Στο ΕΡΤnews μίλησε ο καθηγητής Πνευμονολογίας στην Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Κρήτης, Νίκος Τζανάκης και αναφέρθηκε στις επιπτώσεις που μπορεί να έχει ο καπνός από τις πυρκαγιές που πλήττουν τη χώρα στο αναπνευστικό σύστημα, αλλά και στα μέτρα προστασίας που μπορούν να λάβουν όσοι επηρεάζονται προκειμένου να προστατευτούν.

Όπως είπε ο κ. Τζανάκης, το πρόβλημα αφορά κυρίως όσους βρίσκονται μερικά χιλιόμετρα από τα πύρινα μέτωπα και ειδικότερα όσους συμμετέχουν για την κατάσβεση των πυρκαγιών, δηλαδή πυροσβέστες, εθελοντές αλλά και κατοίκους που βρίσκονται μερικά χιλιόμετρα από τη φωτιά και τον καπνό και οι οποίοι έχουν άμεση έκθεση και πιθανώς μπορεί να έχουν βραχυχρόνιες και άμεσες επιπτώσεις στο αναπνευστικό τους σύστημα.

Σύμφωνα με τον καθηγητή Πνευμονολογίας πρέπει «να ακολουθούμε πιστά τις ανακοινώσεις των ιθυνόντων και ειδικά του 112. Θα πρέπει οπωσδήποτε να παρακολουθούμε τις επίσημες ανακοινώσεις σχετικά με τα αιωρούμενα σωματίδια που υπάρχουν σε αρκετούς ιστότοπους επίσημα και όχι να εμπιστευόμαστε τη μύτη μας, δηλαδή αν μυρίζουμε ή δεν μυρίζουμε καπνό».

«Από εκεί και πέρα υπάρχουν μέτρα που πρέπει να λάβουν οι πολύ κοντινοί στην πυρκαγιά, που συνήθως είναι αυτοί που κατασβένουν, αλλά και οι κοντινοί κάτοικοι, οι οποίοι πρέπει να παραμένουν στα σπίτια τους μέσα σε κλειστούς χώρους με το κλιματιστικό σε φάση ανακύκλωσης εσωτερικού αέρα και να αποφεύγουν να μολύνουν τον εσωτερικό αέρα με δραστηριότητες εντός του σπιτιού, όπως κάπνισμα, άναμμα κεριών, μαγείρεμα σε ανοιχτές εστίες κλπ.», προσέθεσε.

Σύμφωνα με τον κ. Τζανάκη οι ευρισκόμενοι μερικές δεκάδες χιλιόμετρα όπου οι επίσημες μετρήσεις δίνουν κατ’ επανάληψη υψηλές συγκεντρώσεις μικροσωματιδίων PM 2.5, «καλό θα είναι να αποφεύγουν να είναι εκτός σπιτιού, να αθλούνται και να καταβάλλουν έντονη σωματική προσπάθεια».

«Οι δε ευάλωτοι σε μία τέτοια περίπτωση θα πρέπει να μένουν μέσα στο σπίτι ή αν βγαίνουν εκτός, να βγαίνουν με μάσκα υψηλής προστασίας, η οποία συγκρατεί μεγάλο μέρος αυτών των σωματιδίων. Είναι πάρα πολύ δύσκολο ένας απλός κάτοικος, ο οποίος έχει εκτεθεί κάποιες φορές σε μικρές συγκεντρώσεις από μεταφερόμενο καπνό από πυρκαγιά, να πούμε τι μπορεί να κάνει. Σίγουρα έχει κάποια επίπτωση, η οποία εξαρτάται πάρα πολύ από το μέγεθος, τη διάρκεια της έκθεσης, τη χημική σύσταση των αερίων του καπνού και την ύπαρξη υποκείμενων νοσημάτων», προσέθεσε.

Σημείωσε ότι αν συγκρίνει κάποιος έναν καπνιστή που καπνίζει ένα πακέτο τσιγάρα την ημέρα με έναν κάτοικο ο οποίος βρίσκεται σε απόσταση 50 χιλιομέτρων ή 20 χιλιομέτρων από την πυρκαγιά και δέχεται κάποια έκθεση από τα αιωρούμενα σωματίδια μιας πυρκαγιάς, η τάξη μεγέθους της έκθεσης στον κάτοικο σε σχέση με τον καπνιστή είναι 100 φορές ή και 500 φορές μικρότερη.

Σχετικά με τα συμπτώματα που μπορεί να εμφανίσουν όσοι βρίσκονται κοντά στις φωτιές, ο κ. Τζανάκης ανέφερε ότι «οι ευπαθείς ομάδες, εφόσον οξυνθεί το νόσημα τους, μπορεί να οφείλεται στην έκθεση στον καπνό και εφόσον βρίσκονται κοντά στις πυρκαγιές, οφείλουν να κάνουν αυστηρή τήρηση της φαρμακευτικής αγωγής που παίρνουν χρονίως και εφόσον δουν μια επιδείνωση των συμπτωμάτων της δύσπνοιας, του βήχα, της απόχρεμψης και της ποιότητας της απόχρεμψης του χρώματος, καλό θα είναι να επικοινωνήσουν με τον γιατρό τους».

«Οι άνθρωποι οι οποίοι βρίσκονται στο μάτι του κυκλώνα μέσα και σβήνουν και συμμετέχουν και εκτίθενται σε πολύ καπνό», σημείωσε ότι «αυτό που θα αντιμετωπίσουν σίγουρα είναι μια συμπτωματολογία από το ανώτερο αναπνευστικό με ρινική συμφόρηση, καταρροή, ξηρό λαιμό, βήχα ερεθιστικό αλλά και δύσπνοια. Επίσης εάν βρίσκονται πολύ μέσα στον καπνό εμφανίζουν ζάλη, ναυτία, πονοκέφαλο, έντονη κόπωση και πιθανώς τάση για λιποθυμία. Πιθανώς έχουν δηλητηριαστεί από μονοξείδιο του άνθρακα και θα πρέπει να απομακρυνθούν και να αξιολογηθεί η υγεία τους και η κατάστασή τους σε κάποιο νοσοκομείο από κάποιον γιατρό».

«Οι πυροσβέστες είναι εκπαιδευμένοι σε αυτά, τα γνωρίζουν, χρησιμοποιούν μάσκες και έχουν και ιατρική υποστήριξη μέσω της οργάνωσης που έχει το Πυροσβεστικό Σώμα», κατέληξε.

www.ertnews.gr

Από σήμερα, 2 Αυγούστου, τα chatbots οφείλουν να ενημερώνουν τους χρήστες ότι συνομιλούν με σύστημα Τεχνητής Νοημοσύνης, ενώ τα deepfakes και άλλο περιεχόμενο που έχει δημιουργηθεί ή αλλοιωθεί με τη χρήση ΤΝ πρέπει να φέρουν σχετική σήμανση. Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αρχίζει να επιβάλλει τις υποχρεώσεις που προβλέπει ο ευρωπαϊκός Κανονισμός για την Τεχνητή Νοημοσύνη, γνωστός ως AI Act, στους παρόχους των ισχυρότερων μοντέλων γενικού σκοπού.

Οι νέοι κανόνες διαφάνειας καλύπτουν τα διαδραστικά συστήματα ΤΝ, όπως τα chatbots, τα οποία θα πρέπει να καθιστούν σαφές ότι ο χρήστης δεν επικοινωνεί με άνθρωπο. Εικόνες, βίντεο και ηχητικά αρχεία που έχουν παραχθεί ή υποστεί επεξεργασία με ΤΝ και μπορούν να εκληφθούν ως αυθεντικά —τα λεγόμενα deepfakes— θα πρέπει επίσης να επισημαίνονται.

Παράλληλα, το περιεχόμενο που δημιουργείται ή τροποποιείται με τη βοήθεια ΤΝ θα πρέπει να περιλαμβάνει σήματα αναγνώσιμα από μηχανές, ώστε να μπορεί να εντοπίζεται ευκολότερα από πλατφόρμες, ερευνητές και αρμόδιες αρχές. Στόχος των μέτρων είναι να περιοριστούν η εξαπάτηση και η χειραγώγηση, χωρίς ωστόσο να σημαίνει ότι κάθε κείμενο, εικόνα ή βίντεο που έχει παραχθεί με ΤΝ θα εμφανίζεται κατ’ ανάγκην με την ίδια ορατή ένδειξη προς το κοινό. Ο τρόπος εφαρμογής εξαρτάται από το είδος του συστήματος και του περιεχομένου.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε επίσης έναν πρώτο κατάλογο περισσότερων από 180 οργανισμών που έχουν υπογράψει τον Κώδικα Πρακτικής για τη διαφάνεια του περιεχομένου που παράγεται από ΤΝ. Ο Κώδικας επιχειρεί να μετατρέψει τις γενικές απαιτήσεις του Κανονισμού σε συγκεκριμένες τεχνικές και οργανωτικές πρακτικές για τις επιχειρήσεις.

Στο μικροσκόπιο τα ισχυρότερα μοντέλα ΤΝ

Από σήμερα, το ευρωπαϊκό Γραφείο Τεχνητής Νοημοσύνης αποκτά τη δυνατότητα να επιβάλλει τους κανόνες του AI Act στους παρόχους μοντέλων ΤΝ γενικού σκοπού (GPAI). Πρόκειται για μοντέλα που δεν έχουν σχεδιαστεί για μία μόνο εφαρμογή, αλλά μπορούν να εκτελούν πολλές διαφορετικές εργασίες και να ενσωματώνονται σε chatbots, μηχανές αναζήτησης, ψηφιακούς βοηθούς και αυτόνομους πράκτορες ΤΝ.

Οι πάροχοι αυτών των μοντέλων υποχρεούνται να τηρούν τεχνική τεκμηρίωση, να παρέχουν πληροφορίες στις αρμόδιες αρχές και στις επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν τα μοντέλα τους για να δημιουργήσουν άλλα συστήματα, καθώς και να εφαρμόζουν πολιτική συμμόρφωσης με το ευρωπαϊκό δίκαιο περί πνευματικής ιδιοκτησίας.

Θα πρέπει ακόμη να δημοσιεύουν επαρκώς αναλυτική περίληψη του περιεχομένου που χρησιμοποιήθηκε για την εκπαίδευση των μοντέλων τους. Η απαίτηση αυτή δεν συνεπάγεται τη δημοσιοποίηση ολόκληρων των συνόλων δεδομένων, αλλά αποσκοπεί στο να παρέχει περισσότερες πληροφορίες για τις πηγές και τις κατηγορίες υλικού πάνω στις οποίες εκπαιδεύτηκαν τα συστήματα.

Πρόσθετες υποχρεώσεις προβλέπονται για τα πλέον προηγμένα μοντέλα, τα οποία η ευρωπαϊκή νομοθεσία θεωρεί ότι ενδέχεται να δημιουργούν «συστημικούς κινδύνους». Οι εταιρείες που τα αναπτύσσουν θα πρέπει να αξιολογούν και να περιορίζουν κινδύνους μεγάλης κλίμακας, όπως η χρήση τους για κυβερνοεπιθέσεις, η επιβλαβής χειραγώγηση ανθρώπων, οι απειλές για θεμελιώδη δικαιώματα ή η συμβολή σε χημικά, βιολογικά, ραδιολογικά και πυρηνικά περιστατικά.

Η Κομισιόν αναφέρεται επίσης στον κίνδυνο συστήματα ΤΝ να ενεργούν πέρα από τον ανθρώπινο έλεγχο. Η αναφορά δεν σημαίνει ότι έχουν επιβεβαιωθεί τέτοια περιστατικά, αλλά ότι οι πάροχοι των πιο ισχυρών μοντέλων καλούνται πλέον να εξετάζουν και αυτό το ενδεχόμενο στις αξιολογήσεις ασφαλείας τους.

Η επιβολή των κανόνων μοιράζεται μεταξύ ευρωπαϊκών και εθνικών αρχών. Το Γραφείο ΤΝ θα εποπτεύει τα συστήματα που προσφέρονται από τον ίδιο πάροχο με το μοντέλο γενικού σκοπού στο οποίο βασίζονται, καθώς και ορισμένα συστήματα που είναι ενσωματωμένα στις πολύ μεγάλες διαδικτυακές πλατφόρμες και μηχανές αναζήτησης του Digital Services Act.

Για τα υπόλοιπα συστήματα αρμόδιες θα είναι οι εθνικές αρχές των κρατών-μελών, ενώ ο Ευρωπαίος Επόπτης Προστασίας Δεδομένων θα ελέγχει τη χρήση ΤΝ από τα θεσμικά όργανα και τους οργανισμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η αποτελεσματικότητα της εφαρμογής θα εξαρτηθεί, επομένως, και από το κατά πόσο τα κράτη-μέλη έχουν ορίσει και στελεχώσει επαρκώς τις αρμόδιες υπηρεσίες τους. Το έργο του Γραφείου ΤΝ και των εθνικών αρχών θα υποστηρίζεται από επιστημονική ομάδα 60 ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων.

Η Επιτροπή θέτει επίσης σε λειτουργία εργαλεία μέσω των οποίων πολίτες και επιχειρήσεις μπορούν να καταγγέλλουν πιθανές παραβιάσεις. Ξεχωριστό ασφαλές κανάλι προβλέπεται για εργαζομένους που θέλουν να αναφέρουν παραβάσεις, καθώς και για επιχειρήσεις που δημιουργούν εφαρμογές πάνω σε μοντέλα άλλων εταιρειών.

Δεν τίθενται, πάντως, από σήμερα σε εφαρμογή όλες οι διατάξεις του AI Act. Οι κανόνες για τα συστήματα υψηλού κινδύνου έχουν μετατεθεί για τις 2 Δεκεμβρίου 2027, ενώ για όσα ενσωματώνονται σε προϊόντα που ήδη διέπονται από ειδική ευρωπαϊκή νομοθεσία η ημερομηνία εφαρμογής έχει μεταφερθεί στις 2 Αυγούστου 2028.

Νέες απαγορεύσεις για συστήματα που παράγουν χωρίς συναίνεση σεξουαλικά ρητό υλικό ή υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών προβλέπεται να τεθούν σε ισχύ στις 2 Δεκεμβρίου 2026.

www.ertnews.gr

Ένα υπερβακτήριο που ευθύνεται για ενδονοσοκομειακές λοιμώξεις φαίνεται ότι μεταδίδεται πλέον από τα κατοικίδια ζώα στους ανθρώπους, προειδοποιούν Κινέζοι επιστήμονες σε νέα μελέτη. Το βακτήριο Acinetobacter baumannii συγκαταλέγεται στα παθογόνα που ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) έχει κατατάξει στην κατηγορία «Προτεραιότητα 1», καθώς αποτελεί μία από τις σοβαρότερες απειλές για τη δημόσια υγεία λόγω της υψηλής ανθεκτικότητάς του στα αντιβιοτικά.

Στους ανθρώπους μπορεί να προκαλέσει σοβαρές λοιμώξεις, όπως μηνιγγίτιδα και πνευμονία. Παρόμοια συμπτώματα – μεταξύ αυτών πνευμονία, λοιμώξεις του αναπνευστικού και του ουροποιητικού συστήματος – έχουν καταγραφεί και σε κατοικίδια ζώα, όπως σκύλοι, γάτες και άλογα. Μεταξύ των ζώων στα οποία έχουν εντοπιστεί λοιμώξεις από A. baumannii περιλαμβάνονται επίσης πρόβατα, μινκ και γεράκια.

Στη νέα μελέτη, οι επιστήμονες επιχείρησαν να προσδιορίσουν ποιες παραλλαγές του βακτηρίου που μολύνουν τα ζώα αποτελούν τη μεγαλύτερη απειλή για τον άνθρωπο. Οι ερευνητές ανέλυσαν γενετικά δεδομένα από περισσότερα από 500 δείγματα A. baumannii, τα οποία είχαν συλλεχθεί από ζώα 33 διαφορετικών ειδών σε 17 χώρες. Στα δείγματα περιλαμβάνονταν λευκοί πελαργοί από την Πολωνία, καθώς και γάτες, σκύλοι και άλογα που εξετάστηκαν σε κτηνιατρικές κλινικές σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες. Παράλληλα, συνέκριναν τα ευρήματα με δείγματα του ίδιου βακτηρίου που είχαν απομονωθεί από ανθρώπους στις ίδιες περιοχές.

Δύο ομάδες διαφορετικού κινδύνου

Η ανάλυση έδειξε ότι τα στελέχη του A. baumannii που εντοπίζονται στα ζώα χωρίζονται σε δύο ομάδες με διαφορετικό επίπεδο κινδύνου για τον άνθρωπο. Η πρώτη ομάδα χαρακτηρίζεται ως χαμηλού κινδύνου και αφορά κυρίως βακτήρια που εντοπίζονται σε πουλερικά και άγρια πανίδα. Η δεύτερη, όμως, παρουσιάζει υψηλή αντοχή στα αντιμικροβιακά φάρμακα (AMR) και προσβάλλει ζώα συντροφιάς, όπως γάτες και σκύλοι.

Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι οι παραλλαγές του υπερβακτηρίου που απομονώθηκαν από γάτες, σκύλους και άλογα είναι γενετικά σχεδόν πανομοιότυπες με εκείνες που προκαλούν λοιμώξεις σε ασθενείς που νοσηλεύθηκαν στις ίδιες περιοχές. Η γενετική ομοιότητα μεταξύ των στελεχών που βρέθηκαν σε ανθρώπους και κατοικίδια άγγιζε το 99%, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις ξεπερνούσε ακόμη και το 99,5%.

«Η μελέτη μας υποδηλώνει ότι το A. baumannii έχει πολύ μεγαλύτερη πιθανότητα να μεταδίδεται μεταξύ ζώων συντροφιάς και ανθρώπων σε σχέση με τα παραγωγικά ζώα, τα πουλερικά ή την άγρια πανίδα», αναφέρουν οι ερευνητές στη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό «Applied and Environmental Microbiology».

«Η αυξημένη αυτή πιθανότητα ενδέχεται να σχετίζεται με τη στενή επαφή των κατοικίδιων με τους ανθρώπους», προσθέτουν.

Ανθεκτικότητα στα «αντιβιοτικά έσχατης λύσης»

Τα στελέχη του υπερβακτηρίου που εντοπίστηκαν στα κατοικίδια έφεραν δύο γονίδια που τα καθιστούν ανθεκτικά στις καρβαπενέμες, μια κατηγορία αντιβιοτικών που χρησιμοποιείται ως θεραπεία έσχατης λύσης όταν όλες οι άλλες επιλογές αποτυγχάνουν.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι απαιτείται εκτενέστερη δειγματοληψία παθογόνων βακτηρίων σε διαφορετικά είδη ζώων, ώστε να αξιολογηθεί με μεγαλύτερη ακρίβεια ο κίνδυνος που ενδέχεται να προέρχεται από τα υπερβακτήρια στα κατοικίδια και γενικότερα στα ζώα συντροφιάς.

Πηγή: Independent

www.ertnews.gr

Τη δομή του νέου Εθνικού Διαστημικού Προγράμματος «HELLAS-SPACE 2.0», συνολικού προϋπολογισμού 350 εκατ. ευρώ, παρουσίασε το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης.

Πρόκειται για τη μεγαλύτερη εθνική επένδυση που έχει πραγματοποιηθεί μέχρι σήμερα στον διαστημικό τομέα, με στόχο να ενισχύσει τη θέση της Ελλάδας στο ευρωπαϊκό και διεθνές διαστημικό οικοσύστημα.

Το πρόγραμμα υλοποιείται μέσω της Γενικής Γραμματείας Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων και του Ελληνικού Κέντρου Διαστήματος, με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» και σε συνεργασία με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος (ESA).

Δορυφόροι υψηλής ανάλυσης και θερμικής απεικόνισης

Το HELLAS-SPACE 2.0 αποτελεί βασικό πυλώνα της Εθνικής Στρατηγικής για το Διάστημα και περιλαμβάνει δράσεις για την ανάπτυξη νέων διαστημικών υποδομών και την αξιοποίηση δορυφορικών δεδομένων.

Μεταξύ άλλων, προβλέπεται η ανάπτυξη δορυφόρων πολύ υψηλής διακριτικής ικανότητας για την παραγωγή προηγμένων γεωχωρικών δεδομένων. Στον σχεδιασμό περιλαμβάνονται και δορυφόροι θερμικής απεικόνισης, οι οποίοι θα μπορούν να αξιοποιηθούν στην πολιτική προστασία, στην έγκαιρη αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών, στην περιβαλλοντική παρακολούθηση και στην ασφάλεια.

Οι νέες δυνατότητες μπορούν να προσφέρουν κρίσιμα δεδομένα για τον εντοπισμό και την παρακολούθηση δασικών πυρκαγιών, πλημμυρών και άλλων ακραίων φαινομένων, υποστηρίζοντας αποτελεσματικότερα τη λήψη αποφάσεων από τις αρμόδιες υπηρεσίες.

Ασφαλείς επικοινωνίες και επιτήρηση του Διαστήματος

Το πρόγραμμα προβλέπει επίσης την ανάπτυξη ασφαλούς δορυφορικής συνδεσιμότητας και προηγμένων υπηρεσιών προσδιορισμού θέσης για κρίσιμες δημόσιες και ιδιωτικές υποδομές.

Παράλληλα, θα αναπτυχθούν συστήματα επιτήρησης του διαστημικού χώρου, καθώς και τεχνολογίες εντοπισμού εκπομπών ραδιοσυχνοτήτων. Στόχος είναι η ενίσχυση των επιχειρησιακών δυνατοτήτων της χώρας και η προστασία κρίσιμων υποδομών και υπηρεσιών.

Στον σχεδιασμό εντάσσονται ακόμη ασφαλείς υποδομές αποθήκευσης και διαχείρισης δεδομένων, οι οποίες θα είναι διαθέσιμες στον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα.

Ενίσχυση της ελληνικής διαστημικής βιομηχανίας

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ανάπτυξη του εγχώριου διαστημικού οικοσυστήματος. Το HELLAS-SPACE 2.0 περιλαμβάνει πρόγραμμα καινοτομίας και δοκιμών για νέες τεχνολογίες, δορυφορικά συστήματα και εφαρμογές.

Οι δράσεις αποσκοπούν στην ενίσχυση των ελληνικών επιχειρήσεων του κλάδου, στην προώθηση της ερευνητικής δραστηριότητας και στη δημιουργία ανθρώπινου δυναμικού υψηλής εξειδίκευσης.

Οι τεχνολογίες που θα αναπτυχθούν αναμένεται να αξιοποιηθούν σε τομείς όπως η πολιτική προστασία, η περιβαλλοντική παρακολούθηση, οι μεταφορές, η γεωργία ακριβείας, η δημόσια διοίκηση, η ασφάλεια και η διαχείριση φυσικών καταστροφών.

Παράλληλα, το πρόγραμμα φιλοδοξεί να διευρύνει τη συμμετοχή της Ελλάδας σε ευρωπαϊκές και διεθνείς διαστημικές πρωτοβουλίες, δημιουργώντας νέες δυνατότητες συνεργασίας για την επιστημονική και επιχειρηματική κοινότητα.

www.ertnews.gr

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έδωσε σήμερα το εναρκτήριο λάκτισμα για ένα από τα πιο φιλόδοξα τεχνολογικά εγχειρήματά της, δημοσιεύοντας την πρόσκληση υποβολής προσφορών για τη δημιουργία έως και επτά «εργοστασίων-γιγάντων» τεχνητής νοημοσύνης (AI Gigafactories) σε ολόκληρη την Ευρώπη. Πρόκειται για την αιχμή του σχεδίου να καταστεί η Ευρώπη, όπως επιμένουν οι Βρυξέλλες, η «Ήπειρος της Τεχνητής Νοημοσύνης».

Με δημόσια στήριξη που φτάνει τα € 10 δισ. από ενωσιακούς και εθνικούς πόρους, η πρωτοβουλία υπολογίζεται ότι θα κινητοποιήσει τουλάχιστον άλλα € 20 δισ. ιδιωτικών επενδύσεων. Στόχος είναι να δοθεί σε νεοφυείς επιχειρήσεις, μικρομεσαίες, τη βιομηχανία, την ακαδημαϊκή κοινότητα και τον δημόσιο τομέα πρόσβαση σε υποδομές για εκπαίδευση, εξαγωγή συμπερασμάτων και τελειοποίηση προηγμένων μοντέλων «αιχμής».

Η ελληνική διάσταση

Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στα δεκαοκτώ κράτη-μέλη που έχουν υπογράψει τη συμφωνία κοινών προμηθειών με την Κοινή Επιχείρηση EuroHPC, μαζί με Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Ισπανία, Πορτογαλία, Πολωνία, Ιρλανδία, τις χώρες της Βαλτικής και τις σκανδιναβικές. Οι συμμετέχουσες χώρες θα συγχρηματοδοτήσουν το εγχείρημα, με τα κράτη-μέλη να καλύπτουν αντίστοιχο ποσό με εκείνο της ενωσιακής χρηματοδότησης. Υπενθυμίζεται ότι η Ελλάδα φιλοξενεί ήδη το «Pharos», ένα από τα νέα AI Factories του EuroHPC, γεγονός που της προσδίδει προϋπάρχουσα τεχνική βάση στην ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική υπερυπολογιστικής.

Το ζήτημα του υλικού – και η αμερικανική σκιά

Η πλέον ευαίσθητη πολιτικά πτυχή αφορά το «υλικό». Τα Gigafactories θα συνδυάζουν προηγμένους επεξεργαστές, λογισμικό, νεφοϋπολογιστικές στοίβες και ενεργειακά αποδοτικά κέντρα δεδομένων. Οι κοινοπραξίες θα μπορούν να προμηθεύονται εξοπλισμό από παρόχους στην Ευρώπη ή σε «ομόφρονες» χώρες. Ωστόσο, ως συνέχεια της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ-ΗΠΑ, η Επιτροπή υπέγραψε τρεις επιστολές προθέσεων με τους αμερικανικούς κολοσσούς AMD, NVIDIA και Qualcomm ώστε να διασφαλιστεί «απρόσκοπτη» πρόσβαση στα απαραίτητα τσιπ.

Το χρονοδιάγραμμα

Η πρόσκληση κλείνει στις 12 Νοεμβρίου 2026. Οι αποφάσεις ανάθεσης αναμένονται στις αρχές του 2027, με την κατασκευή να ξεκινά εντός του ίδιου έτους και τα επιλεγέντα Gigafactories να τίθενται σε λειτουργία το αργότερο 18 μήνες μετά την υπογραφή των συμβάσεων.

«Το άνοιγμα της πρόσκλησης αποτελεί ορόσημο για τη φιλοδοξία μας να γίνουμε η Ήπειρος της ΤΝ», δήλωσε η Εκτελεστική Αντιπρόεδρος για την Τεχνολογική Κυριαρχία, Χένα Βίρκουνεν, χαρακτηρίζοντας την πρόσβαση σε υπολογιστική ισχύ μεγάλης κλίμακας «στρατηγική αναγκαιότητα» για την Ευρώπη.

www.ertnews.gr

Το ChatGPT και τα υπόλοιπα εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης έχουν ήδη μετατραπεί, για εκατομμύρια ανθρώπους, σε μια άτυπη πρώτη στάση για ερωτήσεις υγείας. Οι χρήστες ζητούν από τα chatbots να τους εξηγήσουν εργαστηριακές εξετάσεις, να αποκωδικοποιήσουν ιατρικούς όρους, να τους βοηθήσουν να προετοιμαστούν για ένα ραντεβού με τον γιατρό ή ακόμη και να εκτιμήσουν αν ένα σύμπτωμα πρέπει να τους ανησυχήσει.

Η OpenAI υποστηρίζει ότι περισσότεροι από 300 εκατομμύρια άνθρωποι κάνουν κάθε εβδομάδα ερωτήσεις σχετικές με την υγεία στο ChatGPT. Η εταιρεία επιχειρεί τώρα να μεταφέρει αυτήν την ήδη διαδεδομένη χρήση σε ένα ξεχωριστό περιβάλλον, διαθέτοντας ευρύτερα στις ΗΠΑ το ChatGPT Health.

Η υπηρεσία είχε παρουσιαστεί τον Ιανουάριο του 2026 σε περιορισμένο αριθμό χρηστών και από τις 23 Ιουλίου άρχισε να διατίθεται σε όλους τους χρήστες άνω των 18 ετών στις Ηνωμένες Πολιτείες, μέσω του διαδικτύου και συσκευών iOS. Προς το παρόν δεν είναι διαθέσιμη στην Ευρώπη, ενώ ορισμένες από τις βασικές λειτουργίες της, όπως η σύνδεση με ηλεκτρονικούς ιατρικούς φακέλους, θα περιορίζονται στις ΗΠΑ.

Το ChatGPT Health λειτουργεί ως ξεχωριστός χώρος μέσα στην εφαρμογή. Οι χρήστες μπορούν να συνδέουν δεδομένα από το Apple Health, εφαρμογές άσκησης και διατροφής, καθώς και συμβατούς ηλεκτρονικούς ιατρικούς φακέλους. Με βάση αυτές τις πληροφορίες, μπορούν να ζητούν μια περίληψη πρόσφατων εξετάσεων, να παρακολουθούν την εξέλιξη εργαστηριακών τιμών, να οργανώνουν ερωτήσεις για τον γιατρό τους ή να ζητούν προτάσεις για διατροφή και άσκηση.

Η OpenAI τονίζει ότι η υπηρεσία δεν προορίζεται για διάγνωση ή θεραπεία και ότι έχει σχεδιαστεί για να υποστηρίζει, όχι να αντικαθιστά, την ιατρική φροντίδα. Σύμφωνα με την εταιρεία, περισσότεροι από 260 γιατροί διαφόρων ειδικοτήτων συμμετείχαν στην αξιολόγηση εκατοντάδων χιλιάδων απαντήσεων των μοντέλων, με στόχο να βελτιωθεί ο τρόπος με τον οποίο το σύστημα αναγνωρίζει επείγουσες καταστάσεις, ζητά πρόσθετες πληροφορίες και αποφεύγει να δίνει οδηγίες πέρα από τις δυνατότητές του.

Από την ενημέρωση στην ιατρική καθοδήγηση

Η δημιουργία ενός ειδικού περιβάλλοντος για την υγεία δεν λύνει, ωστόσο, το βασικό πρόβλημα: ένα γλωσσικό μοντέλο μπορεί να παράγει πειστικές αλλά λανθασμένες απαντήσεις και να επηρεάζεται από τον τρόπο με τον οποίο ο χρήστης διατυπώνει την ερώτησή του.

Μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Nature Medicine διαπίστωσε ότι οι συστάσεις του συστήματος μπορούσαν να αλλάξουν όταν ο χρήστης πρόσθετε ότι συγγενείς ή φίλοι θεωρούσαν τα συμπτώματά του ασήμαντα. Σε αυτές τις περιπτώσεις, το chatbot ήταν πολύ πιθανότερο να μην προτείνει μετάβαση στα επείγοντα, ακόμη και όταν τα συμπτώματα παρέπεμπαν σε δυνητικά απειλητική κατάσταση. Οι ερευνητές προειδοποιούν ότι οι χρήστες πρέπει να περιγράφουν συγκεκριμένα τα συμπτώματα, χωρίς να τα υποβαθμίζουν, και να αντιμετωπίζουν με επιφύλαξη κάθε απάντηση.

Την ίδια στιγμή, αγωγή που κατατέθηκε στις ΗΠΑ υποστηρίζει ότι παλαιότερη έκδοση του ChatGPT έδωσε σε χρήστη εξατομικευμένες και ανακριβείς οδηγίες, οι οποίες, σύμφωνα με τον ίδιο, συνέβαλαν στην καθυστέρηση αναζήτησης ιατρικής βοήθειας πριν διαγνωστεί με πνευμονική εμβολή. Η υπόθεση αφορά παλαιότερο μοντέλο και οι ισχυρισμοί δεν έχουν κριθεί δικαστικά. Η OpenAI απαντά ότι τα νεότερα συστήματα διαθέτουν βελτιωμένους μηχανισμούς ασφαλείας και επαναλαμβάνει ότι το ChatGPT δεν πρέπει να χρησιμοποιείται για διάγνωση ή θεραπεία.

Εξίσου κρίσιμο είναι το ζήτημα των προσωπικών δεδομένων. Η εταιρεία δηλώνει ότι οι συνομιλίες και τα αρχεία του ChatGPT Health διατηρούνται χωριστά από τις υπόλοιπες συνομιλίες και δεν χρησιμοποιούνται για την εκπαίδευση των βασικών μοντέλων. Ο χρήστης μπορεί επίσης να αποσυνδέσει εφαρμογές ή ιατρικούς φακέλους και να διαγράψει δεδομένα. Στην πράξη, βέβαια, έχουμε δει τους όρους χρήσης εταιρειών ν’ αλλάζουν από τη μία μέρα στην άλλη.

Ακόμα κι αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι η χρήση του συστήματος ισοδυναμεί με την εμπιστευτικότητα της σχέσης γιατρού και ασθενούς. Το ChatGPT Health δεν καλύπτεται από τις ίδιες νομικές εγγυήσεις που ισχύουν για τους παρόχους υγείας στις ΗΠΑ, γεγονός που καθιστά αναγκαία ιδιαίτερη προσοχή πριν από την κοινοποίηση ευαίσθητων πληροφοριών. Υπό αυτήν την οπτική, χάρη στον Γενικό Κανονισμό για τα Προσωπικά Δεδομένα, είναι αμφίβολο εάν η υπηρεσία θα μπορέσει να έρθει στην Ευρώπη με όλες της τις δυνατότητες ενεργοποιημένες.

www.ertnews.gr

Από τις ανθρωπιστικές επιστήμες και τις τέχνες έως την επικοινωνία και τις θετικές επιστήμες, η Τεχνητή Νοημοσύνη εντάσσεται πλέον στο σύνολο των προπτυχιακών προγραμμάτων του Ιονίου Πανεπιστημίου.

Η νέα εκπαιδευτική πρωτοβουλία στηρίζεται σε δύο άξονες: στη δημιουργία δύο κοινών μαθημάτων, τα οποία θα προσφέρονται σε φοιτητές όλων των Τμημάτων, και στην ένταξη ειδικότερων μαθημάτων ΤΝ στα επιμέρους προγράμματα σπουδών, ανάλογα με τις ανάγκες κάθε επιστημονικού αντικειμένου.

Στόχος του Πανεπιστημίου είναι οι απόφοιτοι να αποκτούν βασική κατανόηση των δυνατοτήτων και των περιορισμών της Τεχνητής Νοημοσύνης, αλλά και να μπορούν να χρησιμοποιούν τα σχετικά εργαλεία με κριτική σκέψη και υπευθυνότητα.

Το πρώτο οριζόντιο μάθημα, με τίτλο «Βασικές Έννοιες και Εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης», θα προσφέρεται στο χειμερινό εξάμηνο. Το περιεχόμενό του περιλαμβάνει τη Μηχανική Μάθηση, την Παραγωγική Τεχνητή Νοημοσύνη, τα Μεγάλα Γλωσσικά Μοντέλα και τους πράκτορες ΤΝ, δηλαδή συστήματα που μπορούν να εκτελούν διαδοχικές ενέργειες για την επίτευξη ενός συγκεκριμένου στόχου.

Η διδασκαλία δεν θα περιορίζεται στην τεχνική λειτουργία των εργαλείων. Οι φοιτητές θα εκπαιδεύονται και στην κριτική αξιολόγηση των αποτελεσμάτων τους, καθώς και στην αξιοποίησή τους στην ακαδημαϊκή εργασία και στη μελλοντική επαγγελματική τους δραστηριότητα.

Δύο κοινά μαθήματα και ειδικές εφαρμογές ανά Τμήμα

Στο εαρινό εξάμηνο θα ακολουθεί το μάθημα «Τεχνητή Νοημοσύνη: Ηθική, Κίνδυνοι και Βέλτιστες Πρακτικές», με αντικείμενο τις ηθικές και κοινωνικές συνέπειες της χρήσης των συγκεκριμένων τεχνολογιών.

Στη θεματολογία του περιλαμβάνονται οι αλγοριθμικές προκαταλήψεις, η προστασία των προσωπικών δεδομένων, τα ζητήματα πνευματικής ιδιοκτησίας και το ευρωπαϊκό ρυθμιστικό πλαίσιο για την Τεχνητή Νοημοσύνη. Και τα δύο μαθήματα θα είναι ανοιχτά και στους φοιτητές του προγράμματος Erasmus.

Παράλληλα, κάθε Τμήμα έχει ορίσει ειδικότερα μαθήματα ή εκπαιδευτικές ενότητες, ώστε η ΤΝ να συνδέεται με το εκάστοτε γνωστικό αντικείμενο και να μην αντιμετωπίζεται ως μια ενιαία τεχνολογία με τις ίδιες εφαρμογές σε όλες τις επιστήμες.

Η προσέγγιση αυτή επιτρέπει, για παράδειγμα, διαφορετική αξιοποίηση της ΤΝ στη μουσική, στις οπτικοακουστικές τέχνες, στην επικοινωνία, στην ιστορία, στον τουρισμό ή στην πληροφορική, ανάλογα με τις μεθόδους, τις ανάγκες και τα ιδιαίτερα ερωτήματα κάθε κλάδου.

«Η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει γίνει πια κοινό υπόβαθρο για όλες τις επιστήμες και δεν αφορά μία μόνο ειδικότητα», δήλωσε ο πρύτανης του Ιονίου Πανεπιστημίου, καθηγητής Ανδρέας Φλώρος.

Όπως ανέφερε, επιδίωξη του Ιδρύματος είναι οι απόφοιτοι να γνωρίζουν τι μπορούν και τι δεν μπορούν να κάνουν τα συγκεκριμένα εργαλεία, να τα χρησιμοποιούν στη δουλειά τους και να αντιλαμβάνονται τις ευθύνες που συνοδεύουν τη χρήση τους.

Με την απόφαση αυτή, το Ιόνιο Πανεπιστήμιο επιχειρεί να μεταφέρει τη συζήτηση από το αν οι φοιτητές θα χρησιμοποιούν εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης —κάτι που ήδη συμβαίνει— στο πώς θα τα χρησιμοποιούν, με ποια όρια και με ποια ευθύνη.

Το κρίσιμο, πλέον, θα είναι η εφαρμογή: αν τα νέα μαθήματα θα συνδεθούν ουσιαστικά με τις ανάγκες κάθε επιστημονικού πεδίου και αν οι φοιτητές θα μάθουν όχι μόνο να χειρίζονται τα εργαλεία, αλλά και να αναγνωρίζουν τα λάθη, τις προκαταλήψεις και τους περιορισμούς τους.

www.ertnews.gr

Η βιομηχανική εκτροφή πουλερικών έχει οδηγήσει σε υπερ-100πλάσια αύξηση της εξάπλωσης ενός βακτηρίου που προκαλεί τροφική δηλητηρίαση, σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη. Ερευνητές στη Βρετανία παρακολούθησαν τις γενετικές αλλαγές του Campylobacte– ενός βακτηρίου που προκαλεί τροφικές λοιμώξεις στον άνθρωπο- σε πληθυσμούς πτηνών, και διαπίστωσαν ότι η εκτροφή πουλερικών σε μεγάλη κλίμακα συνδέεται με την ανάπτυξη αντοχής στα αντιμικροβιακά φάρμακα.

Η μελέτη του Ineos Oxford Institute του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης έδειξε ότι η εντυπωσιακή παγκόσμια επέκταση της πτηνοτροφίας τις τελευταίες δεκαετίες, δημιούργησε ιδανικές συνθήκες ώστε το βακτήριο να εξαπλωθεί και να αναπτύξει νέους μηχανισμούς επιβίωσης.

Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι ο αριθμός των κοτόπουλων παγκοσμίως αυξήθηκε επτά φορές από τη δεκαετία του 1960, φτάνοντας σήμερα περίπου τα 31 δισεκατομμύρια πτηνά, γεγονός που επέτρεψε σε στελέχη του βακτηρίου που προέρχονταν από άγρια πτηνά, να εξαπλωθούν στους πληθυσμούς εκτρεφόμενων πουλερικών.

Ανάλυση σχεδόν 2.800 γονιδιωμάτων

Οι ερευνητές ανέλυσαν σχεδόν 2.800 γονιδιώματα του βακτηρίου, τα οποία είχαν συλλεχθεί από κοτόπουλα και άγρια πτηνά σε 30 χώρες, μεταξύ αυτών το Ηνωμένο Βασίλειο και οι Ηνωμένες Πολιτείες, την περίοδο 1979-2024.

Μέσω γονιδιωματικών αναλύσεων εντόπισαν γενετικές μεταβολές του Campylobacter που σχετίζονται με τις αλλαγές στο περιβάλλον του. Ανάμεσά τους περιλαμβάνονται γονίδια που συνδέονται με την αντοχή στα αντιμικροβιακά φάρμακα καθώς και χαρακτηριστικά που τα βοηθούν να επιβιώνουν στα σύγχρονα συστήματα βιομηχανικής πτηνοτροφίας. Οι ερευνητές προειδοποιούν ότι η αυξανόμενη αντοχή στα αντιβιοτικά καθιστά τις λοιμώξεις από Campylobacter ολοένα και πιο δύσκολες στη θεραπεία.

«Σφουγγάρια» παθογόνων

Η μαθηματική μοντελοποίηση έδειξε ότι, όταν οι πληθυσμοί των κοτόπουλων αυξάνονται, στελέχη του βακτηρίου που προέρχονται από άγρια πτηνά μπορούν να εγκαθίστανται και να αναπαράγονται αυτόνομα.

«Τα ευρήματά μας προσφέρουν νέα στοιχεία ότι οι περιβαλλοντικές αλλαγές που προκαλεί ο άνθρωπος μπορούν να ενισχύσουν την εξάπλωση λοιμωδών νοσημάτων. Η κατανόηση αυτών των εξελικτικών συνεπειών είναι απαραίτητη, αν θέλουμε να περιορίσουμε τους μελλοντικούς κινδύνους από ζωονόσους και τη μικροβιακή αντοχή», δήλωσε ο Σαμ Σέπαρντ, καθηγητής Μικροβιακής Γονιδιωματικής και Εξέλιξης στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και επικεφαλής της μελέτης.

Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ακόμη ότι οι μεγάλες μονάδες εκτροφής κοτόπουλων λειτουργούν ως «σφουγγάρια» παθογόνων, ευνοώντας τη συσσώρευση και τον πολλαπλασιασμό βακτηρίων διαφορετικής προέλευσης. Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα κοτόπουλα αντιπροσωπεύουν σήμερα περίπου το 70% της συνολικής βιομάζας των πτηνών στον πλανήτη.

Πηγή: Sky News

www.ertnews.gr

Ο καρκίνος εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τη δημόσια υγεία παγκοσμίως. Νέα στοιχεία της Αμερικανικής Αντικαρκινικής Εταιρείας (American Cancer Society – ACS) και του Διεθνούς Οργανισμού Έρευνας για τον Καρκίνο (International Agency for Research on Cancer – IARC) αποκαλύπτουν ότι η επιβάρυνση από τη νόσο αυξάνεται με ανησυχητικό ρυθμό.

Η καθηγήτρια Θεραπευτικής – Επιδημιολογίας – Προληπτικής Ιατρικής, Παθολόγος (Θεραπευτική Κλινική Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, η Αλεξάνδρα Σταυροπούλου (Βιολόγος) και ο Θάνος Δημόπουλος (καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας, διευθυντής Θεραπευτικής Κλινικής, τ. πρύτανης ΕΚΠΑ) αναφέρουν ότι σύμφωνα με την έκθεση «Global Cancer Statistics, 2026», περίπου 21 εκατομμύρια άνθρωποι διαγνώστηκαν με καρκίνο σε ολόκληρο τον κόσμο το 2024, ενώ 9,8 εκατομμύρια έχασαν τη ζωή τους από τη νόσο. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι σχεδόν ένας στους πέντε ανθρώπους θα εμφανίσει κάποια μορφή καρκίνου κατά τη διάρκεια της ζωής του.

Παράλληλα, περίπου ένας στους εννέα άνδρες και μία στις δεκατρείς γυναίκες αναμένεται να πεθάνουν από καρκίνο. Τα στοιχεία αυτά καταδεικνύουν όχι μόνο τη μεγάλη έκταση του προβλήματος, αλλά και την ανάγκη για αποτελεσματικότερη πρόληψη, έγκαιρη διάγνωση και ισότιμη πρόσβαση στις σύγχρονες θεραπείες.

Ιδιαίτερα ανησυχητικές είναι οι προβλέψεις για τις επόμενες δεκαετίες. Ο αριθμός των νέων περιστατικών καρκίνου αναμένεται να φτάσει τα 34 εκατομμύρια έως το 2050, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 67% σε σχέση με το 2024.

Η πρόβλεψη αυτή βασίζεται αποκλειστικά στη γήρανση και στην αύξηση του παγκόσμιου πληθυσμού. Επομένως, η πραγματική επιβάρυνση θα μπορούσε να είναι ακόμη μεγαλύτερη, ιδιαίτερα εάν δεν περιοριστούν σημαντικοί παράγοντες κινδύνου, όπως το κάπνισμα, η κατανάλωση αλκοόλ, η παχυσαρκία, η έλλειψη σωματικής δραστηριότητας και ορισμένες λοιμώξεις που συνδέονται με την εμφάνιση καρκίνου. Η έκθεση βασίζεται στα δεδομένα του GLOBOCAN, της διεθνούς βάσης του IARC που καταγράφει την επίπτωση και τη θνησιμότητα 34 μορφών καρκίνου σε 186 χώρες.

Ο καρκίνος του πνεύμονα βρίσκεται στην πρώτη θέση παγκοσμίως τόσο ως προς τα νέα περιστατικά όσο και ως προς τους θανάτους. Το 2024 καταγράφηκαν περίπου 2,6 εκατομμύρια νέες διαγνώσεις, οι οποίες αντιστοιχούν στο 13% όλων των περιστατικών καρκίνου. Την ίδια χρονιά, περίπου 1,9 εκατομμύρια άνθρωποι πέθαναν από καρκίνο του πνεύμονα, αριθμός που αντιπροσωπεύει σχεδόν το 19% όλων των θανάτων από καρκίνο. Το κάπνισμα παραμένει ο κυριότερος παράγοντας που συνδέεται με τη νόσο, γεγονός που αναδεικνύει τη σημασία των προγραμμάτων διακοπής του καπνίσματος και της προστασίας από το παθητικό κάπνισμα.

Ο καρκίνος του μαστού ήταν ο δεύτερος συχνότερος καρκίνος παγκοσμίως, με περίπου 2,4 εκατομμύρια νέα περιστατικά και 694.000 θανάτους. Αποτελεί τη συχνότερα διαγνωσμένη μορφή καρκίνου στις γυναίκες και την κύρια αιτία θανάτου από καρκίνο στον γυναικείο πληθυσμό.

Η πιθανότητα επιβίωσης από τον καρκίνο δεν εξαρτάται μόνο από τη μορφή ή το στάδιο της νόσου. Επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό και από τη χώρα στην οποία ζει ένας άνθρωπος, καθώς και από την πρόσβασή του σε προγράμματα πρόληψης, διαγνωστικές εξετάσεις και κατάλληλη θεραπεία.

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αφορά τον καρκίνο του μαστού. Οι γυναίκες στη Δυτική Αφρική έχουν περίπου διπλάσια πιθανότητα να πεθάνουν από τη νόσο σε σύγκριση με τις γυναίκες στην Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία, παρότι τα ποσοστά εμφάνισης καρκίνου του μαστού στη Δυτική Αφρική είναι περίπου τα μισά.

Η διαφορά αυτή αποδίδεται κυρίως στην καθυστερημένη διάγνωση και στην περιορισμένη πρόσβαση σε εξειδικευμένες θεραπείες. Παρόμοιες ανισότητες παρατηρούνται και σε άλλες μορφές καρκίνου, ιδιαίτερα στις χώρες με χαμηλότερο επίπεδο οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης.

Ο καρκίνος του παχέος εντέρου ήταν ο τρίτος συχνότερα διαγνωσμένος καρκίνος και η δεύτερη σημαντικότερη αιτία θανάτου από καρκίνο παγκοσμίως. Καταγράφηκαν περισσότερα από δύο εκατομμύρια νέα περιστατικά και περίπου 918.000 θάνατοι.

Ο καρκίνος του ήπατος προκάλεσε περίπου 732.000 θανάτους, ενώ ο καρκίνος του στομάχου συνδέθηκε με περίπου 980.000 νέες διαγνώσεις και 642.000 θανάτους. Τα υψηλότερα ποσοστά καρκίνου του στομάχου παρατηρήθηκαν στην Ανατολική Ασία.

Ο καρκίνος του προστάτη ήταν ο δεύτερος συχνότερος καρκίνος στους άνδρες, με περίπου 1,5 εκατομμύριο νέες διαγνώσεις και 420.000 θανάτους. Η θνησιμότητα ήταν δυσανάλογα υψηλή στην Καραϊβική και στην υποσαχάρια Αφρική.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και ο καρκίνος του παγκρέατος. Παρότι βρίσκεται μόλις στην ενδέκατη θέση ως προς τον αριθμό των νέων περιστατικών, αποτελεί την έκτη συχνότερη αιτία θανάτου από καρκίνο, προκαλώντας περίπου 491.000 θανάτους.

Η έκθεση επισημαίνει ότι σχεδόν οι μισοί θάνατοι από καρκίνο ενδέχεται να συνδέονται με παράγοντες κινδύνου που μπορούν δυνητικά να τροποποιηθούν. Επιπλέον, ένα σημαντικό ποσοστό θανάτων θα μπορούσε να αποτραπεί με την έγκαιρη διάγνωση και την κατάλληλη θεραπεία.

Ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας αποτελεί ένα από τα χαρακτηριστικότερα παραδείγματα. Η νόσος μπορεί σε μεγάλο βαθμό να προληφθεί μέσω του εμβολιασμού κατά του ιού των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV) και του τακτικού προληπτικού ελέγχου. Παρ’ όλα αυτά, εξακολουθεί να αποτελεί την κύρια αιτία θανάτου από καρκίνο στις γυναίκες 26 χωρών, κυρίως στην υποσαχάρια Αφρική και σε περιοχές της Νότιας και Κεντρικής Αμερικής.

Κάθε χώρα αντιμετωπίζει διαφορετικές προκλήσεις και χρειάζεται ένα σχέδιο προσαρμοσμένο στις ανάγκες του πληθυσμού της. Ωστόσο, η πρόληψη πρέπει να βρίσκεται στο επίκεντρο κάθε εθνικής στρατηγικής κατά του καρκίνου, τονίζουν οι ειδικοί. Η αποφυγή του καπνίσματος, ο περιορισμός ή η αποχή από το αλκοόλ, η διατήρηση υγιούς σωματικού βάρους, η συστηματική άσκηση και η προστασία από λοιμώξεις που συνδέονται με τον καρκίνο μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου. Εξίσου σημαντική είναι η συμμετοχή στα κατάλληλα προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου, ανάλογα με την ηλικία, το φύλο, το οικογενειακό ιστορικό και τις συστάσεις των επαγγελματιών υγείας.

www.ertnews.gr

Οι αναφορές στην τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ) εμφανίζονται ολοένα συχνότερα στους τίτλους αγγελιών εργασίας σε όλη την Ευρώπη, αντανακλώντας τον μετασχηματισμό της αγοράς. Ωστόσο, οι ευκαιρίες αυτές δεν περιορίζονται πλέον στις θέσεις που αφορούν την ΤΝ ή την επιστήμη δεδομένων, καθώς η πλειονότητά τους αφορά πλέον επαγγέλματα εκτός του τεχνολογικού τομέα.

Η αγορά εργασίας μετασχηματίζεται, με ορισμένα επαγγέλματα να εξαφανίζονται και νέα να αναδύονται. Αν το διαδίκτυο έφερε μια επανάσταση στην απασχόληση, τώρα είναι η σειρά της τεχνητής νοημοσύνης να αλλάξει τα δεδομένα. Το μέλλον της εργασίας στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης προκαλεί έντονο προβληματισμό, καθώς εντείνεται η ανησυχία ότι η νέα τεχνολογία θα αντικαταστήσει μέρος του ανθρώπινου εργατικού δυναμικού.

Την ώρα που πολιτικοί και ειδικοί συζητούν τον ρόλο της ΤΝ στην αγορά εργασίας, το ποσοστό των αγγελιών με αναφορά στην εν λόγω τεχνολογία αυξάνεται διαρκώς. Το σημαντικότερο, σύμφωνα με τα στοιχεία της πλατφόρμας Indeed, είναι ότι στις μεγαλύτερες ευρωπαϊκές οικονομίες οι περισσότερες από αυτές τις θέσεις αφορούν πλέον επαγγέλματα εκτός του τεχνολογικού κλάδου.

Ραγδαία υιοθέτηση εργαλείων ΤΝ

Η υιοθέτηση εργαλείων ΤΝ έχει επιταχυνθεί σημαντικά στην Ευρώπη. Σύμφωνα με τη Eurostat, το 15% των πολιτών της ΕΕ ηλικίας 16 έως 74 ετών χρησιμοποίησε πέρυσι εφαρμογές παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης (generative AI) για την εργασία του. Η τάση ξεκίνησε κυρίως από θέσεις στον τομέα του λογισμικού και των δεδομένων, όμως πλέον έχει επεκταθεί στις πωλήσεις, το ανθρώπινο δυναμικό (HR), τις νομικές υπηρεσίες, την εξυπηρέτηση πελατών και τις διοικητικές θέσεις.

Αυτό δείχνει, σύμφωνα με τον Πάβελ Άντριαν, διευθυντή Οικονομικής Έρευνας της Indeed, ότι «οι δεξιότητες, τα καθήκοντα και τα εργαλεία που σχετίζονται με την ΤΝ γίνονται πλέον μέρος της καθημερινότητας στην αγορά εργασίας».

Τα στοιχεία της παγκόσμιας πλατφόρμας εργασίας αποτυπώνουν πόσο γρήγορα συμβαίνει αυτή η αλλαγή. Η Indeed χαρακτηρίζει έναν τίτλο θέσης ως «AI-labelled» όταν τουλάχιστον πέντε αγγελίες με τον ίδιο τίτλο περιλαμβάνουν αναφορά στην ΤΝ μέσα σε ένα ημερολογιακό τρίμηνο.

Το πρώτο τρίμηνο του 2026, η Γερμανία κατέγραψε 288 θέσεις εργασίας με αναφορά στην ΤΝ στον τίτλο τους, καταλαμβάνοντας την πρώτη θέση. Ακολουθούν το Ηνωμένο Βασίλειο με 160, η Γαλλία με 138, η Ολλανδία με 84 και η Ισπανία με 81.

Η αύξηση είναι εντυπωσιακή σε σχέση με το πρώτο τρίμηνο του 2022:

• Γερμανία: από 72 σε 288
• Ισπανία: από 8 σε 81
• Γαλλία: από 35 σε 138
• Ηνωμένο Βασίλειο: από 61 σε 160
• Ολλανδία: από 21 σε 84

Αυξάνεται το ποσοστό των θέσεων με αναφορά στην ΤΝ

Η άνοδος αποτυπώνεται και στο συνολικό ποσοστό των αγγελιών εργασίας.

Το πρώτο τρίμηνο του 2026:

• στη Γερμανία, οι τίτλοι με αναφορά στην ΤΝ αντιστοιχούσαν στο 4,2% όλων των τίτλων αγγελιών, έναντι μόλις 0,8% τέσσερα χρόνια νωρίτερα
• στη Γαλλία το ποσοστό έφτασε το 3,3%
• στο Ηνωμένο Βασίλειο το 2,7%
• στην Ισπανία το 2,3%
• στην Ολλανδία το 2,2%

Το 2022, σε όλες τις παραπάνω χώρες, το αντίστοιχο ποσοστό ήταν μικρότερο του 1%, γεγονός που καταδεικνύει τη ραγδαία αύξηση των σχετικών θέσεων.

Οι περισσότερες θέσεις είναι εκτός του τεχνολογικού κλάδου

Σε τέσσερις από τις πέντε μεγαλύτερες ευρωπαϊκές αγορές που εξετάστηκαν, περισσότερες από τις μισές θέσεις εργασίας με αναφορά στην ΤΝ αφορούν πλέον επαγγέλματα εκτός του τεχνολογικού τομέα. Η Γερμανία προηγείται, καθώς το 59% των σχετικών τίτλων αφορά μη τεχνολογικές θέσεις. Ακολουθεί η Ολλανδία με 58%, ενώ σε Γαλλία και Ηνωμένο Βασίλειο το αντίστοιχο ποσοστό ανέρχεται στο 54%. Η Ισπανία αποτελεί εξαίρεση: εκεί το 64% των τίτλων με αναφορά στην ΤΝ εξακολουθεί να αφορά τεχνολογικά επαγγέλματα, ενώ το 36% αφορά άλλους κλάδους.

«Οι εργοδότες δεν προσλαμβάνουν μόνο ειδικούς στην ΤΝ, αλλά ενσωματώνουν την τεχνολογία αυτή και στους τίτλους θέσεων όπου απαιτείται η χρήση εργαλείων ΤΝ, κάτι που δείχνει ότι η ΤΝ ήδη αναδιαμορφώνει την εργασία», σημειώνει ο Πάβελ Άντριαν.

Αναδύονται νέα επαγγέλματα

Παράλληλα, εμφανίζονται νέοι τύποι θέσεων εργασίας εκτός του τεχνολογικού τομέα. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, για παράδειγμα, έχουν εμφανιστεί αγγελίες για θέσεις όπως «Στέλεχος Πωλήσεων Λύσεων – Τεχνητή Νοημοσύνη, Δεδομένα και Αναλυτική», αλλά και για «Λέκτορα Ψηφιακών Επιχειρήσεων και Τεχνητής Νοημοσύνης». Επίσης, ορισμένες αγγελίες για θέσεις για νομικούς συμβούλους περιλαμβάνουν πλέον στον τίτλο «Νομικός Σύμβουλος, Προστασία Προσωπικών Δεδομένων, Προϊόντα & ΤΝ».

Στη Γερμανία, αγγελία για διευθυντή ανθρώπινου δυναμικού ζητά υποψήφιο που να μπορεί να αξιοποιεί την ΤΝ για την αύξηση της αποδοτικότητας του HR. Στη Γαλλία αναζητούνται στελέχη πωλήσεων για προϊόντα και λύσεις ΤΝ, ενώ στην Ολλανδία ζητούνται ειδικοί στο μάρκετινγκ και τη διαφήμιση με εμπειρία στη χρήση εργαλείων ΤΝ.

«Η ενσωμάτωση της ΤΝ στον τίτλο μιας θέσης εργασίας αποτελεί συνειδητή επιλογή και υποδηλώνει ότι ο εργοδότης τη θεωρεί βασικό στοιχείο του ρόλου», επισημαίνει ο Άντριαν.

Οι αναλυτές της Indeed διευκρινίζουν ότι η μελέτη βασίζεται στους τίτλους των θέσεων εργασίας και όχι στο πλήρες κείμενο των αγγελιών, καθώς η αναφορά στην τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να εμφανίζεται στην περιγραφή μιας θέσης χωρίς να αποτελεί βασικό στοιχείο του ίδιου του ρόλου.

Πηγή: Euronews

www.ertnews.gr