ. Κωνσταντῖνος Ἀπ. Καραγιάννης

Του Νίκου Κανελλή*

Ο πόλεμος του Τράμπ και του Νετανιάχου στο Ιράν με αντίκτυπο συνολικά στη Μέση Ανατολή, εκτός από τις δραματικές επιπτώσεις σε ανθρώπινες ζωές και τις τεράστιες καταστροφές στις υποδομές σε όλη την περιοχή, έχει παράλληλα σοβαρές επιπτώσεις στην οικονομία.

Οι αυξήσεις στις τιμές του πετρελαίου, του φυσικού αερίου και των λιπασμάτων οδηγεί σε ένα νέο ράλι ακρίβειας. Το μάρμαρο θα το πληρώσουν πάλι τα φτωχά λαϊκά κι εργατικά στρώματα, διεθνώς και στην Ελλάδα.

Απέναντι σε αυτές τις εξελίξεις ο Μητσοτάκης ανακοίνωσε σήμερα (23/3) μέτρα για την αντιμετώπιση, υποτίθεται, της ακρίβειας ύψους 300 εκ ευρώ. Τα μέτρα περιλαμβάνουν:

• επιδότηση στο ντίζελ κίνησης σε 20 λεπτά ανα λίτρο 
• επιδότηση στη βενζίνη κατά 36 λεπτά το λίτρο, με όριο τα 50€ ανά δίμηνο 
• επιδότηση κατά 15% στα λιπάσματα που χρησιμοποιούν οι αγρότες 
• επιδότηση στις ακτοπλοϊκές εταιρείες ώστε να μην αυξηθούν οι τιμές των εισιτηρίων.

Το πρώτο πράγμα που πρέπει να σημειώσουμε είναι ότι ο πρωθυπουργός μάλλον δεν παρακολουθεί την πορεία των τιμών των καυσίμων. Γιατί αυτά που προσφέρει δεν επαρκούν για να καλύψουν τις αυξήσεις που ήδη είχαμε τις προηγούμενες μέρες. Για να μην πούμε για το όριο των 50€ το δίμηνο, δηλαδή των 25€ τον μήνα! 

Το δεύτερο και σημαντικότερο, δεν μας έχει εξηγήσει τι είναι αυτό που θα εμποδίσει ένα νέο κύμα αυξήσεων στα βασικά αγαθά, στα σούπερ μάρκετ, στο ηλεκτρικό ρεύμα, κλπ, με βάση τα μέτρα του; Τίποτα από αυτά που προτείνει! Τα μέτρα δεν θα απορροφήσουν παρά μόνο ένα μικρό μέρος των ανατιμήσεων, οι οποίες θα επηρεάσουν το σύνολο της παραγωγικής διαδικασίας και τους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος. 

Γι’ αυτό είναι απόλυτα σωστό να ειπωθεί πως τα μέτρα είναι ψίχουλα και κοροϊδία! 

Ιδιαίτερα όταν από την αύξηση των διεθνών τιμών του πετρελαίου, η κυβέρνηση κερδίζει λεφτά, αφού το 50-70% των τιμών των καυσίμων στην Ελλάδα οφείλεται στον φόρο που επιβάλλεται στην τελική τους τιμή! Κι ακόμα, όσο ανεβαίνουν οι τιμές στα σούπερ μάρκετ, τόσο περισσότερα κερδίζει και πάλι η κυβέρνηση, αφού ο ΦΠΑ παραμένει σταθερός. 

Με άλλα λόγια, η κυβέρνηση όχι μόνο δεν απαλύνει τα βάρη των λαϊκών στρωμάτων, αλλά κερδοσκοπεί σε βάρος μας και μας κοροϊδεύει κατάμουτρα.   

Για να στηριχθεί πραγματικά το βιοτικό επίπεδο και το διαθέσιμο εισόδημα των εργατικών λαϊκών στρωμάτων απαιτούνται μια σειρά από ριζικά μέτρα, όπως:

• Η κατάργηση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚΑ) και η δραστική μείωση του ΦΠΑ στα καύσιμα. Ο ΕΦΚΑ και ο ΦΠΑ αντιπροσωπεύουν σήμερα από 50 έως 70% της τιμής των καυσίμων! Στον προϋπολογισμό του 2026 προβλέπονται έσοδα 6,1 δις ευρώ από ΕΦΚΑ/ΦΠΑ στα πετρελαιοειδή και τα παράγωγά τους.
  
• Η δωρεάν μετακίνηση με τα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς τις ώρες προσέλευσης-αποχώρησης από την εργασία και η δραστική μείωση της τιμής του εισιτηρίου στα ΜΜΜ για όλους και όλες τις ώρες. Ένα έμμεσο, αποτέλεσμα, θα είναι η βελτίωση της ατμόσφαιρας των πόλεων και η προστασία του περιβάλλοντος και της δημόσιας υγείας.
  
• Η κατάργηση του χρηματιστηρίου ενέργειας και ο έλεγχος των τιμών του ηλεκτρικού ρεύματος. Η παραγωγή και η πώληση του ηλεκτρικού ρεύματος βρίσκεται στα χέρια μιας κλίκας εταιρειών. Οι λογαριασμοί διαμορφώνονται στο χρηματιστήριο ενέργειας και το καρτέλ που ελέγχει την ενέργεια στην Ελλάδα αποκομίζει ήδη τεράστια κέρδη. Μόνο για το 2025 τα καθαρά κέρδη τους υπολογίζονται σε 2 δις ευρώ. Η αύξηση της τιμής του φυσικού αερίου θα οδηγήσει σε νέο ράλι τιμών στο ηλεκτρικό ρεύμα (όπως έγινε και στην έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία) το οποίο θα πληρώσουν τα λαϊκά στρώματα.
  
• Η ριζική στήριξη από το κράτος της αγροτικής παραγωγής, ιδιαίτερα των μικρών-φτωχών αγροτών. Η επιδότηση 15% στα λιπάσματα που ανακοίνωσε ο Μητσοτάκης δεν επαρκεί σε καμία περίπτωση. Απαιτούνται μέτρα για τη μείωση του κόστους της αγροτικής παραγωγής (ηλεκτρικό ρεύμα, αγροτικό πετρέλαιο, εφόδια, λιπάσματα). Διαφορετικά θα έχουμε μαζικό ξεκλήρισμα της μικρομεσαίας αγροτιάς και κερδοσκοπία για τους μεγαλοτσιφλικάδες αγρότες και το καρτέλ τροφίμων.
  
• Δημόσιος, εργατικός-κοινωνικός έλεγχος του εμπορίου αγροτικών προϊόντων και τροφίμων. Σήμερα ένα ολιγομελές καρτέλ εμπορικών επιχειρήσεων ελέγχουν το λιανικό εμπόριο τροφίμων (σούπερ μάρκετ) και το χονδρικό εμπόριο αγροτο-κτηνοτροφικών προϊόντων. Το καρτέλ είναι αυτό που αποφασίζει αν θα εξάγει τα προϊόντα –επειδή οι τιμές στη διεθνή αγορά ανεβαίνουν και ποιες θα είναι οι τιμές στο ράφι της ελληνικής αγοράς. 

Στο διάγγελμά του ο Μητσοτάκης ισχυρίστηκε ότι τα μέτρα που εξήγγειλε κινούνται εντός «δημοσιονομικών δυνατοτήτων», ότι η κυβέρνηση δίνει ό,τι μπορεί.

Αυτά τα λέει ένας πρωθυπουργός που κάθε χρόνο κοκορεύεται πως έχουν ξεπεράσει τους στόχους των πρωτογενών πλεονασμάτων (δηλαδή βγάζουν από φόρους στην κοινωνία περισσότερα λεφτά από ότι υπολογίζαν) τα οποία όμως αντί να διοχετεύουν στην ανάπτυξη και την άνοδο του βιοτικού επιπέδου, τα χρησιμοποιούν για να μειώσουν το χρέος. 

Τα κέρδη που βγάζει το μεγάλο κεφάλαιο αυγατίζουν, αλλά η κυβέρνηση δεν τα αγγίζει! Ακολουθούν μερικά μόνο παραδείγματα:Τα καθαρά κέρδη των εταιρειών που είναι εισηγμένες στο χρηματιστήριο (προσοχή, όχι του συνόλου των επιχειρήσεων) ανήλθαν το 2024 σε 11,3 δισ. ευρώ το, το 2023 στα 10,8 δισ. ευρώ! (https://www.skai.gr/news/finance/xrimatistirio-athinon-se-istorika-ypsila-ta-merismata-ton-eisigmenon-sta-6-dis-eyro-to-202?utm_source=chatgpt.com). 

Μόνο για το 2025 οι τράπεζες έβγαλαν καθαρά κέρδη 4,5 δις ευρώ αυξάνοντας τα κατά 15% σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά. 

Στα παραπάνω δεν συμπεριλαμβάνονται τα κέρδη των εφοπλιστών που κατά κανόνα βρίσκονται εκτός ελληνικού χρηματιστηρίου και κρύβουν τα κέρδη τους σε φορολογικούς παραδείσους.

Να σημειώσουμε επίσης ότι για το 2026 υπολογίζεται ότι ο κρατικός προϋπολογισμός θα ξοδέψει πάνω από 3 δις ευρώ σε αγορές οπλικών συστημάτων. Εν κατακλείδι: τον λογαριασμό από την επιθετική, ιμπεριαλιστική πολιτική και τον πόλεμο των ΗΠΑ και του Ισραήλ, τους οποίους στηρίζει αναφανδόν η κυβέρνηση του Μητσοτάκη και το ελληνικό κεφάλαιο, θα κληθούμε να τον πληρώσουμε εμείς.

Ο πόλεμος αυτός, που είναι πρωτίστως μια ανθρωπιστική τραγωδία για τους λαούς της περιοχής, απειλεί ταυτόχρονα τα φτωχά στρώματα στην Ελλάδα και ολόκληρο τον κόσμο. Για αυτό πρέπει να παλέψουμε ώστε: 

• να σταματήσει τώρα ο πόλεμος
• να σταματήσει κάθε εμπλοκή και συμμετοχή της χώρας μας σε αυτόν
• να γυρίσουν πίσω τα οπλικά συστήματα, οι φαντάροι και οι ναύτες που έχουν σταλεί για να υπηρετήσουν τα σχέδια του Ισραήλ και των ΗΠΑ.
  

* Μέλος της Διεθνιστικής Σοσιαλιστικής Οργάνωσης ΞΕΚΙΝΗΜΑ

Δεν είναι το πρώτο ,ούτε προφανώς θα είναι και το τελευταίο, περιστατικό αυτό που συνέβη πριν λίγες μέρες σε Γυμνάσιο της Νέας Ιωνίας ,όπου δυο εκπαιδευτικοί ” σύρθηκαν” στο αστυνομικό τμήμα της περιοχής ,ύστερα από μήνυση που κατέθεσε δικηγόρος γονέα για θέμα που αφορούσε “τιμωρία ” του παιδιού του .

Ο δικηγόρος,μάλιστα,πήρε ο ίδιος τηλέφωνο στο αστυνομικό τμήμα,σύμφωνα με την ανακοίνωση της ΕΛ.ΑΣ , για να εφαρμοσθεί η αυτόφωρη διαδικασία!!!

Λειτουργός της δικαιοσύνης κι αυτός.

Αντί να προσπαθήσει να πείσει τον γονέα ότι αυτά τα ζητήματα δεν λύνονται έτσι ,υλοποιώνας την βούληση του γονέα -“πελάτη”, ζήτησε την αυτόφωρη διαδικασία!!!

Η ΕΛ.ΑΣ αρνείται ότι οι αστυνομικοί πέρασαν χειροπέδες στους εκπκούς ,δεν αρνείται όμως ότι οδηγήθηκαν με το περιπολικό στο αστυνομικό τμήμα.

Ζούμε,πραγματικά,απίστευτες καταστάσεις.Αρκετοί γονείς,πλέον,δεν αποδέχονται καμία “παρατήρηση” για τα παιδιά τους κι έχουν γνώμη ακόμα και για τους βαθμούς τους κι “απειλούν” και ξεσηκώνουν τον κόσμο.Ειδικά αν πρόκειται για τους σημαιοφόρους,τότε γίνεται χαμός.Είναι η παιδεία του φαίνεσθαι ( του γονέα).

Παλιότερα μια “αποβολή” από το σχολείο την βιώναμε ως μεγάλη ” ντροπή” κι ως μεγαλύτερη ακόμη να την μεταφέρουμε στους γονείς μας,οι οποίοι πήγαιναν για ενημέρωση στο σχολείο με σεβασμό και συμμένο κεφάλι.Το τι ακούγαμε μετά δεν λέγεται.Ουδέποτε αμφισβητούσαν την απόφαση του σχολείου εκείνοι οι φτωχοί κι αγράμματοι γονείς μας.Το σχολείο,τον δάκαλο,τον καθηγητή τους είχαν πολύ-πολύ ψηλά !

Σήμερα,για μερίδα γονέων- ειδικά αν έχουν και κάποια οικονομική επιφάνεια- δίκιο έχει ο ” κανακάρης” τους και χρησιμοποιούν όλα τα μέσα για να πιέσουν ,ακόμα και να τρομοκρατήσουν τους εκπαιδευτικούς.Ποιος δεν θυμάται πέρυσι-που απαγορεύτηκαν τα κινητά-τους γονείς μαθητή ,στην Πάτρα,που αποβλήθηκε επειδή είχε κινητό στο σχολείο,να δίνουν συνεντεύξεις να πηγαίνουν στον εισαγγελέα για μηνύσεις κλπ

Κι ο εκπαιδευτικός;

Απέναντι σε όλα αυτά ανυπεράσπιστος.

Καμιά νομική προστασία.Ακόμα μεγαλύτερο κακό ο “ευτελισμός του” μπροστά στα μάτια των μαθητών του-όταν τον παίρνει η αστυνομία- με ό,τι αυτό συνεπάγεται,στη συνέχεια, για το παιδαγωγικό και διδακτικό του έργο.

Και το υπουργείο παιδείας;

Αμέτοχο.Λόγια συμπάθειας και κάποιες χλιαρές ανακοινώσεις.

Έτσι,όμως,το πρόβλημα όχι μόνο δεν αντιμετωπίζεται ,αλλά οξύνεται και κάποιοι αποθρασύνονται εντελώς.

Χρειάζεται άμεση αλλαγή του νομικού πλαισίου.Ο χώρος του σχολείου είναι ιερός,οι εκπαιδευτικοί ασκούν λειτούργημα , και κανείς δεν μπορεί να τους συλλαμβάνει την ώρα του μαθήματος και να τους οδηγεί στο αστυνομικό τμήμα.Ταυτόχρονα ,θα πρέπει να επιβάλλονται αυστηρές ποινές σε όσους γονείς παραβιάζουν τον χώρο του σχολείου και καταμηνύουν ψευδώς τους εκπαιδευτικούς.

Πέρα,όμως,από τα παραπάνω θα πρέπει ανά ομάδα σχολείων να υπάρχει ο νομικός συμπαραστάτης των εκπαιδευτικών στον οποίο θα απευθύνονται για να επιλύουν τέτοια ζητήματα.Δεν φθάνει που οι μισθοί είναι άθλιοι και δεν μπορούν να επιβιώσουν,καλούνται να πληρώσουν από την τσέπη τους δικηγόρους για να αντιμετωπίσουν τους κακοπροαίρετους που τους διασύρουν με μηνύσεις.

Δημήτρης Μπράτης

Ημέρα 1η του 2026. Μια χρονιά που δεν σηματοδοτεί απλώς την αλλαγή του ημερολογίου, αλλά την ουσιαστική ‘πρώτη’ της προεκλογικής περιόδου ενόψει των εθνικών εκλογών του 2027. Είναι μια στιγμή που προσφέρεται για σκέψη, αποτίμηση και κυρίως για προετοιμασία του επόμενου βήματος.

Τα τελευταία χρόνια έγιναν προσπάθειες, μπήκαν βάσεις και αποκτήθηκε πολύτιμη εμπειρία στη διακυβέρνηση. Όμως οι προκλήσεις μπροστά μας παραμένουν σύνθετες και απαιτητικές. Η οικονομία, οι υποδομές, η ενέργεια, η δημόσια διοίκηση και η περιφερειακή ανάπτυξη χρειάζονται ακόμα μεγαλύτερη ακρίβεια στον σχεδιασμό και συνέπεια στην υλοποίηση. Εκεί ακριβώς αναδεικνύεται η ανάγκη η πολιτική να ενισχυθεί με περισσότερους τεχνοκράτες, επιστήμονες και ανθρώπους που γνωρίζουν σε βάθος τα αντικείμενά τους και μπορούν να μετατρέπουν τις πολιτικές κατευθύνσεις σε μετρήσιμο αποτέλεσμα.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και ο ρόλος του νομού μας. Η περιοχή μας έχει δυνατότητες, ανθρώπινο κεφάλαιο και στρατηγική σημασία που αξίζει να αποτυπώνονται ακόμα πιο δυνατά στην κεντρική πολιτική σκηνή. Με σοβαρή, τεκμηριωμένη και αποτελεσματική εκπροσώπηση, μπορούμε να διεκδικήσουμε ακόμα περισσότερα και να πετύχουμε καλύτερη αξιοποίηση των ευκαιριών που ανοίγονται τα επόμενα χρόνια.

Οι πρωτοχρονιάτικες σκέψεις για το 2026 δεν είναι απλώς ευχές. Είναι μια υπενθύμιση ότι η επόμενη περίοδος απαιτεί ωριμότητα, γνώση και ανθρώπους που μπορούν να γεφυρώσουν την πολιτική με την πράξη, έτσι ώστε το 2027 να αποτελέσει συνέχεια μιας σταθερής πορείας, με ακόμα πιο ισχυρή παρουσία του νομού μας στην λήψη αποφάσεων και στην κεντρική πολιτική σκηνή.

Καλή και εποικοδομητική Χρονιά!

Ευστάθιος Χρόνης,

Μέλος ΔΗΜΤΟ ΝΔ Βόλου & ιδρυτής Δικτύου Νέων Βόλου

ΙΘΑΚΗ- Ινστιτούτο Θαλασσίων Αναζητήσεων Κυβερνητικής Ηγεμονίας

(Re/Unloading, Truth telling, Bullshitting)

Του Αλέξη Καραγεωργίου

Προλεγόμενα

Ο κύβος ερρίφθη. Επιτέλους κρατάμε στα χέρια μας το «Armarium Tsiprismum»: το εκδοθέν βιβλίο του κ. Τσίπρα, που μας  δίνει την ευκαιρία  να αντιληφθούμε καθαρότερα τι πραγματικά εννοούσε όταν διακήρυττε το «εμείς είμαστε από άλλο ανέκδοτο».

Η αυτοδιασωστική κυβίστηση του κ. Τσίπρα το 2015 γκρέμισε το «ηρωϊκό» δημοψήφισμα της αρπαχτής, ως δήθεν κορύφωση δημοκρατικής ευαισθησίας και διαπραγματευτικής βουλητικής ισχύος, αποκάλυψε το κενό της αντιμνημονιακής φρενίτιδας και έβαλε τέλος στη διακύβευση του ευρωπαϊκού μας μέλλοντος

Τον λογοκεντρισμό της 2012–2015 περιόδου, με τις ανεκπλήρωτες υποσχέσεις, τις νέες θάλασσες και τον προπηλαϊκιστικό αντιπολιτευτικό λόγο, διαδέχθηκε ο ολοκληρωτικός επικοινωνισμός του Τσιπρικού Μαξίμου: μια σχολή non paper που δεν ερμήνευε πλέον την πραγματικότητα, αλλά τη συνέθετε ως ηρωϊκό και πένθιμο εμβατήριο του Τσιπρισμού!. Όχι πολιτικό πρόγραμμα, αλλά μια βιομηχανία εντυπώσεων, ένας μηχανισμός που συνδύαζε επική αφήγηση και πένθιμη αυτοηρωοποίηση.

Μετά το 2019, οι απανωτές ήττες  εγκαινίασαν την περίοδο της θηρευτικής σιωπής. Αλλά ο πολιτικός Τσίπρας είναι «ζῷον ἀρπακτικόν»: ακόμη και η σιωπή του ενείχε κάποιο υπολογισμό. Ήταν  καρτέρι.  Εντάσσεται στις μυθολογίες της επιστροφής των «μεγάλων» παράκλητων της Ιστορίας . Το βιβλίο του αποτελεί το νέο του καταφύγιο —το τούβλο της φωλιάς του, της ντάπιας του! Το ζητούμενο αφήγημα –μήνυμα είναι ο ίδιος ο Τσίπρας- είναι το μέσον.

Διότι η «Ιθάκη» δεν επιδιώκει να εκπληρώσει έναν λογαριασμό αλήθειας. Αντίθετα, επιχειρεί να μετατοπίσει την πρόσληψη της ίδιας της πολιτικής περιόδου.  Είναι η ανακατασκευή των όρων της κρίσης. Η Οδύσσεια που επιχειρεί ο Τσίπρας δεν έχει σκοπό την επιστροφή στην Ιθάκη· έχει σκοπό να μεταμορφώσει την ίδια την Ιθάκη ώστε η επιστροφή να μοιάζει αναπόφευκτη. Στο Παλλάς θα λαλήσει λέγοντας :Εγώ είμαι ο Κανένας που εμφανίζεται στις δημοσκοπήσεις .Μπαρουτοκαπνισμένος μεν αλλά λευκός .και απαλλαγμένος από ανίκανους συντρόφους. Ο κατάλληλότερος του Μητσοτάκη. Ο γνωστός σας άγνωστος: ο Ούτις απέναντι σε μια μονόφθαλμη κυβέρνηση!

Αυτό που επιχειρεί το βιβλίο δεν είναι απλώς μια αφήγηση. Είναι μια πράξη προσδιορισμού του πεδίου σημασιών —μια νέα στάθμιση του τι μετρά και πώς. Η παπαρολογία, όπως την περιγράφει ο Harry G. Frankfurt (on Bullshit) δεν είναι εδώ παρεκτροπή· είναι τεχνική εξουσίας. Το κείμενο δεν αποπειράται να αποκαταστήσει το παρελθόν∙ αποπειράται να το επανακωδικοποιήσει ώστε να περάσει η εκδοχή του λαλούντος και του γράφοντος. Κι ίσως, σε αυτή την έννοια, το πιο επιτυχημένο, μετά τη νεκρή εποχή του 2023, προπαγανδιστικό εγχείρημα πολιτικής ανάστασης του Αλέξη Τσίπρα.

Το βιβλίο “Ιθάκη” είναι όντως αυτό που υποψιαζόμασταν: ένα έργο που επιχειρεί να αναδομήσει πολιτική ταυτότητα και υποσχέσεις μέσα από λόγο‑σύνθημα, αφήγηση‑επανεκκίνηση, ρητορική με ευφάνταστα μυθεύματα και ασάφειες με άλλα λόγια  δεν είναι απλώς κείμενο· είναι «οργανον» πολιτικής μεταμόρφωσης.

Α. Η «Ιθάκη» ως επιχείρηση ανακατασκευής του πολιτικού φαντασιακού

1. Η αναζήτηση μιας καθαρής εικόνας

Η Ιθάκη του Αλέξη Τσίπρα δεν είναι απλώς μια πολιτική αφήγηση· είναι η απόπειρα κατασκευής ενός μεταμορφωμένου εαυτού, μιας πολιτικής περσόνας που αναδύεται από το θολό βυθό των θαλασσών της ιστορικής περιόδου 2012- 2015–2025 όχι φθαρμένη, αλλά εξαγνισμένη.

Το βιβλίο λειτουργεί ως χώρος ανασύνταξης του παρελθόντος, ως μηχανή ανακατασκευής της αφήγησης. Εάν διαβαστεί προσεκτικά, αποκαλύπτει μια σύνθετη ρητορική αρχιτεκτονική, δομημένη πάνω σε έννοιες όπως η παπαρολογία (Bullshit) του φιλοσόφου Harry G. Frankfurt (βλ.το εξαιρετικό άρθρο του Γ.Ναθαναήλ https://booksjournal.gr/kritikes/koinonia/4251-svounias-egkomion), η οδυσσειακή μήτις, η Χεγκελιανή πανουργία του Λόγου και η τεχνική της εντυπωσιακής εξαφάνισης, όπως στο Prestige του Κρίστοφερ Νόλαν και στο Σωσία του Ντοστογιέφσκι.

Η Ιθάκη του Αλέξη Τσίπρα δεν είναι μια απλή ιστορική αναδρομή.· είναι μια απόπειρα ανακατασκευής του τρόπου με τον οποίο νοηματοδοτούμε την πολιτική περιπέτεια των παραπάνω ετών και, συνεκδοχικά, της ίδιας της αριστερής διακυβέρνησης.

Αν το διαβάσουμε με τα εργαλεία του Harry G. Frankfurt στο On Bullshit, διακρίνεται καθαρά η μετάβαση από την καταγραφή γεγονότων στη δημιουργία μιας νέας πολιτικής «γεωγραφίας», ανεξάρτητης από τις σκληρές τομές της πραγματικότητας.

Εκεί όπου το αφήγημα διατηρεί αναφορά στα γεγονότα, λειτουργεί ως στρατηγική ανασύνθεση: προβάλλει διλήμματα, αναγνωρίζει πίεση και επιχειρεί να εξηγήσει επιλογές. Εκεί όμως όπου η πραγματικότητα κάμπτεται υπέρ μιας τελεολογικής αυτοεικόνας —εκεί όπου η αναγκαιότητα και η ιστορική μοίρα αντικαθιστούν τον αναστοχασμό— το κείμενο αγγίζει αυτό που ο Frankfurt περιγράφει ως bullshit (παπαρολογία με εκλάμψεις υψηλής παπαρολογίας): λόγος που δεν ενδιαφέρεται για την αλήθεια, αλλά μόνο για την εντύπωση που παράγει.

Το σημαντικό βεβαια δεν είναι να αποδοθεί ξανά στον κ. Τσίπρα μια σειρά επιθέτων όπως: Αδίστακτος, Αμετανόητος, Ανακόλουθος, Αδιάβαστος και Ακατάλληλος επειδή προήχθη ως πρωθυπουργός το 2015 και αρχηγός της Αξιωματικής αντιπολίτευσης 2019-2023 στα αντίστοιχα δηλ. επίπεδα ακαταλληλότητάς του (Αρχή του Πήτερ στο Management)  ένας σύνθετος δηλ. χαρακτηρισμός οπτικής κυβισμού· αυτό θα απλοποιούσε υπερβολικά την πολυπλοκότητα της πολιτικής αφήγησης.

Το ουσιώδες είναι να δούμε ότι η Ιθάκη συνδυάζει τρεις λειτουργίες: προπαγανδιστική ενίσχυση μέσω συγκινησιακών συμβόλων, παραπλανητική αποσιώπηση και «καθάρισμα» γεγονότων, και, κυρίως, μια βαθύτερη επιχείρηση επανομιμοποίησης.

Η τελευταία είναι και η πιο ισχυρή: μετατοπίζει συνολικά τον τρόπο με τον οποίο ο αναγνώστης πρέπει να κρίνει την περίοδο. Δεν επιχειρεί απλώς να πείσει για το τι συνέβη· επιχειρεί να επανακαθορίσει το ΠΩΣ αξιολογούμε το τι συνέβη.

Η πραγματικότητα δεν αναιρείται· υποτάσσεται σε ένα νεόκοπο ερμηνευτικό σχήμα όπου τα λάθη μετατρέπονται σε αναγκαιότητες, οι αντιφάσεις σε στάδια ωρίμανσης και οι πολιτικές αμφισημίες σε απόδειξη ηγετικής σταθερότητας.

Η τελική λειτουργία του κειμένου δεν είναι η τεκμηρίωση, αλλά η μετατόπιση της πολιτικής αντίληψης: μια Οδύσσεια που στοχεύει στην αναδιατύπωση του ίδιου του ταξιδιού. Και εκεί, ακριβώς, η σκέψη του Frankfurt βρίσκει τη θέση της: όχι για να στιγματίσει το ύφος, αλλά για να φωτίσει την τεχνική με την οποία ο σύγχρονος πολιτικός λόγος μπορεί να αποδεσμευτεί από την αλήθεια και να ανακατασκευάσει τη συνθήκη εντός της οποίας κρίνονται οι πράξεις του.

Έτσι η Ιθάκη δεν αποτελεί απλώς το αφήγημα ενός πολιτικού· γίνεται παράδειγμα ενός ευρύτερου φαινομένου όπου η πολιτική εξουσία επιχειρεί να δημιουργήσει μια πραγματικότητα ανθεκτικότερη από τα ίδια τα γεγονότα.

Ο Frankfurt ξεχωρίζει το ψέμα από το bullshit:

— το ψέμα αντιπαρατίθεται στην αλήθεια,

— το bullshit αδιαφορεί για την αλήθεια.

Αυτό ακριβώς συμβαίνει εδώ. Η Ιθάκη δεν επιχειρεί να αντιπαλέψει την ιστορική μνήμη· επιχειρεί να την αντικαταστήσει με ένα νέο ερμηνευτικό σύμπαν. Η πραγματικότητα δεν αναιρείται, αλλά υποτάσσεται. Διλήμματα μετατρέπονται σε νομοτέλειες, λάθη σε αναγκαιότητες, αντιφάσεις σε στάδια ωρίμανσης, και η πολιτική επιπολαιότητα παίρνει τη μορφή νηφάλιας ηγετικής σταθερότητας.

Ο κ.Τσίπρας  ζητά από τον αναγνώστη να αξιολογήσει εκ νέου τη φύση της κρίσης. Το βιβλίο λειτουργεί ως ριζική μετατόπιση του τρόπου με τον οποίο νοηματοδοτούμε το παρελθόν.

Εδώ εντοπίζεται και το πιο ενδιαφέρον σημείο: η Ιθάκη δεν είναι μόνο ένα βιβλίο που εξηγεί και επεξηγεί, αλλά ένα βιβλίο που ιδρύει. Δεν καταγράφει μια εποχή∙ δημιουργεί το πλαίσιο μέσα στο οποίο θα διαβάσουμε εφεξής εκείνη την εποχή. Και αυτή ακριβώς η διαδικασία —η απόσπαση της πολιτικής αφήγησης από τη δέσμευση στην αλήθεια, η εγκατάσταση μιας λείας επιφάνειας εντυπώσεων— είναι το κατεξοχήν πεδίο όπου το bullshit του Frankfurt βρίσκει την πολιτική του εφαρμογή.

Η Ιθάκη λοιπόν δεν είναι απλώς το αφήγημα ενός πολιτικού∙ είναι ένα μνημείο στη δύναμη της παραμυθίας-γλώσσας να δημιουργεί πραγματικότητες ανθεκτικότερες από τα γεγονότα. Στην εποχή της αφηγηματικής πολιτικής, το βιβλίο αυτό αποτελεί ίσως το πιο χαρακτηριστικό δείγμα μιας τέχνης όπου η εξουσία δεν απολογείται —αναδιπλώνεται, μεταμορφώνεται και επιστρέφει ως «καθαρή εικόνα» του εαυτού της.

Αν αναγνώσουμε το βιβλίο μέσω Χεγκελιανών εννοιών για την Ιστορία, διακρίνουμε στο κείμενο να ενεργοποιείται μια χεγκελιανή δομή: η ιδέα ότι τα γεγονότα πραγματώνουν μια βαθύτερη αναγκαιότητα . Εδώ, όμως, η πανουργία του Λόγου αντιστρέφεται. Δεν είναι το Πνεύμα που χρησιμοποιεί τους ανθρώπους· είναι ο άνθρωπος που χρησιμοποιεί το σχήμα της ιστορικής αναγκαιότητας για να δώσει στις δικές του πράξεις μια χροιά αναπόφευκτου μεγαλείου. Η τελεολογία δεν ανακαλύπτεται· επινοείται. Η αναγκαιότητα χρησιμοποιείται ως ιδεολογικό παράσημο, ένα σχήμα αυτοηρωοποίησης που καλύπτει την όψη του πολιτικού οπορτουνισμού και της βούλησης για εξουσία.

Ό,τι παρουσιάζεται ως μοίρα ή ιστορική αναγκαιότητα δεν είναι παρά ο μηχανισμός με τον οποίο η αφήγηση καθαρίζει τις αντιφάσεις. Δεν πρόκειται για τη διαλεκτική του αρνητικού· είναι η διαλεκτική της νομιμοποίησης.

Ό,τι άλλοτε παρουσιάστηκε ως αυθόρμητη επιλογή ή λανθασμένη κρίση, εδώ επανεγγράφεται ως ιστορική αναγκαιότητα. Το υποκείμενο της αφήγησης μιλά σαν να έχει απομακρυνθεί από τον ίδιο του τον εαυτό: είναι ταυτόχρονα δρων και αφηγητής, συγχωρημένος εκ των προτέρων από την ίδια τη δομή της αφήγησης αλλά και κατηγορώντας τους άλλους.

2. Το Prestige του πολιτικού: η τέχνη του να εξαφανίζεις τα κρίσιμα

Η τεχνική αυτή θυμίζει το Prestige (ΕΝΤΥΠΩΣΗ) του σκηνοθέτη Christopher Nolan. Στο Prestige ο μάγος εξαφανίζεται από ένα σημείο της σκηνής και εμφανίζεται αλώβητος σε ένα άλλο, επειδή υπάρχει ένας δεύτερος (δίδυμος), κρυφός εαυτός που πληρώνει το κόστος.

Στην Ιθάκη ο Τσίπρας εξαφανίζεται ως αντιμνημονιακός ηγέτης και επανεμφανίζεται ως ο ηγέτης που οδήγησε τη χώρα εκτός μνημονίων. Ο εαυτός που φθείρεται από την ανακολουθία και τον ενδοτισμό, που έκανε πίσω ως Mr Hide-Τσίπρας και υπέγραψε το νέο χειρότερο μνημόνιο, εξαφανίζεται μέσα στην αφήγηση. Το βιβλίο λειτουργεί σαν μηχανή τηλεμεταφοράς: ο Ζηλωτής του αντιμνημονίου αποτάσσει εαυτόν και στη θέση του εμφανίζεται ο εξαγνισμένος εαυτός Dr Τζέκυλ -Αλέξης

Το μαγικό κόλπο έχει τρεις πράξεις:

1. Η Υπόσχεση (η ονειρική περίοδος 2012–2015),

2. Η Στροφή (2015 -2019 η κρίση, η διάψευση, η κρύα αλήθεια της εξουσίας),

3. Το Prestige (2025, η επανεμφάνιση του παλιού υποκειμένου σε νέα καθαρή μορφή.)

Στην Ιθάκη, το πραγματικά κρίσιμο δεν εξαφανίζεται με άρνηση· εξαφανίζεται με εντυπωσιασμό. Με μια αφήγηση που μετακινεί το βλέμμα. Με το να παρουσιάζει το 2015 όχι ως σύγκρουση μεταξύ υποσχέσεων και πραγματικότητας, αλλά ως στάδιο «πολιτικής ενηλικίωσης» ως έπος έρποντος αυτοθαυμασμού. Όπως στο μαγικό κόλπο, το κοινό δεν καλείται να θυμηθεί τι έγινε· καλείται να θαυμάσει αυτό που τώρα του δείχνουν.

3. Ο Σωσίας του Ντοστογιέφσκι και η κατασκευή ενός «άλλου Τσίπρα»

Ο κ. Τσίπρας αποδεδειγμένα πηγαίνει στο θέατρο (Θέατρο Ροές, Σωσίας 2015). Η Ιθάκη αντανακλάται σε  διαδικασία κατά την οποία ένας άνθρωπος συναντά τον σωσία του. Η δομή αυτή θυμίζει τον Σωσία του Ντοστογιέφσκι. Εκεί, ο Γκολιάτκιν αντικρίζει έναν ιδανικότερο, κοινωνικά επιτυχέστερο εαυτό που σταδιακά τον αντικαθιστά. Ο πραγματικός εαυτός χάνει την κυριαρχία και ο σωσίας αναλαμβάνει να ζήσει τη ζωή που ο ίδιος δεν μπορεί να υποστηρίξει.

Στην Ιθάκη, ο αντιφατικός, αμφίθυμος και φθαρτός και ηττημένος Τσίπρας αποσύρεται από τη σκηνή. Στη θέση του εμφανίζεται ένας σωσίας: μια ενισχυμένη, ιδεατή εκδοχή του εαυτού του, προικισμένη εκ των υστέρων με συνεκτικότητα, ιστορική σοβαρότητα και τελεολογική συνέχεια.

Το πρόσωπο του 2023, με τις ασάφειες, τα διαστήματα αλαλίας, τις αντιφάσεις την αμηχανία και τις αδέξιες και σπασμωδικές κινήσεις εξαφανίζεται. Στη θέση του προβάλλεται ένας άλλος Τσίπρας, περισσότερο ώριμος, πιο ικανός, σχεδόν ιστορικός ηγέτης. που διεκδικεί την επιστροφή και πορεία προς το λαό με την σκευή και το γεμάτο κιβώτιο του Σωσία. Με θέληση για εξουσία επί των ανεμομαζωμάτων και διαβολοσκορπισμάτων που δημιούργησε η περίοδος της απόσυρσής του από το προσκήνιο της πολιτικής.

4. Η Ιθάκη ως παράδειγμα ενός σύγχρονου πολιτικού φαινομένου

Συμπερασματικά, η Ιθάκη χωρίς να είναι  ένα αναστοχαστικό μανιφέστο, αποδεικνύεται ότι αποτελεί δείγμα του πώς η σύγχρονη πολιτική εξουσία επιχειρεί να δημιουργήσει μια αφήγηση πιο ανθεκτική από τα ίδια τα γεγονότα που συνάδει με τη θεωρία της αφήγησης ως εξουσίας (Ricoeur ή Foucault)

Σε αυτό το επίπεδο, η Ιθάκη λειτουργεί ως εγχείρημα ανακατασκευής της πολιτικής αλήθειας μέσω της γλώσσας. Δεν πρόκειται απλώς για άμυνα απέναντι στην κριτική· είναι προσπάθεια δημιουργίας ενός παράλληλου ερμηνευτικού πλαισίου, ενός νέου «ορίζοντα νοήματος» εντός του οποίου οι παλαιές κρίσεις καθίστανται άκυρες.

Η τελική λειτουργία του βιβλίου δεν είναι η ιστορική μνήμη αλλά μάλλον η καταστροφή της. Δεν είναι η ιστορική ακρίβεια. Αυτό που φαίνεται ως εξήγηση, είναι στην πραγματικότητα η ανακατασκευή των πλαισιακών όρων των όποιων αξιολογικών κρίσεων που θα επιχειρηθούν.

Η Οδύσσεια του κ. Τσίπρα δεν αφορά την επιστροφή στην πραγματικότητα· αφορά τη αναμόρφωση της αντίληψης της πραγματικότητας ώστε η επιστροφή να φαίνεται φυσική, αναγκαία και σχεδόν προδιαγεγραμμένη.

Η Ιθάκη είναι η θεμελίωση ενός νέου πολιτικού πλαισίου εντός του οποίου ο Τσίπρας διεκδικεί την εκ νέου εγκαθίδρυση της θέσης του.

Είναι μια πράξη επιδίωξης κυβερνητικής ηγεμονίας, μία υπόσχεση ότι τώρα η επανάληψη θα κάνει τη διαφορά.

Ο τρίτος γύρος θά ‘ναι αλλιώς .

Σε μια περίοδο όπου η ελληνική κοινωνία βάλλεται πανταχόθεν και ο ρόλος της σημερινής κυβέρνησης καθίσταται ολοένα και πιο δύσκολος μα και άκρως σημαντικός ταυτόχρονα για το μέλλον της χώρας, η αξία της προοδευτικής συμπόρευσης στο πολιτικό προσκήνιο καθίσταται επιτακτική και αναγκαία. Σε αυτά τα ταραχώδη πολιτικά νερά ταξιδεύουμε εδώ και καιρό κι οφείλουμε υπό τέτοιες συνθήκες τρικυμίας να διατηρήσουμε σταθερό το πηδάλιο της διακυβέρνησης του τόπου με μοναδικό γνώμονα το κοινό καλό. Κάπου στο βάθος της ρότας του πλοίου μας διακρίνεται ένας μικρός φάρος του οποίου το φως ολοένα και δυναμώνει πλησιάζοντας κοντά του. Ο φάρος ετούτος δεν είναι άλλος από την Ελλάδα του αύριο, που γεμίζει τη σκέψη μας με περισσή ελπίδα και την καρδιά μας με αστείρευτη όρεξη για αέναη πολυεπίπεδη δημιουργικότητα.

Αναγνωρίζω ότι μέσα σε τόσα έντονα καθημερινά προβλήματα στις ζωές όλων, έχει χαθεί η αξία και η καθαρότητα του πολιτικού ιδεώδους. Δε δέχομαι, όμως, στα χώματα που γέννησαν τη δημοκρατία και την πολιτική αντίληψη των πραγμάτων, να υστερεί η συμμετοχικότητα των πολιτών στη διαμόρφωση της επόμενης ημέρας στη χώρα. Διάβασα πρόσφατα τα λόγια του Αριστοτέλη «Ο άνθρωπος φύσει πολιτικόν ζώον» και αναρωτιέμαι ποια να είναι η αλήθεια που κρύβεται πίσω από αυτή τη σχέση ανθρώπου και πολιτικής. Στα δικά μου τα μάτια ο άνθρωπος έλκεται από την πολιτική, η οποία του δίνει νέες δυνατότητες σχεδιασμού κινήσεων κι ευελιξίας σε πολλές πτυχές της ζωής του. Από την άλλη, η πολιτική δεν έχει καμία απολύτως αξία χωρίς την παρουσία ανθρώπων με διαύγεια νου και αγνότητα προθέσεων.

 Έχοντας, λοιπόν, πολιτική αυτογνωσία θεωρώ χρέος μου να δώσω τη δική μου μάχη στην εξάλειψη των μελανών σημείων του παρελθόντος, στην ανάδειξη πολιτικών δυσλειτουργιών κι επίλυσής τους, στη στήριξη του κυβερνητικού στόχου για μια Ελλάδα καλύτερη για όλους μας, χωρίς μιζέριες και προκαταλήψεις, αφουγκραζόμενη τις ανάγκες και προτεραιότητες των πολιτών.

Για το λόγο αυτό, δηλώνω παρών στις εσωκομματικές εκλογές της Ν.Δ. της 23^ης Νοεμβρίου και καλώ όλους εσάς, που μπορεί να μοιράζεσθε τις ίδιες ανησυχίες μαζί μου, να με στηρίξετε με τη ψήφο σας για σύνεδρο στο επόμενο συνέδριο της Νέας Δημοκρατίας, εκπροσωπώντας την περιοχή της Μαγνησίας σε μια εποχή όπου τα «πάντα ρει».

Η συμμετοχή όλων των μελών στην παρούσα εκλογική αναμέτρηση αυξάνει τις πιθανότητες να πετύχουμε τον κοινό μας στόχο για μια Ελλάδα καλύτερη, πιο δυνατή, πιο σίγουρη. Η πρόκληση βρίσκεται μπροστά μας και πρέπει να επιλέξουμε: την αποδεχόμαστε χαράζοντας νέα κοινή πορεία ανάπτυξης ή παραμένουμε εγκλωβισμένοι σε μονοπάτια που δεν οδηγούν πουθενά;

Προσωπικά, επιλέγω το πρώτο…

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΚΑΛΕΣΟΠΟΥΛΟΣ

M.Sc. Μηχανικός Χωροταξίας, Πολεοδομίας & Περιφερειακής Ανάπτυξης

Υποψήφιος Αντιπρόσωπος της Μαγνησίας στο Συνέδριο της ΝΔ

του Χαράλαμπου Α. Σκυργιάννη

Σχεδόν 73 ετών, χωρίς μπλοκ επιταγών, χωρίς κανένα αντίκρισμα εξόν το βούισμα της συκιάς σε βραδιές αστροφεγγιάς, σχεδόν του ’60 εκδρομέας, σ’ αυτή την ηλικία ή μιλάω της κάθε μιας γενιάς, καινούργιας και παλιάς, ή κλείνω και σωπαίνω για πάντα.

Πρωτο-είδα τον 22χρονο νέο τραγουδοποιό Διονύση Σαββόπουλο, εκ Θεσσαλονίκης ορμώμενο και με Φορτηγό αφιχθέντα στον Βόλο, καλεσμένο του Συλλόγου Μαγνήτων Φοιτητών «Άνθιμος Γαζής», από τις Ανώτατες Σχολές της Αθήνας, στο Κινηματοθέατρο «Λυρικόν», στην πέρα όχθη του Κραυσίδωνα, δίπλα στο «Φαρδύ, στην τότε Νέα Ιωνία – σήμερα είναι κι αυτό σουπερμάρκετ. Ήταν διακοπές Πάσχα 1966, η πλατεία του «Λυρικόν» ήταν γεμάτη με το νόημα που ‘χει κάτι απ’ τις φωτιές, και στη μέση της σκηνής ένα ψηλό μαύρο τετράποδο σκαμπώ. Και πάνω στο σκαμπώ ένα παλληκάρι με μουστάκι, μαλλιά «φράτζα» και μεγάλα γυαλιά με μαύρο σκελετό, άσπρο πουκάμισο, μαύρο παντελόνι «καμπάνα» και, κυρίως, μια κιθάρα και μια βραχνή φωνή. Τίποτε άλλο. Το πιο εντυπωσιακό, εκείνο που εγώ ο 13άρης θυμάμαι πιο έντονα από εκείνη την παράσταση, ήταν η φωνή. Αυτή η φωνή που άρχισε, τότε, να με ταξιδεύει «στους μάγους, στους παλιάτσους με τα κόκκινα σκουφιά», στον κόσμο της νταρντάνας της Ζωζώς, στα σύννεφα της συννεφούλας, στα κορίτσια που πηγαίνουν (ακόμα και σήμερα…) δυο-δυο, στο Βιετνάμ του Χο-Τσι-Μινχ κάτω από έναν Ήλιο κόκκινο, ζεστό κι όταν ήταν ήρθε η ώρα που η σκηνή γέμισε με τα μαύρα πουλιά της δυστυχίας ο αείμνηστος θείος Παντελής, δικηγόρος στο επάγγελμα, που καθόταν στο μπροστινό κάθισμα γύρισε (σαν να ’ναι τώρα βλέπω την απελπισία στο πρόσωπό του…) και είπε στην αείμνηστη Μητέρα μου και Εξαδέλφη του «Γεωργία, τι είναι αυτά που ακούμε και βλέπουμε; Πώς την πατήσαμε κι ήρθαμε σ’ αυτό το χάλι;». Η Κυρία Γεωργία δεν συμφώνησε ολοσχερώς, ήταν πάντα ένα ανοιχτό πνεύμα αλλά μέχρις ενός σημείου, εννοείται.

Τα μαύρα πουλιά και το χτύπημα του ηχείου της κιθάρας καθώς η μουσική μας φέρνει τους μάγους στη σκηνή έγιναν από εκείνο το βραδάκι μόνιμοι κάτοικοι στο μυαλό μου. Και καθώς ο αδερφός μου σπούδαζε στην Αρχιτεκτονική του Μετσόβιου το «Φορτηγό» από τον Νοέμβριο του 1966 εγκαταστάθηκε στο σπίτι μας και στο ηλεκτρόφωνό μας. Είχα την μεγάλη τύχη να μεγαλώνω σε μια επαρχιακή πόλη ακούγοντας Σαββόπουλο και Θεοδωράκη.

Ύστερα ήρθε η Χούντα των Συνταγματαρχών κι άρχισαν οι βόλτες της Ασφάλειαςκαι οι «περίεργες» ερωτήσεις δια την διασφάλισιν της εθνικοφροσύνης δια του πιστοποιητικού κοινωνικών φρονημάτων. Εγώ αρίστευα στο 2^ο Γυμνάσιο Αρρένων, περισσότερο στα φιλολογικά παρά στα φυσικομαθηματικά, και εξ αυτού του λόγου υποχρεώθηκα να εκφωνήσω έναν πανηγυρικό σε κάποια εθνική εορτή εις άπταιστον καθαρεύουσαν και με ολίγη από λιβάνι. Θυμάμαι σαν τώρα, 16-17 χρονών παιδί, απ’ έξω μου να εκφωνώ λόγον ενώπιον μικροφώνου, με όλη την κουστωδία των καθηγητών πίσω μου και όλη την αδιάφορη μαθητιώσα νεολαία εμπρός μου, κι από μέσα μου να τραγουδώ διαρκώς «μη μιλάς άλλο γι’ αγάπη, η αγάπη είναι παντού…» λόγω εφηβικού έρωτος! Η Μητέρα, φοβούμενη πιθανές επιπλοκές λόγω απαγόρευσης μετάδοσης ή/και ακρόασης τραγουδιών του Θεοδωράκη, έσπασε όλους τους δίσκους του που υπήρχαν στο σπίτι και έθαψε τα μικρά κομμάτια στον κήπο μας. Η μπόρα πήρε και τον δίσκο του Σαββόπουλου…

Το 1971 εγκαταστάθηκα στην Αθήνα, φοιτητής Αγρονόμων και Τοπογράφων Μηχανικών, Μετσόβιο, σε ένα υπόγειο Κοδριγκτώνος και Αριστοτέλους. Κι ο αδερφός ήδη Αρχιτέκτων, παντρεμένος και μόνιμος στην Πρωτεύουσα. Μαζί πήγαμε στο «Ροντέο» κι απολαύσαμε τα τραγούδια από «Το Περιβόλι του Τρελλού» κι από τον μοναδικό «Μπάλλο» με τα Μπουρμπούλια. Το 1972 έφυγα με υποτροφία στην τότε Δυτική Γερμανία, φοιτητής Πολιτικών Μηχανικών στο Πολυτεχνείο της Καρλσρούης και μέχρι το 1981, σπουδές και μεταπτυχιακό, ερχόμουν στην Ελλάδα για διακοπές. Καλοκαίρι του ’73 έφαγα κι εγώ «Το Βρώμικο Ψωμί» σε λειτουργία μαγική στο «Κύτταρο» με την συμμετοχή της Λαιστρυγόνας και της Στέλλας Γαδέδη στα ύψη στην «Μαύρη θάλασσα» κι εκεί άκουσα ζωντανά την πρώτη εκτέλεση του «Ζεϊμπέκικου» με τον Σαββόπουλο και τον Βαγγέλη Γερμανό στα δεύτερα λόγια. 3 Δεκέμβρη 1976, στην Καρλσρούη, κιθάρα και μπουζούκι ο Χρήστος, κιθάρα και τραγούδι εγώ, μπάσο ο Τόμυ (†) και λόγια ο Κώστας (†) στήσαμε μια μεταπολιτευτική παράσταση που έγραψε ιστορία, αμιγώς με σαββοπουλικά τραγούδια και αποσπάσματα συνεντεύξεων (εξακολουθεί να υπάρχει ερασιτεχνικά ηχογραφημένη και, πλέον, ψηφιοποιημένη – τραγουδήσαμε Οι Μάγοι, Η Παράγκα, Το Θηρίο, Στη συγκέντρωση της ΕΦΕΕ, Η θανάσιμη μοναξιά του Αλέξη Ασλάνη, Αμνηστεία ’64, Ήλιε ήλιε αρχηγέ, Η Μαϊμού, Τα κορίτσια που πηγαίνουν δύο-δύο, Η Συννεφούλα, Οι παλιοί μας φίλοι, Η θεία Μάνου (Μάρω), Το περιβόλι, Οι πίσω μου σελίδες, Τα παιδιά που χάθηκαν, Ωδή στον Γεώργιο Καραϊσκάκη, Κιλελέρ, Ο Παλιάτσος κι ο Ληστής, Έρχεται βροχή, έρχεται μπόρα, Η Δημοσθένους λέξις, Ολαρία Ολαρά, Ζεϊμπέκικο, Σαν τον Καραγκιόζη, Ο Πολιτευτής, κι ακούσαμε σχεδόν ολόκληρο το «Happy Day», που μόλις είχε εκδοθεί).

Αμέσως μετά, διακοπές Χριστουγέννων, στην μπουάτ «Ρήγας» άκουγα τραγούδια για νέους κανταδόρους, για τον Δικαιόπολη, τον Στρατηγό Λάμαχο και τους «Αχαρνής» του επιστρέψαντος από τα θυμαράκια Αριστοφάνη (Αχαρνής με «η», όπως και Ιππής, κατά την αττικήν διάλεκτον). Οκτώβρη 1981 δεν είχα άλλη δικαιολογία, με πήρανε φαντάρο, Αύγουστο 1983 με απολύσανε. Στις 25 Ιουλίου 1983 πήγα μια βόλτα την Βουλιαγμένη, παρέα με τον άλλον αγαπημένο, τον Λουκιανό, αλλά και με τον Νιόνιο. Στις 19 Σεπτεμβρίου 1983 βρέθηκα στις κερκίδες του Ολυμπιακού Σταδίου και ευτύχησα να ζήσω το αερόστατο και την «κατακόκκινη νιφάδα σε γιορτή», που υψώθηκε στον ιστό ως Ελληνική σημαία, στη μέση της πλατείας, που ήταν πραγματικά ασφυκτικά γεμάτη… Είχε προηγηθεί κατά πέντε μήνες, την Πρωταπριλιά του 1983, η Συναυλία στο Palais des Sports της Θεσσαλονίκης στα πλαίσια του εορτασμού των 20 χρόνων από το κίνημα του 1-1-4 και του 15% για την Παιδεία όπου παρουσιάστηκαν πριν ακόμη εκδοθούν σε δίσκο τα «Τραπεζάκια έξω». Την άλλη μέρα το πρωί, Σάββατο ήτανε, μπήκα στο στρατόπεδο Παπάγου μετά από διανυκτέρευση πανηγυρικά τραγουδώντας «Ας κρατήσουν οι χοροί και θα βρούμε αλλιώτικα στέκια, επαρχιώτικα, βρε…» με τον «σειρούλα» τον Γιώργο (καλή του ώρα, χαθήκαμε…) να απαντάει το ίδιο πανηγυρικά μέσα στον θάλαμο «…ώσπου η σύναξις αυτή σαν χωριό αυτόνομο να ξεδιπλωθεί…». Με ένα άκουσμα, συναυλιακό, άνευ επαναλήψεως!

Μεγάλωσα με τα τραγούδια του Διονύση. Έμαθα κι εγώ, όπως κι αυτός, κιθάρα τραγουδώντας τα – μέχρι που τα δάχτυλά μου πάθανε αρθρίτιδες και τα ακόρντα δεν είναι καθόλου εύκολα πια… Αλλά δεν έπαψαν ποτέ να κυκλοφορούν στο αίμα μου, ακόμα κι όταν σ’ αυτό διοχετεύονταν σκληρά χημειοθεραπευτικά φάρμακα εγώ τραγουδούσα κι από μέσα κι απ’ έξω μου την Άννα, τη Θεία Μάνου, τη Συννεφούλα, τον κόκκινο, ζεστό Ήλιο, την Ελλάδα που αντιστέκεται, την Παράγκα, ύστερα το βάσανο σταμάτησε (προσωρινά; οριστικά; ποιος ξέρει;) και η Ζωή συνεχίζεται πάντα προς τα μπρος, όπως οφείλουμε εμείς, του (σχεδόν) ’60 οι εκδρομείς.

Δεν θα πω ότι δεν με στενοχώρησε εκείνη η κατακεφαλιά του 1989 με το ξεκάρφωτο Μητσοτακ, εκείνο το «…άνθρωπος μουλιάπας, χαρά Θεού…» θου Κύριε φυλακήν τω στόματί μου, προτίμησα να μείνω πεισματικά αγκιστρωμένος στην οθόνη που βουλιάζει, με το πλήθος να σαλεύει καθώς ξεπροβοδίζει ολόισια στον θάνατο το ωραίο σαν μύθο παλληκάρι. Όχι χωρίς κριτική, αλλά με μια κριτική μέσα στα καλλιτεχνικά πλαίσια, γιατί εκείνο που μ’ ενδιαφέρει είναι το έργο, το τραγούδι, τα 181 πρωτότυπα τραγούδια στους 20 δίσκους που εκδόθηκαν από τον Νοέμβριο 1966 (Φορτηγό) μέχρι 40 χρόνια και 3 μήνες μετά, τον Φεβρουάριο 2007 (Ο Πυρήνας) (τα έχω καταγραμμένα ένα-ένα, δίσκους, ημερομηνίες, τραγούδια, παρακαταθήκη για τα παιδιά μου) από τα οποία, διάολε, δικαιούμαι να απορρίψω και ένα και δύο και δέκα, που λέει ο λόγος, αλλά ποτέ και για κανέναν λόγο ολόκληρο το έργο κι αυτές τις ανοησίες που διαβάζω, γραμμένες πρόχειρα από εμπαθείς άσχετους και συνήθως «πολύ αριστερούς»!

Είπα παραπάνω «Παράγκα». Ένα τραγούδι που προϋπήρχε αλλά δισκογραφήθηκε στα «Δέκα Χρόνια Κομμάτια» του 1975. Στις 15 Μαρτίου 2014 δημοσίευσα στο ιστολόγιό μου ένα δοκίμιο με τίτλο «Τα Τραγούδια και οι Ποιητές», στο οποίο τεκμηριώνω ότι μέσα από τα τραγούδια με τις στροφές και τους στίχους των ποιημάτων τους, μέσα από αυτό που εύστοχα ονομάστηκε «μελοποιημένη ποίηση», γνώρισα εγώ τους Έλληνες Ποιητές, το έργο των οποίων σχεδόν ποτέ δεν κάθισα ξερά να διαβάσω και, πολύ περισσότερο, να αναλύσω. Εκεί, λοιπόν, θέτω και δύο «κρίσιμα» ερωτήματα: α) είναι ο Νίκος Γκάτσος ένας πολύ καλός στιχουργός ή ένας μη εισέτι αναγνωρισμένος από την φιλολογική ιντελιγκέντσια ποιητής και β) πώς χαρακτηρίζουμε τον Διονύση Σαββόπουλο, ο οποίος έγραψε το 1965 λες και μιλούσε για το 2025 την «Παράγκα»…

«Όπου κοιτάζω να κοιτάζεις / όλη η Ελλάδα ατέλειωτη παράγκα.

Παράγκα, παράγκα, παράγκα του χειμώνα / κι εσύ μιλάς σαν πτώμα.

Ο λαός, ο λαός στα πεζοδρόμια / κουλούρια ζητάει και λαχεία.

Κοπάδια, κοπάδια, κοπάδια στα Υπουργεία / αιτήσεις για τη Γερμανία.

Κυράδες, φιλάνθρωποι παπάδες / εργολαβίες, ψαλμωδίες και καντάδες

Η Ευανθούλα κλαίει πριν να κοιμηθεί / την παρθενιά της βγάζει στο σφυρί

Στα γήπεδα η Ελλάδα αναστενάζει.

Στα καφενεία μπιλιάρδο, καλαμπούρι και χαρτί.

Στέκει στο περίπτερο, διαβάζει φυλλάδες με μιάμιση δραχμή.

Όχι, όχι, αυτό δεν είναι τραγούδι.

Είν’ η τρύπια στέγη μιας παράγκας.

Είν’ η γόπα που μάζεψ’ ένας μάγκας

κι ο χαφιές που μας ακολουθεί…»

Διαβάζω τώρα, μετά θάνατον, στο διαδίκτυο, κάτι διθυράμβους αναφορικά με την «ποιητική μεγαλοφυία» του κυρίου Σαββόπουλου, η οποία δημιούργησε «αυτά τα αριστουργήματα» κλπ., κλπ., σαν διατεταγμένη υπηρεσία μου φαίνονται, από αυτούς που έσπευσαν να οικειοποιηθούν-καπηλευθούν έναν άνθρωπο κι ένα έργο που ποτέ – και είμαι απολύτως βέβαιος γι’ αυτό – δεν συμπάθησαν. Κάτι σαν τους χρυσαυγήτες ενάντια στην Συνθήκη των Πρεσπών, που τραγουδούσαν στο Σύνταγμα, μπροστά στον Μίκη Θεοδωράκη (1925-2021) σε αναπηρικό καροτσάκι «τούτο το χώμα είναι δικό τους και δικό μας» χωρίς αυτοί να ξέρουν καν τι λέει και σε ποιους απευθύνεται αυτό το τραγούδι και χωρίς ο ίδιος ο Μίκης, ο οποίος, ας μην ξεχνάμε, είχε διατελέσει και υπουργός του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη, να σταματάει το παραλήρημά τους – μια ακόμη κατακεφαλιά σ’ εμένα, μπορεί και δυνατότερη απ’ το Μητσοτακ. Ή, στον αντίποδα, σαν το «Κόμμα του Λαού», που ξέχασε δια νυκτός τι έσερνε στον μαοϊκό Θάνο Μικρούτσικο (1947-2019) τότε που μελοποιούσε τα τραγούδια του Wolf Biermann κι έφευγε απ’ το Κόμμα καταγγέλλοντας την συγκυβέρνηση του ’89-90 ή στον πασόκο υπουργό πολιτισμού 1993-1996 και τον «αγκάλιασε» όταν κοντά στο τέλος της ζωής του, άγρια χτυπημένος από τον καρκίνο, «ανένηψε». Έχει η ζωή γυρίσματα και η πολιτική ακόμη περισσότερα. Και όλοι μας, μαζί με όλα μας τα έργα, καταχωρούμαστε στην Ιστορία και κρινόμαστε από αυτήν και μόνο, όχι από τους συν-ανθρώπους, γιατί οι άνθρωποι είμαστε όντα μικρά, χρωματιστά, μες στον καθρέφτη κλειδωμένα, ευάλωτα σε πολλές επιρροές και σε πολλούς πειρασμούς…

Ποιητής, λοιπόν, ο Σαββόπουλος. «Ωχ! Πηδώ, χοροπηδώ, κι έχω ένα τσίρκο ηλεκτρικό μες στο μυαλό μου, μες στο μυαλό μου που ‘χει όρια και μια ελευθερία ζόρικια, αλοίμονό μου», «Να μας πάρεις μακριά, να μας πας σε ξένα μέρη, φύσα θάλασσα πλατιά, φύσα αγέρι-φύσα αγέρι», «καθώς διηγόταν τη ζωή του σε κουφούς θαρρούσα δεν θ’ αντέξω, το δικαστήριο λειτουργούσε μέσα εκεί μα η δικαιοσύνη ήταν απ’ έξω», «μαύρο γυαλί δίχως πρόσωπο και ξαφνικά ραγίζει», «τα όνειρά σου μην τα λες γιατί μια μέρα κρύα μπορεί και οι φροϋδιστές να ‘ρθουν στην εξουσία», «καλοκαίρι, καρεκλάκια πετονιές μες στο πανέρι, μες στη βόλτα αυτού του κόσμου που μας ξέρει», «της Αγιατριάδας ήρθαν μέρες φτερωτές, το χωριό το Μούρεσι χορεύει από προχτές», «σου μιλώ και κοκκινίζεις, τι να φανταστώ, όσο θάβεις το σποράκι τόσο βγάζει ανθό», «η Αθήνα κάτω άναψε σαν ούφο και στου ιερού Λυκαβηττού το σκούφο έχουμε χαθεί από καιρό», «σε παραλίες σκουπιδοτόπων με κασετόφωνα κι εγώ μια πολιτεία σωριασμένη έχω σκοπό, όλα είναι τόσο τρομαγμένα μα τ’ αγαπάω ο φτωχός, δωσ’ μου τα λόγια επιτέλους να μην είμαι μοναχός», «κι είτε με τις αρχαιότητες, είτε με ορθοδοξία, των Ελλήνων οι κοινότητες φτιάχνουν άλλον γαλαξία», «δυο-δυο πέρασαν, πέρασαν, νάτα, δυο κορίτσια, όλο ντρέπονται, όλο, τα κορίτσια», «τη νύχτα αυτή τη λες εσύ φωτιά, μα εγώ τη λέω δέντρο, οι μέρες που λαχτάρησα θα ‘ρθουν, μα εγώ τη λέω δέντρο», «στη φοιτητριούλα που σ’ έχει ερωτευτεί θα σε καταγγείλω πονηρέ πολιτευτή τζάμπα χαραμίζει θα πάω να της πω τον νεανικό της και αγνό ενθουσιασμό».

«Όπου κοιτάζω να κοιτάζεις, όλη η Ελλάδα ατέλειωτη παράγκα». Τότε και τώρα, ανέκαθεν και πάντα, παράγκα. Να μπάζει τα πάντα από παντού, χωρίς, ουσιαστικά, στέγη να την προφυλάσσει απ’ τις καταιγίδες, η Ψωροκώσταινα του Μποστ, η Ελλάς Ελλήνων Χριστιανών, η Ελλάδα που κάποτε ανήκε στους Έλληνες και τώρα ανήκει εις την Δύσιν, η Ελλάδα των αλλεπάλληλων σκανδάλων του κρατικομονοπωλιακού καπιταλισμού, πάντοτε υπεράνω πάσης υποψίας, με Θρησκεία αλλά χωρίς Δικαιοσύνη, η Ελλάδα των Μνημονίων και του ληστρικού PSI, των καταραμένων Πρεσπών, του Ματιού και των Τεμπών, «Η Ελλάδα που αντιστέκεται, η Ελλάδα που επιμένει, κι όποιος δεν καταλαβαίνει δεν ξέρει πού πατά και πού πηγαίνει».

Συνάντησα τον Διονύση Σαββόπουλο κι άλλες φορές, αρκετές. Ακόμα και στην παραλία, στο Παπά Νερό του Αιγαίου, με τα μούσια και τα εγγόνια του, μέχρι που κάηκε το σπίτι του εκεί, στο Μούρεσι, και δεν ξαναφάνηκε στα μέρη μας ως παραθεριστής. Συναντηθήκαμε ένα καλοκαίρι στην Τσαγκαράδα όπου ήταν μαζί με την Νατάσα Φλουρή, δεν θυμάμαι πότε, μπορεί να ήταν λίγο πριν το 2000 – προσπάθησα πολύ μήπως βρω ένα «ημερολόγιο» με καταγραμμένες όλες τις συναυλίες στα χρόνια που μεσολάβησαν, δεν βρήκα τίποτε οργανωμένο, κομμάτια κι αποσπάσματα εδώ κι εκεί, κι ο καθένας το βιολί του. Εκεί, λοιπόν, στην Τσαγκαράδα (μάλλον στην πλατεία της Αγίας Παρασκευής…) τον βρήκα στο διάλειμμα και κάναμε μια κουβέντα σαν δυο παλιοί φίλοι, σαν δυο «γνωστοί-άγνωστοι από χρόνια», του θύμισα το «Λυρικόν», δεν το είχε ξεχάσει, του ζήτησα μια-δυο «άκρως εξειδικευμένες» πληροφορίες και καταλήξαμε λέγοντας εγώ ότι θα σου στείλω γράμμα και γραφή.

Βόλος, 25 Μαΐου 2000           

Προς : Κύριο Διονύση Σαββόπουλο

            τη φροντίδι (c/o, πάει να πει!) της δισκογραφικής Εταιρείας UNIVERSAL

Κύριε Σαββόπουλε, Αγαπητέ Διονύση,

Ετών 47 η αφεντιά μου, εκ γενετής Βολιώτης, γερμανοσπουδάσας και ανακάμψας, σε πρωτοείδα εδώ, στο κινηματοθέατρον «Λυρικόν», κάπου το 1965 αν δεν λαθεύω, καλεσμένο του Συλλόγου Μαγνήτων Φοιτητών «Ο Ανθιμος Γαζής», πάνω σ’ ένα σκαμπώ με μια κιθάρα, στα τραγούδια του Φορτηγού (μη μου παρεξηγείς τον ενικό της οικειότητας, τον νιώθω καλύτερα).

Πάνε 35 χρόνια από τότε, ήμουν στο Ροντέο, στο Κύτταρο, στον Ρήγα, στο Ζουμ, στον Σείριο, στο Ολυμπιακό, στην Παλιά Ηλεκτρική Εταιρεία, στο ανοιχτό δημοτικό θέατρο, στο Old Town, σε είδα κάτω απ’ την Ακρόπολη, έχω όλη τη δισκογραφική δουλειά σου, έχω χιλιοπαίξει τα τραγούδια σου στην δική μου κιθάρα, γενικώς, θα έλεγα, πορεύομαι μαζί σου, σαφώς ανήκω στην κατηγορία των «γνωστών αγνώστων από χρόνια».

Κάθησα αυτές τις μέρες κι έκανα, έτσι, για το κέφι μου και για τα τρία μου – μικρά ακόμα – παιδιά, μια καταγραφή σε ηλεκτρονικό υπολογιστή δίσκων, τραγουδιών, εκτελέσεων από άλλους καλλιτέχνες, συμμετοχών δικών σου σε δίσκους άλλων καλλιτεχνών, που νομίζω (νομίζω, λέγω!) ότι είναι πλήρης. (Βεβαίως έχω, είχα από τότε, και το «Παράρτημα», που μας είπες στο Old Town, αν θυμάσαι, πως πούλησε μόνο έναν δίσκο στον Βόλο!!!!)

Εχω δύο απορίες, που προσπάθησα να βρω τις απαντήσεις τους αλλά δεν τα κατάφερα να τις βρω από μόνος μου, γι’ αυτό και καταφεύγω στη δική σου βοήθεια.

Η πρώτη είναι το πού είναι δισκογραφημένη εκείνη η ιστορία του ανθρώπου «που τον έλεγαν Καρακαστανιά». Είναι βέβαιο ότι την έχω στ’ αυτί μου, εκείνο το «αντίξοες συνθήκες, κακοί υπολογισμοί, γεγονότα και καταστάσεις τον χτύπησαν απανωτά» τό ‘χω χρησιμοποιήσει κατ’ επανάληψη τόσο σε συζητήσεις μου, όσο και σε γραφτά μου!!! Δεν μπορώ να το βρω πουθενά. Βοήθεια!

Η δεύτερη είναι το ποιος τραγουδάει την δεύτερη φωνή στην πρώτη εκτέλεση του «Ζεϊμπέκικου», στο «Βρώμικο Ψωμί» (το οποίο τραγούδι, βεβαίως, το έχω και με την Σωτηρία Μπέλλου και με την Λένα Πλάτωνος και με την Ελευθερία Αρβανιτάκη μαζί με την Οπισθοδρομική Κομπανία στην συναυλία του παλέ ντε σπορ, σε ιδιωτική ηχογράφηση απευθείας από ραδιοφώνου). Είναι Γερμανός, είναι Σπυρόπουλος, είναι Σαββόπουλος, είναι άλλον τι; Μία απάντηση και σ’ αυτό το ερώτημα  επιθυμητή.

Κατά τα άλλα, καλά. Τον «Χρονοποιό» δεν τον έχω «αφομοιώσει» ακόμη, το δουλεύω το πράγμα, η οικογένεια είναι καλά, το αυτό επιθυμώ και για την δική σου, με τις ταυτότητες βρήκαμε πάλι θέμα ν’ ασχολούμαστε οι Ελληνες, όλα καλά κι εμείς καλύτερα.

Να με συγχωρείς αν σου γίνομαι φόρτωμα και άσε με να πω κι ένα «καλή αντάμωση» ξανά, ακόμα και σε κανένα τσιπουράδικο της παραλίας μας, όπου μαθαίνω ότι συχνάζεις όταν βρίσκεσαι στη γειτονιά μας, αλλά δεν πολυσυχνάζω εγώ, λόγω οικογενειακών και εργασιακών υποχρεώσεων, δυστυχώς.

Γεια χαρά κι ευχαριστώ.

Χαράλαμπος (Μπάμπης, για τους φίλους) Σκυργιάννης

Όπως ήταν μάλλον αναμενόμενο, καμία απάντηση δεν έλαβα, καλά-καλά δεν έμαθα αν αυτή η γραφή έφτασε ποτέ στα χέρια του Διονύση. Δεν πειράζει «τον συγχωρώ» όπως λέει κι ο ίδιος στην εισαγωγή του «Ολαρία Ολαρά» στον δίσκο του 1975 «Δέκα χρόνια κομμάτια»: «Απόπειρα εναντίον μου με μαχαίρι. Χτύπαε τον αέρα. Δεν ήμουν εκεί. Τον συγχωρώ». Η παρλάτα με τον Καρακαστανιά σίγουρα δεν έχει δισκογραφηθεί ποτέ. Την έχω γραμμένη στο μυαλό μου, όπως την άκουσα το 1976 στον «Ρήγα». Όσο για το «Ζεϊμπέκικο», μια (ακόμα) μουσική έκπληξη του 1972, το θέμα λύθηκε πανηγυρικά με την εκτέλεση της Σωτηρίας Μπέλλου στα «Δέκα χρόνια κομμάτια» του 1975 («Αχ Διονύση, μ’ έκανες και τραγουδάω ποπ», λέει η Μπέλλου ζωντανά στο ντοκιμαντέρ του Λάκη Παπαστάθη «Χαίρω πολύ Σαββόπουλος», 1975) στην οποία εκτέλεση τα δεύτερα λόγια τα τραγουδάει ο ίδιος ο Διονύσης – προσωπικά, εκείνη η πρώτη εκτέλεση του 1972 στο «Βρώμικο Ψωμί» μ’ αρέσει περισσότερο, βγάζει ένα ζεϊμπέκικο περισσότερο ροκ…!

Πολλοί, διαχρονικά, προσπάθησαν να αναλύσουν το φαινόμενο Διονύσης Σαββόπουλος, πραγματικά δεν είναι καθόλου απλή υπόθεση. Κάποιοι έκαναν το λάθος να μην βγάλουν, έστω και για μια στιγμή, τις κομματικές τους παρωπίδες, «τα Κάππα, τα ΠΑΣΟΚ και τα ΝΟΥ ΔΟΥ» όπως είπε ο ίδιος. Κάποιοι άλλοι φόρεσαν τον μανδύα του μουσικολόγου και βάλθηκαν να επικρίνουν την βραχνή φωνή, τα σποραδικά φάλτσα, τα «μολυσμένα» ακομπανιαμέντα, τις υπερβολές των πνευστών, τους θεατρινισμούς στις εμφανίσεις. Κάποιοι τρίτοι επιτέθηκαν στους στίχους, στους παραλογισμούς και στις αμετροέπειες κι άλλοι προσπάθησαν πολύ να αποδείξουν αφ’ ενός τα ιδεολογικά λάθη του ανδρός και αφ’ ετέρου τις αντιγραφές ξένων προτύπων. Και τελικά το φαρμάκι για τον τραγουδοποιό κατάφεραν να «διαιωνίσουν» στην ελληνική μουσική ιστορία μόνο δύο άνθρωποι: ο κ. Βασίλης Ραφαηλίδης (1934-2000) δημοσιογράφος, συγγραφέας, κριτικός κινηματογράφου, δηλωμένος μαρξιστής-κομμουνιστής, σε μία τηλεοπτική συνάντηση το 1992 και ο δημοσιογράφος κ. Γιάννης Ανδρουλιδάκης (αγνώστων, σ’ εμένα, λοιπών στοιχείων) με ένα κείμενο του 2017, που μάλλον πρωτο-δημοσιεύτηκε στο tvxs. Αυτά τα δύο κείμενα κυκλοφορούν μονίμως στο διαδίκτυο, έρχονται και ξαναέρχονται, λένε και ξαναλένε τα ίδια πράγματα, χωρίς, στην πραγματικότητα, καμία τεκμηρίωση. Η πρόσφατες απουσίες στην κηδεία στην Μητρόπολη της Αθήνας επίσημα ακολούθησαν το ίδιο μοτίβο, μένοντας ομοίως χωρίς τεκμηρίωση. Προς χαράν της ελληνικής δεξιάς και ακροδεξιάς, που κουβαλήθηκε σύσσωμη δήθεν για να τιμήσει τον τροβαδούρο, Κι εγώ διαρκώς να μουρμουρίζω «έλα χωρίς πολιτικούρες, με το φτερό σου να πετάει, όχι στων μανιφέστων την κλεισούρα παρά σ’ εκείνο εκεί το μπαρ που ξενυχτάει».

Στην μακριά ενασχόλησή μου με την Ελληνική Μουσική γνώρισα εκατοντάδες ανθρώπους που με τον ένα ή τον άλλο τρόπο ασχολήθηκαν μ’ αυτή. Κάποτε έλεγα ότι έπαιζα στην κιθάρα πάνω από 2000 τραγούδια, στην Καρλσρούη έκανα και τον Μαέστρο-Δάσκαλο σε μια μικτή φοιτητική χορωδία που τόλμησε πολλές εμφανίσεις σε διεθνείς φοιτητικές γιορτές (μαζί με Πέρσες, Ινδονήσιους, Νοτιοαμερικάνους, Βιετναμέζους…) και βρίσκεται ακόμη στην καρδιά όλων όσων τότε συμμετείχαν. Στην Ελλάδα εντάχθηκα σε τετράφωνες Χορωδίες και γύρισα πόλεις και χωριά τραγουδώντας. Σ’ αυτή την περιπλάνηση ήρθα σε επαφή με έναν σωρό τραγούδια και συνθέτες απ’ τους οποίους ξεχώρισα πέντε (και μη προς κακοφανισμόν των πολλών υπολοίπων): Θεοδωράκης, Χατζιδάκις, Ξαρχάκος, Μαρκόπουλος και Σαββόπουλος. Έζησα μαζί τους, αγαλλίασε η ψυχή μου, διδάχτηκα να χαίρομαι τη ζωή τραγουδώντας ακόμη (και κυρίως) στις δύσκολες στιγμές – δεν έχει τέλος αυτό το πανηγύρι, χόρεψε τώρα γύφτισσα καρδιά – κέρδισα γνώση (όχι σοφία…). Από τους πέντε, έχει μείνει ως τώρα ζωντανός μόνον ένας, ο Σταύρος Ξαρχάκος, κι εύχομαι μακροημέρευση.

Ο Διονύσης Σαββόπουλος ήταν αυτός που πώς να το πω; τον ένιωθα πιο κοντά μου, ίσως γιατί οι μέρες που με πλήγωσαν γίνανε παιχνίδι στα χέρια των παιδιών ή γιατί έφτασε αρκετές φορές η στιγμή για ν’ αποφασίσω με ποιους θα πάω και ποιους θ’ αφήσω…

Θα συνεχίσω αδιαπραγμάτευτα να ζω με τα τραγούδια του.

Πολλά ήταν τα ψέματα που είπαμε ως εδώ, ας πούμε και μι’ αλήθεια κι ας πέσει στο γιαλό. Καλό ταξίδι Νιόνιο.

Βόλος, 13 Νοεμβρίου 2025

Μπάμπης Σκυργιάννης