Ένας έφηβος παραμελεί τα μαθήματά του και δημιουργεί φανταστικούς κόσμους με τη βοήθεια ενός chatbot. Ένας μοναχικός ενήλικας αναπτύσσει «ρομαντική σχέση» με έναν ψηφιακό χαρακτήρα. Δεν πρόκειται για υποθετικά σενάρια, αλλά πραγματικές μαρτυρίες που προέρχονται από εκατοντάδες αναρτήσεις στο Reddit οι οποίες αναλύθηκαν σε σχετική μελέτη. Οι ερευνητές της μελέτης υποστηρίζουν ότι η προβληματική χρήση των AI chatbots διαχωρίζεται σε τρεις διακριτούς τύπους, καθένας με διαφορετικά αίτια, χαρακτηριστικά και πιθανές προσεγγίσεις αντιμετώπισης.
Παρότι ακόμη και η OpenAI έχει αναγνωρίσει δημόσια τον πιθανό εθιστικό χαρακτήρα αυτών των εργαλείων, τα εμπειρικά δεδομένα παραμένουν περιορισμένα και ορισμένοι αμφισβητούν το κατά πόσο πρόκειται για πραγματικό φαινόμενο. Η συγκεκριμένη μελέτη, που δημοσιεύθηκε στα πρακτικά του συνεδρίου για τον Ανθρώπινο Παράγοντα στα Υπολογιστικά Συστήματα στη Βαρκελώνη, επιχειρεί να καλύψει αυτό το κενό.
Τρεις διακριτοί τύποι εθισμού σε AI chatbots
Μια επιστημονική ομάδα από το Πανεπιστήμιο της Βρετανικής Κολομβίας, το Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Τζόρτζια και το Ινστιτούτο Επιστήμης και Τεχνολογίας της Κορέας ανέλυσε αναρτήσεις από 14 κοινότητες του Reddit χρησιμοποιώντας λέξεις-κλειδιά που σχετίζονται με την Τεχνητή Νοημοσύνη, τα chatbots και τον εθισμό. Στη συνέχεια χρησιμοποίησε ένα εργαλείο επεξεργασίας γλώσσας για να ταξινομήσει τα αποτελέσματα πριν τα ελέγξει χειροκίνητα.
Αφού συνέλεξε αναρτήσεις και έως τρία κορυφαία σχόλια ανά ανάρτηση, κατέληξε με 794 φιλτραρισμένες καταχωρήσεις. Από αυτές, 334 επιβεβαιώθηκαν ως σχετικές αυτοαναφορές και αναλύθηκαν πλήρως από τρεις ερευνητές, οι οποίοι αναζήτησαν μοτίβα σχετικά με τους λόγους εθισμού, τα συμπτώματα που αναφέρθηκαν, τα χαρακτηριστικά σχεδιασμού των chatbots που συνέβαλαν, καθώς και τις στρατηγικές αντιμετώπισης που αποδείχθηκαν αποτελεσματικές. Διαπιστώθηκε ότι κοινός παρονομαστής και των τριών τύπων είναι το φαινόμενο «AI Genie»: η ικανότητα των chatbots να ικανοποιούν σχεδόν κάθε επιθυμία του χρήστη με μηδενική προσπάθεια, κάτι που τα καθιστά ιδιαίτερα εθιστικά.
Διαβάστε επίσης: ΗΠΑ: Η πρώτη δίκη κατά των μέσων κοινωνικής δικτύωσης για εθισμό παιδιών
Ο πρώτος και ο πιο συνηθισμένος τύπος που ονομάστηκε «απόδραση μέσω παιχνιδιού ρόλων» (ελεύθερη μετάφραση του Escapist Roleplay) εμφανίστηκε σε 125 περιπτώσεις. Οι χρήστες που παρουσίαζαν αυτό τον τύπο εθισμού βυθίζονταν σε φανταστικούς κόσμους και δημιουργούσαν χαρακτήρες με τη βοήθεια chatbots, επιλέγοντας συχνά αυτές τις επινοημένες πραγματικότητες αντί της καθημερινής τους ζωής. Σε μια ανώνυμη ανάρτηση που συμπεριλήφθηκε στη μελέτη, ένας χρήστης έγραψε ότι δημιούργησε έναν φανταστικό κόσμο ο οποίος ήταν τέλειος, όλα ήταν υπό τον έλεγχό του και δεν υπήρχαν προβλήματα.
Ο δεύτερος τύπος, η «ψευδοκοινωνική συντροφικότητα» (Pseudosocial Companion), καταγράφηκε σε 86 περιπτώσεις και αφορά συναισθηματικούς ή ακόμη και ρομαντικούς δεσμούς με chatbots, τα οποία αντιμετωπίζονται ως φίλοι ή σύντροφοι. Οι χρήστες περιέγραψαν τα chatbot ως δωρεάν θεραπευτές και εξαιρετικά υπομονετικούς ακροατές. Μάλιστα, ένας χρήστης έγραψε: «Δεν μπορώ να βλάψω την Τεχνητή Νοημοσύνη με τον ίδιο τρόπο που θα μπορούσα να βλάψω έναν άνθρωπο. Δεν μπορώ να την απογοητεύσω, να πω το λάθος πράγμα ή να της προκαλέσω μόνιμη βλάβη».
Ο τρίτος τύπος, η «επιστημική λαγότρυπα» (Epistemic Rabbit Hole), εμφανίστηκε σε μόλις 13 περιπτώσεις. Αυτοί οι χρήστες εθίστηκαν στο να κάνουν ερωτήσεις και να αναζητούν νέες πληροφορίες, παρασυρόμενοι από την ικανότητα του chatbot να παρέχει άμεσες απαντήσεις σχεδόν για οποιοδήποτε θέμα- ένα μοτίβο που παρουσιάζει χαρακτηριστικά παρόμοια με γνωστές ψυχαναγκαστικές συμπεριφορές.
Διαβάστε επίσης: Μας κάνουν πιο χαζούς τα chatbots τεχνητής νοημοσύνης;
Συμπτώματα που μοιάζουν με εθισμό
Και στους τρεις τύπους, τα συμπτώματα που περιέγραψαν οι χρήστες αντικατόπτριζαν τους καθιερωμένους δείκτες για τον συμπεριφορικό εθισμό. Η πιο συχνά αναφερόμενη ήταν η κυριαρχία του chatbot στις σκέψεις και τις συμπεριφορές ενός ατόμου, εμφανιζόμενη σε πάνω από το 55% των 197 καταχωρίσεων που περιλάμβαναν αναφορές συμπτωμάτων. Προβλήματα στην καθημερινότητα, αδυναμία διακοπής χρήσης, συμπτώματα στέρησης και αλλαγές στη διάθεση, ήταν μερικά από τα προβλήματα που ανέφεραν οι χρήστες. Σε ορισμένες περιπτώσεις, χρήστες περιέγραψαν ακόμη και σωματικά συμπτώματα όταν προσπαθούσαν να σταματήσουν τη χρήση.
Οι ερευνητές σημειώνουν ότι οι στρατηγικές απεξάρτησης πρέπει να διαφοροποιούνται ανάλογα με τον τύπο εθισμού, καθώς απαιτούν διαφορετικές παρεμβάσεις. Συνολικά, η μελέτη υπογραμμίζει ότι η καταναγκαστική χρήση AI chatbots δεν αποτελεί ενιαίο φαινόμενο, αλλά περιλαμβάνει διαφορετικά μοτίβα συμπεριφοράς που απαιτούν εξειδικευμένη προσέγγιση.
Πηγή: Studyfinds
www.ertnews.gr
Ακολουθήστε το myvolos.net στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
