Κρυφές αποθήκες, ξέπλυμα χρήματος και μεταφορά κλεμμένων προϊόντων από τη μία πολιτεία στην άλλη συνθέτουν το σκηνικό μιας διακρατικής εγκληματικής οργάνωσης που αποκάλυψαν οι ομοσπονδιακές αρχές στις ΗΠΑ. Σε ανακοίνωση που εκδόθηκε στα μέσα Σεπτεμβρίου 2026 αναφέρεται ότι 19 κατηγορούμενοι αντιμετωπίζουν διώξεις. Δύο από αυτούς δήλωσαν ήδη ένοχοι, ενώ οι υπόλοιποι αναμένεται να δικαστούν τον Απρίλιο του 2027.

Το κλεμμένο προϊόν δεν ήταν ναρκωτικά, όπλα ή κοσμήματα. Ήταν χρησιμοποιημένο μαγειρικό λάδι. Σύμφωνα με τους εισαγγελείς, μέλη της ομάδας οδηγούσαν φορτηγά σε εστιατόρια σε 10 πολιτείες, αντλούσαν το χρησιμοποιημένο μαγειρικό λάδι από τις δεξαμενές συλλογής και το μετέφεραν σε αποθήκες, προκειμένου να το μεταπωλήσουν. Το κίνητρο ήταν απλό: το χρησιμοποιημένο μαγειρικό λάδι έχει αξία. Μπορεί να υποστεί επεξεργασία και να μετατραπεί σε βιοντίζελ. Ένα παχύρρευστο υγρό που παλαιότερα η βιομηχανία τροφίμων θεωρούσε απόβλητο, έχει αποκτήσει αρκετή αξία ώστε να τροφοδοτήσει μια μεγάλης κλίμακας εγκληματική δραστηριότητα.

Όπως γράφει σε άρθρο του στον ιστότοπο The Conversation ο Έντουαρντ Μελίλο, Καθηγητής Ιστορίας και Περιβαλλοντικών Σπουδών στο Amherst College στις ΗΠΑ, η υπόθεση της κλοπής μαγειρικούλαδιού αναδεικνύει ένα ευρύτερο ζήτημα. Οι άνθρωποι τείνουν να θεωρούν απόβλητα τα σκουπίδια, τα λύματα, την κοπριά και άλλες ουσίες που μοιάζουν άχρηστες ή ακόμη και αποκρουστικές.

Ωστόσο, ιστορικοί, ανθρωπολόγοι και γεωγράφοι αναγνωρίζουν όλο και περισσότερο ότι τα «απόβλητα» αποτελούν μια κατηγορία που καθορίζεται από τον άνθρωπο. Η τεχνολογία, οι αγορές, οι νόμοι και οι πολιτισμικές αντιλήψεις καθορίζουν τι απορρίπτεται, τι διατηρείται και για ποιον λόγο. Ο όρος «απόβλητο» περιγράφει την κατάσταση ενός υλικού και όχι κατ’ ανάγκη την ίδια τη φύση του.

Πώς ένα υλικό μετατρέπεται σε «απόβλητο»

Τίποτα στη φύση δεν πάει χαμένο. Ένα πεσμένο δέντρο γίνεται τροφή για μύκητες και έντομα, ενώ τα θρεπτικά συστατικά του επιστρέφουν τελικά στο έδαφος ή στην ατμόσφαιρα. Τα περιττώματα των ζώων αποτελούν τροφή για οργανισμούς από βακτήρια έως σκαθάρια της κοπριάς. Αντίθετα, οι ανθρώπινες κοινωνίες απομακρύνουν συχνά από την κυκλοφορία υλικά που θεωρούν ανεπιθύμητα. Το πού καταλήγουν αυτά τα υλικά –και το αν παραμένουν άχρηστα– αποτελεί μέρος της ιστορίας των αποβλήτων.

Μελετητές από έναν αναπτυσσόμενο επιστημονικό κλάδο που ονομάζεται «discard studies» εξετάζουν αυτή τη διαδικασία. Η κοινωνιολόγος Ζούζα Γκίλε περιγράφει διαφορετικά «καθεστώτα αποβλήτων» –τις ιδεολογίες και τις αντιλήψεις που χρησιμοποιούν οι άνθρωποι για να καθορίσουν τι έχει αξία και τι μπορεί να απορριφθεί.

Το να χαρακτηρίζεται κάτι ως «απόβλητο» δεν σημαίνει ότι οι φυσικές του ιδιότητες είναι άσχετες. Μια τοξική χημική ουσία μπορεί να μολύνει ένα ποτάμι. Ωστόσο, το αν θα την απορρίψουν, θα την ανακυκλώσουν, θα την αποθηκεύσουν ή θα την επεξεργαστούν εκ νέου — ακόμη και το αν θα τη θεωρήσουν εξαρχής απόβλητο — αποτελεί αποτέλεσμα ανθρώπινων αποφάσεων.

Η εκβιομηχάνιση δεν δημιούργησε τα απόβλητα, αλλά άλλαξε δραματικά την κλίμακα και τη γεωγραφία τους. Κατά τον 19ο αιώνα, εργοστάσια και μονάδες επεξεργασίας συγκέντρωναν πρώτες ύλες σε πρωτοφανείς ποσότητες και συσσώρευαν τα ανεπιθύμητα υπολείμματα στους ίδιους χώρους. Η συγκέντρωση αυτή δημιούργησε προβλήματα διάθεσης, αλλά παράλληλα ενίσχυσε τα κίνητρα για την αναζήτηση κερδοφόρων χρήσεων για όσα άφηνε πίσω της η βιομηχανία.

Δημιουργώντας ζήτηση

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο ορός γάλακτος. Η τυροκομία παράγει τεράστιες ποσότητες αυτού του υδαρούς υγρού που απομένει μετά την πήξη του γάλακτος. Για μεγάλο μέρος του 19ου και του 20ού αιώνα, οι τυροκόμοι θεωρούσαν τον ορό ανεπιθύμητο κατάλοιπο και τον απέρριπταν. Όταν κατέληγε σε υδάτινες οδούς, ευνοούσε την ανάπτυξη βακτηρίων και φυκών, τα οποία μείωναν το οξυγόνο και μπορούσαν να βλάψουν τα υδάτινα οικοσυστήματα.

Από τη δεκαετία του 1970, η υπερδιήθηση επέτρεψε στους παραγωγούς να διαχωρίζουν και να συμπυκνώνουν τις πρωτεΐνες του ορού γάλακτος. Ένα προβληματικό υγρό μετατράπηκε σε σκόνη ορού γάλακτος, λακτόζη και συμπυκνώματα πρωτεϊνών, τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε αρτοσκευάσματα, βρεφικές τροφές, ζωοτροφές και συμπληρώματα πρωτεΐνης.

Υπάρχουν πολλά θετικά σε αυτού του είδους τους μετασχηματισμούς. Η επαναχρησιμοποίηση υπολειμματικών υλικών μπορεί να περιορίσει τη ρύπανση, να εξοικονομήσει πόρους και να μειώσει την ποσότητα υλικών που καταλήγουν σε χωματερές ή υδάτινες οδούς. Όπως στη φύση, έτσι και εδώ, το προϊόν μιας διαδικασίας μπορεί να αποτελέσει την πρώτη ύλη μιας άλλης.

Η αξία των αποβλήτων

Το χρησιμοποιημένο μαγειρικό λάδι μοιάζει με σχεδόν ιδανικό παράδειγμα ανακύκλωσης. Οι μονάδες επεξεργασίας μετατρέπουν το λάδι που απορρίπτεται από εστιατόρια και άλλα χρησιμοποιημένα λίπη σε καύσιμο για τις μεταφορές, αντλώντας πρόσθετη αξία από καλλιέργειες που έχουν ήδη παραχθεί και έλαια που έχουν ήδη εκπληρώσει τον αρχικό τους σκοπό.

Ωστόσο, οι κυβερνητικές πολιτικές για τα καθαρά καύσιμα έχουν προσδώσει οικονομική αξία σε ορισμένα προϊόντα που φέρουν την ετικέτα «απόβλητο». Επειδή τα καύσιμα που παράγονται από χρησιμοποιημένο μαγειρικό λάδι μπορούν να δικαιούνται οικονομικά κίνητρα που δεν ισχύουν για ορισμένα παρθένα έλαια, η ζήτηση έχει κατά καιρούς ωθήσει τις τιμές των χρησιμοποιημένων ελαίων ακόμη και πάνω από εκείνες των φρέσκων φυτικών ελαίων.

Αυτό δημιουργεί ένα ασυνήθιστο κίνητρο για νοθεία: τη δυνατότητα ανάμειξης φθηνότερου παρθένου λαδιού με χρησιμοποιημένο μαγειρικό λάδι ή ακόμη και της προώθησης παρθένου λαδιού ως αποβλήτου. Ερευνητές και ρυθμιστικές αρχές έχουν εκφράσει ανησυχίες για φαινόμενα απάτης στις ταχέως αναπτυσσόμενες διεθνείς αγορές χρησιμοποιημένου μαγειρικού λαδιού.

Η δημιουργία νέων χρήσεων για υλικά που θεωρούνται απόβλητα δεν εξαφανίζει την πολιτική διάσταση του προβλήματος. Μπορεί, αντίθετα, να την εντείνει. Ποιος αποφασίζει αν κάτι θεωρείται απόβλητο; Ποιος κερδίζει όταν κάτι που κάποτε θεωρούνταν άχρηστο μετατρέπεται σε πολύτιμο εμπόρευμα; Και ποιος μπορεί να ελέγξει τι περιέχει στην πραγματικότητα ένα υλικό που υποτίθεται ότι έχει ανακυκλωθεί;

Η κλοπή μαγειρικού λαδιού από εστιατόρια προσφέρει έναν απρόσμενα χρήσιμο τρόπο για να κατανοήσουμε το ζήτημα. Τα λίπη και τα έλαια που περιείχε η δεξαμενή δεν υπέστησαν καμία φυσική αλλαγή όταν οι κλέφτες άρχισαν να τα αντλούν. Αυτό που άλλαξε ήταν η ιδιότητά τους και η αξία τους.

Πηγή: The Conversation

www.ertnews.gr

Η επιστήμη της γεύσης, η μεσογειακή διατροφή και οι διαφορετικές συνήθειες γύρω από το πρωινό σε Ελλάδα και Γαλλία βρίσκονται στο επίκεντρο επιστημονικής συζήτησης που διοργανώνουν το Γαλλικό Ινστιτούτο Ελλάδος και το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής (ΠΑΔΑ), την Πέμπτη 8 Οκτωβρίου, στις 19:00, στο Auditorium Theo Angélopoulos. Η εκδήλωση έχει τίτλο «Η επιστήμη της μεσογειακής γευσιγνωσίας» και πραγματοποιείται στο πλαίσιο του ετήσιου κύκλου «Ραντεβού στη Σίνα» και της Γιορτής της Επιστήμης 2026, που φέτος στη Γαλλία έχει ως κεντρικό θέμα «Οι επιστήμες των γεύσεων».

Η συζήτηση επιχειρεί να φέρει σε επαφή την επιστήμη με τον πολιτισμό και τις αισθήσεις, με κεντρικό πεδίο τη μεσογειακή διατροφή. Απευθύνεται τόσο σε φοιτητές και επαγγελματίες της διατροφής και της γαστρονομίας όσο και στο ευρύ κοινό και αναπτύσσεται σε τρεις θεματικές ενότητες.

Πρώτη ομιλήτρια θα είναι η Ελισάβετ Κουσίση, αναπληρώτρια καθηγήτρια του Τμήματος Επιστημών Οίνου, Αμπέλου και Ποτών του ΠΑΔΑ, η οποία θα παρουσιάσει την Αισθητηριακή Επιστήμη (Sensory Science). Η εισήγηση θα εξετάσει πώς η όραση, η όσφρηση, η γεύση, η αφή και η ακοή αλληλεπιδρούν με το περιβάλλον και τις προσδοκίες μας και επηρεάζουν τις γευστικές προτιμήσεις και συμπεριφορές.

Από τους μύθους της μεσογειακής διατροφής στο πρωινό Ελλάδας και Γαλλίας

Στη δεύτερη ενότητα, η Αναστασία Κανέλλου, καθηγήτρια του Τμήματος Επιστήμης και Τεχνολογίας Τροφίμων του ΠΑΔΑ, θα μιλήσει για τους μύθους και τις πραγματικότητες της μεσογειακής διατροφής. Η παρουσίαση θα επικεντρωθεί σε πρακτικές και τρόφιμα που, παρά τη διεθνή αναγνώριση της μεσογειακής διατροφής ως προτύπου υγείας, συχνά παρερμηνεύονται ή απλουστεύονται, με στόχο τον διαχωρισμό των επιστημονικών δεδομένων από διαδεδομένες προκαταλήψεις.

Η τρίτη θεματική αφορά το πρώτο γεύμα της ημέρας στην Ελλάδα και τη Γαλλία. Με αφορμή την κυκλοφορία του δίγλωσσου βιβλίου Ποτέ χωρίς το πρωινό μου, του Αργύρη Νταουλιάρη και του Φιλίπ Ζενελετί, ο Αργύρης Νταουλιάρης θα συμμετάσχει σε παρουσίαση και συζήτηση για τη σημασία και τη σύνθεση του πρωινού, τις πολιτισμικές συνήθειες, τις διατροφολογικές γνώσεις και τον ρόλο της απόλαυσης, μέσα από τη σύγκριση γαλλικών και ελληνικών καθημερινών πρακτικών.

Τη συζήτηση θα συντονίσει ο Ματιέ Αμπγκράλ, Ακόλουθος Επιστημονικής και Πανεπιστημιακής Συνεργασίας και αναπληρωτής διευθυντής του Γαλλικού Ινστιτούτου Ελλάδος. Η είσοδος είναι ελεύθερη, θα υπάρχει ταυτόχρονη μετάφραση και θα χορηγηθούν βεβαιώσεις παρακολούθησης.

www.ertnews.gr

Καθώς τα δάχτυλα του ηλεκτρονικού βραχίονα πιέζουν το χέρι της γυναίκας του, οι αισθητήρες του στέλνουν σήματα στα νεύρα του Alexander “Avi” Davidson, τα οποία ο εγκέφαλός του μεταφράζει σε μια αίσθηση αφής που του έχει λείψει από τότε που το χέρι του ακρωτηριάστηκε πριν από 17 χρόνια.

Αυτή η ανθρώπινη στιγμή περικλείει ένα επιστημονικό πείραμα που μεταφέρθηκε για πρώτη φορά από τα εργαστήρια του Πανεπιστημίου της Γιούτα στις Ηνωμένες Πολιτείες στο σπίτι του χρήστη, όπου ο Ντέιβιντσον άρχισε να δοκιμάζει τον ηλεκτρονικό βραχίονα «Luke» στις καθημερινές του δραστηριότητες χωρίς άμεση επίβλεψη από μηχανικούς και ερευνητές.

Από το εργαστήριο στο σπίτι

Το Πανεπιστήμιο της Γιούτα ανακοίνωσε την έναρξη της πρώτης κατ’ οίκον δοκιμής ενός ηλεκτρονικού βραχίονα που συνδέεται με νεύρα, σε μια κίνηση που στοχεύει να προσδιορίσει εάν η τεχνολογία μπορεί να λειτουργήσει εκτός του ελεγχόμενου περιβάλλοντος ενός εργαστηρίου και εάν ο χρήστης θα ήθελε να βασίζεται σε αυτήν για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Ο Ντέιβιντσον θα χρησιμοποιεί το χέρι στο σπίτι για ένα χρόνο, με δυνατότητα παράτασης της δοκιμής. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, οι ερευνητές θα συλλέξουν πληροφορίες σχετικά με την ικανότητά του να εκτελεί καθημερινές εργασίες, την ευκολία λειτουργίας του, την ποιότητα της αίσθησης που παρέχει και τη δυνατότητά του να βελτιώσει τη ζωή των ακρωτηριασμένων.

Οι προηγούμενοι συμμετέχοντες χρησιμοποιούσαν το χέρι υπό την επίβλεψη μηχανικών και γιατρών στην πανεπιστημιούπολη. Η τρέχουσα έκδοση επιτρέπει την ανεξάρτητη χρήση, χάρη στις βελτιώσεις στο λογισμικό και τα συστήματα ελέγχου, καθώς και στην αυξημένη ακρίβεια κίνησης και αισθητηριακής απόκρισης.

Πώς κινείται το χέρι

Η τεχνολογία βασίζεται σε μια άμεση νευρωνική διεπαφή που ονομάζεται «ελεγκτής BIOS», η οποία συνδέεται με τα υπόλοιπα νεύρα και μύες στο χέρι του χρήστη.

Όταν ο Ντέιβιντσον σκοπεύει να κινήσει το χέρι του που λείπει, η διεπαφή λαμβάνει τα νευρωνικά σήματα που σχετίζονται με την κίνηση και τα μετατρέπει σε εντολές που εκτελούνται από τον ηλεκτρονικό βραχίονα.

Η τεχνολογία δεν διαβάζει σκέψεις με την ευρεία έννοια, αλλά μάλλον καταγράφει σήματα που αποστέλλονται από το νευρικό σύστημα για την εκτέλεση μιας συγκεκριμένης κίνησης. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο ο Ντέιβιντσον μπορεί να κινεί το χέρι του, να ανοίγει και να κλείνει τα δάχτυλά του και να ελέγχει τη λαβή του με τρόπο που μοιάζει πολύ με τη φυσική κίνηση.

Η διαδικασία λειτουργεί και προς την αντίθετη κατεύθυνση. Όταν τα ηλεκτρονικά δάχτυλα αγγίζουν ένα αντικείμενο, οι αισθητήρες τους στέλνουν πληροφορίες στα νεύρα και από εκεί στον εγκέφαλο, ο οποίος τις ερμηνεύει ως αίσθηση πίεσης και αφής.

Ένα χέρι που γράφει και φτιάχνει φαγητό

Μέσα σε λίγες μέρες από τη χρήση του βραχίονα, ο Ντέιβιντσον ήταν σε θέση να εκτελεί διάφορες εργασίες, όπως γραφή, παιχνίδι χαρτιών, παρασκευή σάντουιτς και χειρισμό μικρών εργαλείων. Αλλά η πιο σημαντική εμπειρία γι’ αυτόν ήταν να κρατάει το χέρι της γυναίκας του και να βλέπει πόση πίεση ασκούσε.

Ο Ντέιβιντσον είπε ότι η επανάκτηση της αίσθησης στο χέρι του, η οποία ήταν κυρίαρχη πριν από το ατύχημα, άλλαξε τη ζωή του, εξηγώντας ότι ποτέ δεν φανταζόταν ότι θα ένιωθε ξανά κάποιο μέρος της ή ότι η αίσθηση θα ήταν τόσο ρεαλιστική.

Ο Ντέιβιντσον είχε χάσει το αριστερό του χέρι κάτω από τον αγκώνα σε ηλικία δεκαέξι ετών, αφού έπεσε από ύψος περίπου 10 μέτρων. Το ατύχημα τον άφησε επίσης παράλυτο από τη μέση και κάτω.

Τα επόμενα χρόνια, δοκίμασε άλλα ηλεκτρονικά άκρα, αλλά λέει ότι ο βραχίονας «Luke» παρέχει ένα εύρος κίνησης, ακριβή έλεγχο και αισθητηριακή απόκριση που δεν έβρισκε σε προηγούμενες συσκευές.

Μια πολλά υποσχόμενη τεχνολογία που βρίσκεται ακόμη σε πειραματικό στάδιο

Ερευνητές στο Πανεπιστήμιο της Γιούτα ανέπτυξαν ένα σύστημα νευρωνικών βραχιόνων βασισμένο σε έναν προηγμένο ρομποτικό βραχίονα που κατασκευάστηκε από την DEKA. Πρόσθεσαν μια νευρωνική διεπαφή που επιτρέπει την ανταλλαγή σημάτων μεταξύ του άκρου και του νευρικού συστήματος, μετατρέποντάς το από ρομποτικό βραχίονα σε ηλεκτρονικό νευρωνικό άκρο.

Η συσκευή έλαβε τον χαρακτηρισμό «προηγμένης συσκευής» από την Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ το 2024, μια οδός που έχει σχεδιαστεί για να επιταχύνει την αξιολόγηση πολλά υποσχόμενων ιατρικών τεχνολογιών. Ωστόσο, η συσκευή εξακολουθεί να αποτελεί μέρος μιας πρώιμης κλινικής δοκιμής και δεν είναι ακόμη διαθέσιμη για γενική εμπορική χρήση.

Επομένως, το πείραμα του Ντέιβιντσον δεν σημαίνει ότι η τεχνολογία είναι έτοιμη για όλους τους ακρωτηριασμένους. Η δοκιμή αυτή τη στιγμή περιλαμβάνει μόνο έναν χρήστη και η παρακολούθηση στο σπίτι θα καθορίσει τη μακροπρόθεσμη ασφάλεια, σταθερότητα και χρησιμότητα του συστήματος.

Ωστόσο, το πείραμα αντιπροσωπεύει ένα σημαντικό βήμα στην πορεία των ηλεκτρονικών άκρων: ο στόχος δεν είναι πλέον απλώς να κινηθεί ένα τεχνητό χέρι, αλλά να αποκατασταθεί μέρος της χαμένης σύνδεσης μεταξύ του σώματος και του εγκεφάλου, έτσι ώστε ο χρήστης να μπορεί να νιώσει ξανά τι αγγίζουν τα δάχτυλά του.

Πηγή: Skynewsarabia

www.ertnews.gr

Οι δέκα φιναλίστ του Apply AI Startup Award της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δεν αποτελούν απλώς μια λίστα ευρωπαϊκών startups που χρησιμοποιούν Τεχνητή Νοημοσύνη. Οι εφαρμογές που έφτασαν στην τελική φάση δίνουν μια εικόνα της κατεύθυνσης που παίρνει η ανάπτυξη της AI στην Ευρώπη, με εξειδικευμένες λύσεις για συγκεκριμένους κλάδους και προβλήματα.

Οι υποψήφιοι προτάθηκαν από τις εθνικές οργανώσεις startups και οι αιτήσεις αξιολογήθηκαν από ειδικούς στην Τεχνητή Νοημοσύνη και την καινοτομία. Οι δέκα εταιρείες που πέρασαν στον τελικό έχουν έδρα σε έξι κράτη-μέλη της ΕΕ —με τη Σλοβακία να φιλοξενεί τρεις από αυτές— και δραστηριοποιούνται σε διαφορετικούς στρατηγικούς τομείς.

Ιδιαίτερα έντονη είναι η παρουσία της υγείας. Η AID, s.r.o. συνδυάζει οδοντιάτρους, ειδικούς στην AI και ερευνητές με στόχο ακριβέστερη, διαφανέστερη και περισσότερο προσβάσιμη οδοντιατρική διάγνωση. Η Better Medicine αναπτύσσει συστήματα για την ανίχνευση του καρκίνου των νεφρών και εργάζεται πάνω σε πολυοργανικό προληπτικό έλεγχο για καρκίνους της κοιλιακής χώρας για τους οποίους δεν υπάρχουν καθιερωμένα προγράμματα screening.

Στον ίδιο ευρύτερο χώρο, η ReportAId s.r.l. χρησιμοποιεί AI για να μετατρέπει μη δομημένα κλινικά δεδομένα σε πληροφορίες που μπορούν να αξιοποιηθούν, ενώ η Flinn αναπτύσσει πλατφόρμα για κατασκευαστές ιατροτεχνολογικών προϊόντων, αυτοματοποιώντας διαδικασίες κανονιστικής συμμόρφωσης, ποιότητας και παρακολούθησης μετά την κυκλοφορία ενός προϊόντος στην αγορά.

Στη βιομηχανία και την ενέργεια, η DAITABLE, s.r.o. απευθύνεται σε βιομηχανικές επιχειρήσεις που θέλουν να μειώσουν το ενεργειακό τους κόστος και να βελτιώσουν τις επιδόσεις τους ως προς τη βιωσιμότητα. Το σύστημα DAITAMONITOR και το ενεργειακό chatbot DAIVE, σύμφωνα με την εταιρεία, βοηθούν τους πελάτες να εξοικονομούν περισσότερο από 15% του ετήσιου ενεργειακού κόστους.

Η Prewave GmbH κινείται σε διαφορετικό σημείο της παραγωγικής αλυσίδας. Η πλατφόρμα της χρησιμοποιεί AI για πληροφορίες σχετικά με τις αλυσίδες εφοδιασμού, με στόχο μεγαλύτερη ανθεκτικότητα και βιωσιμότητα.

Η Seedsight συνδυάζει πατενταρισμένη τεχνολογία αισθητήρων οπτικών ινών με Τεχνητή Νοημοσύνη στον αγροδιατροφικό τομέα. Απευθύνεται σε μύλους, εμπόρους και επιχειρήσεις επεξεργασίας τροφίμων, προσφέροντας σε πραγματικό χρόνο στοιχεία για την ποιότητα και την ασφάλεια των σιτηρών, αλλά και προβλέψεις για την απόδοση και την ποιότητα του αλευριού πριν από την άλεση.

Στο περιβάλλον, η blueOASIS επιχειρεί να μεταφέρει τεχνολογίες παρακολούθησης των ωκεανών από τα εργαστήρια στην πρακτική χρήση, ώστε η συλλογή και αξιοποίηση δεδομένων να γίνεται ταχύτερα και με μικρότερο κόστος από τις παραδοσιακές μεθόδους.

Η TrollWall χρησιμοποιεί αλγορίθμους Τεχνητής Νοημοσύνης για να εντοπίζει και να αποκρύπτει αυτόματα τοξικά και χυδαία σχόλια στα προφίλ πελατών της στα social media.

Η Zortify S.A., από την άλλη, αναπτύσσει αυτό που περιγράφει ως ευρωπαϊκή «υποδομή λήψης αποφάσεων για ανθρώπους». Η AI της επιχειρεί να καταστήσει μετρήσιμα χαρακτηριστικά όπως η ακεραιότητα, οι παράγοντες κινδύνου, το επιχειρηματικό δυναμικό και οι μελλοντικές δεξιότητες, με έμφαση παράλληλα στη διατήρηση ευαίσθητων δεδομένων εντός Ευρώπης.

Οι φιναλίστ θα παρουσιάσουν τις λύσεις τους στις 20 Οκτωβρίου 2026. Κατόπιν, η κριτική επιτροπή θα επιλέξει τρεις νικητές, οι οποίοι θα παρουσιάσουν τις εφαρμογές τους και θα παραλάβουν τα βραβεία τους στο Apply AI Summit στις 17 Νοεμβρίου 2026.

Τι είναι η Apply AI Strategy

Το βραβείο εντάσσεται στην Apply AI Strategy, την οριζόντια τομεακή στρατηγική της ΕΕ για την εφαρμοσμένη Τεχνητή Νοημοσύνη. Στόχος της είναι να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα στρατηγικών τομέων και την τεχνολογική κυριαρχία της Ένωσης, επιταχύνοντας την υιοθέτηση και την καινοτομία γύρω από την AI, ιδιαίτερα στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.

Η στρατηγική προωθεί μια προσέγγιση «AI first», ώστε η Τεχνητή Νοημοσύνη να εξετάζεται ως πιθανή λύση όταν οργανισμοί λαμβάνουν στρατηγικές ή πολιτικές αποφάσεις, με συνεκτίμηση τόσο των οφελών όσο και των κινδύνων. Παράλληλα προωθεί την προσέγγιση «buy European», ιδιαίτερα για τον δημόσιο τομέα, με έμφαση σε λύσεις AI ανοικτού κώδικα.

Η Apply AI Strategy προβλέπει στοχευμένα μέτρα σε δέκα βασικούς βιομηχανικούς τομείς και στον δημόσιο τομέα, μεταξύ των οποίων η υγεία και τα φάρμακα, οι μεταφορές και η αυτοκινητοβιομηχανία, η ρομποτική, η μεταποίηση, η ενέργεια, το αγροδιατροφικό σύστημα, η άμυνα και η ασφάλεια, οι ηλεκτρονικές επικοινωνίες και οι πολιτιστικοί, δημιουργικοί και μιντιακοί κλάδοι.

Περιλαμβάνει επίσης μέτρα για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής τεχνολογικής κυριαρχίας, μέσω του οικοσυστήματος που σχηματίζουν μεταξύ άλλων τα AI Factories, τα AI Gigafactories, οι εγκαταστάσεις δοκιμών και πειραματισμού και τα ρυθμιστικά περιβάλλοντα δοκιμών (sandboxes). Τον συντονισμό έχει η Apply AI Alliance, ενώ το AI Observatory παρακολουθεί τις τάσεις και τις επιπτώσεις της Τεχνητής Νοημοσύνης σε επιμέρους τομείς.

www.ertnews.gr

Από τον τρόπο με τον οποίο κάποιος αναζητά ένα σπίτι μέχρι τη δημιουργία μιας αγγελίας, τη διαχείριση των ενδιαφερομένων και τα επόμενα στάδια μιας συναλλαγής, η Τεχνητή Νοημοσύνη αρχίζει να αποκτά συγκεκριμένες εφαρμογές και στην αγορά ακινήτων.

Σύμφωνα με όσα παρουσίασε ο Spitogatos, με αφορμή τη συμπλήρωση 20 ετών παρουσίας του στην ελληνική αγορά, στην Ελλάδα η χρήση των σχετικών εφαρμογών βρίσκεται ακόμη σε σχετικά πρώιμο στάδιο σε σύγκριση με πιο ώριμες αγορές, ωστόσο τα πρώτα βήματα έχουν ήδη γίνει.

Μία από τις βασικότερες αλλαγές αφορά την ίδια την αναζήτηση ακινήτου. Η κατεύθυνση είναι η σταδιακή μετάβαση από τα κλασικά φίλτρα σε μια περισσότερο συμβουλευτική αναζήτηση. Εργαλεία διαλογικής αναζήτησης και έξυπνων προτάσεων μπορούν να αντιλαμβάνονται καλύτερα τις ανάγκες του χρήστη και να συνδέουν τις προτιμήσεις του με τα χαρακτηριστικά των διαθέσιμων ακινήτων.

Σύμφωνα με την παρουσίαση του Spitogatos, τα επόμενα χρόνια τα συστήματα αναζήτησης αναμένεται να μπορούν να λαμβάνουν περισσότερο υπόψη τις πραγματικές ανάγκες, τον τρόπο ζωής και τις προτιμήσεις του ενδιαφερομένου. Η διαφορά είναι ουσιαστική: αντί ο χρήστης να δηλώνει μόνο περιοχή, τετραγωνικά, αριθμό δωματίων και εύρος τιμής, η αναζήτηση μπορεί να εξελιχθεί σε μια διαδικασία καλύτερης κατανόησης του τι πραγματικά αναζητά.

Από λίγες πληροφορίες σε ολοκληρωμένη αγγελία

Δεύτερο πεδίο εφαρμογής είναι η δημιουργία και βελτιστοποίηση των αγγελιών. Ήδη τα εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης μπορούν να αξιοποιηθούν για εμπλουτισμένες περιγραφές, μεταφράσεις, βελτίωση φωτογραφιών, αυτόματη κατηγοριοποίηση και εικονική διαμόρφωση χώρων.

Σε επόμενο στάδιο, σύμφωνα με τον Spitogatos, μεγάλο μέρος της δημιουργίας μιας αγγελίας μπορεί να αυτοματοποιηθεί. Φωτογραφίες σε συνδυασμό με φωνητικές ή γραπτές πληροφορίες θα μπορούν να αποτελούν την πρώτη ύλη από την οποία θα δημιουργείται μια πληρέστερη και εμπλουτισμένη καταχώριση, περιορίζοντας σημαντικά τη χειροκίνητη εργασία.

Αλλαγές αναμένονται και στον τρόπο λειτουργίας των επαγγελματιών της αγοράς ακινήτων. Στις πρώτες εφαρμογές περιλαμβάνονται περιλήψεις τηλεφωνικών κλήσεων, αξιολόγηση ενδιαφερομένων, επακόλουθες επικοινωνίες και βασικές αυτοματοποιήσεις. Παράλληλα, τα πρώτα εργαλεία προγνωστικής ανάλυσης μπορούν να χρησιμοποιούνται για προτάσεις τιμών, στοιχεία και εκτιμήσεις για την αγορά, καθώς και για την κατανόηση των τάσεων και της συμπεριφοράς των χρηστών.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη περνά και στη διαδικασία της συναλλαγής

Η μεγαλύτερη αλλαγή, ωστόσο, μπορεί να έρθει όταν η Τεχνητή Νοημοσύνη περάσει από την αναζήτηση και την αγγελία στην ίδια τη διαδικασία γύρω από τη συναλλαγή.

Σύμφωνα με όσα παρουσίασε ο Spitogatos, διαδικασίες υποβοηθούμενες από την Τεχνητή Νοημοσύνη μπορούν να χρησιμοποιηθούν στον προγραμματισμό, στη διαχείριση εγγράφων, στις αυτόματες ενημερώσεις προς όλους τους εμπλεκομένους και γενικότερα στη διαχείριση των επιμέρους σταδίων. Για τους επαγγελματίες αυτό μεταφράζεται σε λιγότερη χειροκίνητη εργασία και περισσότερο χρόνο για εξυπηρέτηση, διαπραγμάτευση και ανάπτυξη σχέσεων.

H εκτίμηση που παρουσιάστηκε είναι ότι η ευρύτερη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης μπορεί να οδηγήσει σε περισσότερη διαφάνεια και καλύτερη πληροφόρηση, μεγαλύτερη αυτοματοποίηση διαδικασιών, καλύτερη εμπειρία και περισσότερο έλεγχο για τον χρήστη και υψηλότερη παραγωγικότητα για τους επαγγελματίες.

Η θέση του Spitogatos είναι παράλληλα ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν έρχεται να αντικαταστήσει τον επαγγελματία της αγοράς ακινήτων, αλλά να λειτουργήσει ως «πολλαπλασιαστής» των δυνατοτήτων του.

Όπως ανέφερε ο Δημήτρης Μελαχροινός, διευθύνων σύμβουλος και συνιδρυτής του Spitogatos: «Καθώς η Τεχνητή Νοημοσύνη αλλάζει καθιερωμένες πρακτικές σε ολόκληρη την αγορά, στον Spitogatos εισάγουμε σταδιακά όλο και περισσότερα εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης, για να κάνουμε την αναζήτηση ακινήτου ακόμα πιο εύκολη και απλή. Αξιοποιούμε την Τεχνητή Νοημοσύνη ως ένα ακόμη εργαλείο στην αποστολή μας να βοηθάμε τους χρήστες να βρουν το επόμενο σπίτι τους, με την εμπειρία τους να παραμένει πάντα στο επίκεντρο».

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

www.ertnews.gr

Το 52% της Ευρώπης, επίπεδο-ρεκόρ, εκτέθηκε σε έντονη θερμική καταπόνηση το εξαιρετικά θερμό καλοκαίρι που βίωσε η ήπειρος φέτος, αναφέρει σήμερα το Copernicus, το παρατηρητήριο της ΕΕ για το κλίμα.

Εν μέρει λόγω της κλιματικής αλλαγής, η γηραιά ήπειρος υπερθερμαίνεται με τον ταχύτερο ρυθμό στον κόσμο και υπέστη σχεδόν ακατάπαυστα κύματα ζέστης που άρχισαν ασυνήθιστα νωρίς, την άνοιξη, καταρρίπτοντας ρεκόρ θερμοκρασιών και προκαλώντας δεκάδες χιλιάδες πλεονάζοντες θανάτους.

Η θερμική καταπόνηση καταγράφεται όταν οι φυσικοί μηχανισμοί για να κατεβάζει τη θερμοκρασία ο οργανισμός αδυνατούν να αντεπεξέλθουν, προκαλώντας συμπτώματα από ζαλάδες και πονοκεφάλους ως ακόμη και πολυοργανική ανεπάρκεια και τον θάνατο.

«Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά στοιχεία του 2026 ήταν ότι η ζέστη ήταν αξιοσημείωτη όχι μόνο λόγω της έντασής της, αλλά και εξαιτίας της γεωγραφικής έκτασής της», σημείωσε η Σαμάνθα Μπέρτζες, ερευνήτρια για το κλίμα στο ευρωπαϊκό κέντρο μεσοπρόθεσμων μετεωρολογικών προγνώσεων (CEPMMT), που διαχειρίζεται το πρόγραμμα Κοπέρνικος.

Αυτό που μόλις τέλειωσε ήταν το πιο θερμό που μετρήθηκε ποτέ στη δυτική Ευρώπη, με τέσσερα από τα δέκα πιο εντατικά κύματα ζέστης που έζησε ποτέ η ήπειρος, ιδίως στη Γαλλία, στη Βρετανία και στο Βέλγιο, σύμφωνα με την υπηρεσία.

Το κύμα ζέστης του 2003 παραμένει πάντως χειρότερο, αν ληφθεί υπόψη η διάρκεια και η ένταση των φαινομένων συνδυαστικά, διευκρίνισε ο Κοπέρνικος.

Το 2026 εξάλλου καταμετρήθηκαν 17 ημέρες κατά τη διάρκεια των οποίων σε τουλάχιστον 60% της δυτικής Ευρώπης καταγράφτηκαν θερμοκρασίες υψηλότερες από 30° Κελσίου, έναντι 11 το 2003 και 7 το 2025.

Η κατάσταση αυτή εξέθεσε το 52% των Ευρωπαίων σε «πολύ ισχυρή» θερμική καταπόνηση, που αντιστοιχεί σε αίσθηση θερμοκρασίας πάνω από τους 38° Κελσίου, σημείωσε η υπηρεσία.

Περί το 80% της ηπείρου έζησε «ισχυρή» θερμική καταπόνηση, αίσθηση θερμοκρασίας ανώτερης των 32° Κελσίου. Οι συνθήκες αυτές παρατηρήθηκαν σε αριθμό-ρεκόρ 41 ημερών, πέντε περισσότερες από ό,τι το 2023, χρονιά ιστορικού καύσωνα.

«Το καλοκαίρι του 2026 έδειξε σε ποιον βαθμό η θερμική καταπόνηση γίνεται πιο εκτεταμένη και πιο επίμονη», ανέλυσε η κ. Μπέρτζες, συμπληρώνοντας πως πρόκειται για την κυριότερη αιτία της θνησιμότητας που συνδέεται με τις μετεωρολογικές συνθήκες σε παγκόσμια κλίμακα.

Το καλοκαίρι αυτό σημαδεύτηκε ακόμη από ξηρές συνθήκες, με τις πιο χαμηλές ποτάμιες ροές που έχουν καταγραφτεί ποτέ από την έναρξη της τήρησης στοιχείων για αυτές το 1992, προκαλώντας προβλήματα στις μεταφορές εμπορευμάτων κι επιτείνοντας τις εντάσεις όσον αφορά την άρδευση, την ψύξη πυρηνικών αντιδραστήρων και τη λειτουργία υδροηλεκτρικών σταθμών, σύμφωνα με τον Κοπέρνικο.

Οι ξηρασίες πολλαπλασιάζονται στην Ευρώπη εδώ και 45 χρόνια.

Περί τα τέλη Αυγούστου, σχεδόν η μισή Ευρώπη αντιμετώπιζε ξηρασία, σημείωσε η κ. Μπέρτζες. Ενώ στις θάλασσες και στους ωκεανούς της Ευρώπης καταγράφτηκαν «θερμοκρασίες επιφάνειας ρεκόρ, ή σχεδόν» σε μεγάλο μέρος των ακτών στον Ατλαντικό καθώς και σε μεγάλο μέρος της δυτικής και της κεντρικής Μεσογείου, που συνοδεύτηκαν από ισχυρά και εξαιρετικά κύματα θαλάσσιας ζέστης.

Πρόκειται για «ένα από τα καθοριστικά χαρακτηριστικά αυτού του καλοκαιριού»: δεν σημειώθηκε κάποιο μεμονωμένο ρεκόρ, το ανησυχητικό στοιχείο «ήταν ο τρόπος που πολλαπλά ρεκόρ εκδηλώθηκαν ταυτόχρονα στο κλιματικό σύστημα», συνόψισε η Σαμάνθα Μπέρτζες.

Σχετική είδηση: Copernicus: Παγκόσμιος συναγερμός για την ατμοσφαιρική ρύπανση από όζον – Εκτεθειμένο το 34% του πληθυσμού

www.ertnews.gr

Κανένας τυφώνας δεν εμφανίστηκε αυτόν τον Σεπτέμβριο στον Ατλαντικό Ωκεανό, για πρώτη φορά μετά από περισσότερα από 30 χρόνια σε αυτόν το μήνα του χρόνου και οι επιστήμονες θεωρούν ότι πρόκειται για το τελευταίο «κατόρθωμα» του Ελ Νίνιο, που προβλέπεται ευρέως ότι φέτος θα είναι το ισχυρότερο που έχει συμβεί ποτέ.

Τελευταία φορά που είχε συμβεί κάτι ανάλογο ήταν το 1994 και πριν από αυτό το 1972 και το 1962, σύμφωνα με τον Δρ. Φιλ Κλότζμπαχ, ειδικό σε τυφώνες στο Πανεπιστήμιο του Κολοράντο.

Ο μέσος όρος για μια σεζόν είναι επτά τυφώνες, και θα έπρεπε μέχρι τώρα να είχαμε δει πέντε. Η περσινή χρονιά ήταν κάτω του μέσου όρου, με πέντε τυφώνες. Οι τέσσερις είχαν ήδη εμφανιστεί μέχρι τις αρχές Οκτωβρίου.

Ο Σεπτέμβριος είναι συνήθως η καλύτερη εποχή για τους τυφώνες, επειδή το ζεστό νερό που τροφοδοτεί τις καταιγίδες βρίσκεται στην πιο εκτεταμένη και ζεστή του φάση, παράλληλα με ώριμους ατμοσφαιρικούς παράγοντες.

Το Ελ Νίνιο στις τροπικές περιοχές

Οι θερμοκρασίες του νερού ήταν αρκετά υψηλές για τους τυφώνες του Ατλαντικού, αλλά η διάτμηση του ανέμου – η απότομη αλλαγή στην ταχύτητα ή/και την κατεύθυνση του ανέμου – σε μικρή απόσταση στην ατμόσφαιρα που τροφοδοτείται από το Ελ Νίνιο, είναι ο κυριότερος λόγος που δεν κατάφεραν να σχηματιστούν.

Οι τροπικές καταιγίδες Ντόλι και Γκονζάλο ήταν τα μόνα συστήματα που σχηματίστηκαν σε αυτό το μέρος του ωκεανού μέχρι τώρα και ένα τείχος διάτμησης ανέμου τις διέλυσε και τις δύο. Η Ντόλι κράτησε μόλις μία ημέρα, ενώ η Γκονζάλο μόλις έφτασε τις δύο.

Την ίδια ώρα, τα εξαιρετικά ζεστά νερά του Ελ Νίνιο έχουν καταστήσει εξαιρετικά ενεργή την εποχή των τυφώνων στον ανατολικό και κεντρικό Ειρηνικό. Συνολικά 20 τροπικές καταιγίδες— συμπεριλαμβανομένων τριών τυφώνων Κατηγορίας 5 — σημειώθηκαν εκεί.

Απομένουν ακόμη δύο μήνες, και ο Οκτώβριος κατά μέσο όρο σχηματίζει περίπου έναν τυφώνα κάθε χρόνο. Περιστασιακά, και ο Νοέμβριος μπορεί να δημιουργήσει κάποιον. Όσο όμως περνούν οι ημέρες, τόσο μεγαλύτερες είναι οι πιθανότητες η σεζόν να τελειώσει χωρίς κανέναν τυφώνα.

Οι καταιγίδες στα τέλη της σεζόν τείνουν να σχηματίζονται πιο κοντά στις Ηνωμένες Πολιτείες, γεγονός που τους δίνει μεγαλύτερες πιθανότητες να επηρεάσουν την ξηρά. Η Καραϊβική βρίσκεται στην καμπύλη του Ελ Νίνιο, επομένως είναι πιθανό να μην προκληθούν πλέον τέτοια φαινόμενα για το υπόλοιπο της περιόδου.

Αλλά όπως έχει αποδειχθεί πολλές φορές στο παρελθόν, δεν χρειάζεται ένα σύστημα με ισχύ τυφώνα για να προκληθούν σημαντικές ζημιές, ιδιαίτερα σε έναν κόσμο που θερμαίνεται και κάνει τα τροπικά συστήματα όλο και πιο υγρά.

Πηγή: CNN

www.ertnews.gr

Η φωνή και η ομιλία μας αποτυπώνουν το πέρασμα του χρόνου, αλλά και τη γήρανση του εγκεφάλου, τη γνωστική υγεία και τις κοινωνικές επιδράσεις που δεχόμαστε. Ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής το Trinity College του Δουβλίνου, ανέπτυξε ένα μοντέλο μηχανικής μάθησης που αναλύει την ομιλία και μπορεί να εντοπίσει τις παραπάνω πληροφορίες. Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Science Advances».

Στη μελέτη περιγράφεται η δημιουργία ενός «ρολογιού ομιλίας» (speech clock) με μηχανική μάθηση, το οποίο μπορεί να εκτιμήσει τη χρονολογική ηλικία ενός ανθρώπου με βάση εκατοντάδες ακουστικά και γλωσσικά χαρακτηριστικά της ομιλίας του. Η διαφορά ανάμεσα στην πραγματική ηλικία ενός ανθρώπου και την ηλικία που υπολογίζεται βάσει της ομιλίας του συνδέθηκε επίσης με πολλαπλούς ανεξάρτητους δείκτες βιολογικής γήρανσης, υγείας του εγκεφάλου, γνωστικής λειτουργίας, κοινωνικών αντιξοοτήτων και άνοιας.

Η μελέτη ανέλυσε δεδομένα από 2.928 ισπανόφωνους συμμετέχοντες από την Αργεντινή, τη Χιλή, την Κολομβία, το Μεξικό και το Περού. Στο δείγμα περιλαμβάνονταν υγιείς ενήλικες, καθώς και άνθρωποι με ήπια γνωστική διαταραχή, νόσο Αλτσχάιμερ και διαφορετικές μορφές μετωποκροταφικής άνοιας.

Οι ερευνητές δεν εξέτασαν ένα μόνο χαρακτηριστικό της φωνής. Χρησιμοποίησαν αλγόριθμους μηχανικής μάθησης για να αναλύσουν εκατοντάδες χαρακτηριστικά που αφορούν τόσο στον τρόπο με τον οποίο μιλά κάποιος όσο και στο περιεχόμενο της ομιλίας του. Στην ανάλυση περιλαμβάνονταν, μεταξύ άλλων, ο ρυθμός της ομιλίας και οι παύσεις, ο τόνος της φωνής, το συναισθηματικό περιεχόμενο, το λεξιλόγιο, η σημασιολογική ακρίβεια, καθώς και η ποσότητα και η οργάνωση του προφορικού λόγου. Μοντέλα μηχανικής μάθησης συνδύασαν τα παραπάνω χαρακτηριστικά για να εκτιμήσουν τη χρονολογική ηλικία κάθε συμμετέχοντα και να υπολογίσουν τη διαφορά, η οποία προκύπτει σε σχέση με την ηλικία που υπολογίζεται με βάση τον τρόπο ομιλίας του.

Εντοπίστηκε ότι οι άνθρωποι των οποίων η ομιλία έδειχνε πιο γερασμένη από το αναμενόμενο για τη χρονολογική τους ηλικία εμφάνιζαν επίσης ενδείξεις επιταχυνόμενης γήρανσης σε διάφορα βιολογικά και κλινικά συστήματα. Επιπλέον, η μεγαλύτερη αύξηση της ηλικίας της ομιλίας συνδέθηκε με χαμηλότερες επιδόσεις στη συνολική γνωστική λειτουργία, τις εκτελεστικές λειτουργίες, τις καθημερινές λειτουργικές ικανότητες και διάφορες μορφές μνήμης. Είναι σημαντικό ότι οι συσχετίσεις αυτές δεν περιορίζονταν στα γλωσσικά τεστ. Η ηλικία της ομιλίας συνδέθηκε και με την απόδοση σε μη γλωσσικές γνωστικές δοκιμασίες.

Το μοντέλο μηχανικής μάθησης μπορούσε επίσης να διακρίνει τους υγιείς συμμετέχοντες από τους ανθρώπους με άνοια. Οι υγιείς συμμετέχοντες παρουσίαζαν τις μικρότερες αποκλίσεις μεταξύ χρονολογικής ηλικίας και ηλικίας της ομιλίας, ενώ το χάσμα αυξανόταν προοδευτικά στους συμμετέχοντες με νόσο Αλτσχάιμερ και στις διάφορες μορφές μετωποκροταφικής άνοιας.

Η ομιλία «κουβαλά» και κοινωνικό αποτύπωμα

Η ομιλία μας μεταφέρει επίσης και ένα κοινωνικό αποτύπωμα, όπως διαπίστωσαν οι ερευνητές. Τόσο στους υγιείς συμμετέχοντες όσο και στους ανθρώπους με Αλτσχάιμερ ή άλλες μορφές άνοιας, η επιταχυνόμενη γήρανση της ομιλίας συνδεόταν με ένα δυσμενέστερο σύνολο παραγόντων που διατρέχουν όλη τη ζωή του ατόμου, όπως το επίπεδο εκπαίδευσης, οι οικονομικές συνθήκες, η επισιτιστική ανασφάλεια, η πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη και οι εμπειρίες κατά τα πρώτα χρόνια της ζωής.

Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι η καταγραφή της ομιλίας είναι εύκολη, χωρίς επεμβατικές διαδικασίες και με πολύ χαμηλό κόστος, σε αντίθεση με τις τρέχουσες μεθόδους μέτρησης της βιολογικής γήρανσης που απαιτούν μαγνητικούς τομογράφους, δείγματα αίματος, μοριακές αναλύσεις ή εξειδικευμένες κλινικές αξιολογήσεις.

Οι ερευνητές, ωστόσο, διευκρινίζουν ότι το «ρολόι ομιλίας» δεν αποτελεί ακόμη διαγνωστικό τεστ για την άνοια. Η μελέτη εξέτασε τους συμμετέχοντες σε ένα συγκεκριμένο χρονικό σημείο, οπότε δεν μπορεί να αποδείξει εάν ένα προφίλ ομιλίας που εμφανίζεται γηραιότερο μπορεί να προβλέψει ποιοι άνθρωποι θα εμφανίσουν στη συνέχεια γνωστική έκπτωση ή άνοια. Για την πιθανή κλινική αξιοποίηση του εργαλείου θα χρειαστούν μελέτες που θα παρακολουθούν τους συμμετέχοντες σε βάθος χρόνου, επικύρωση σε περισσότερες γλώσσες και πολιτισμικά περιβάλλοντα, καθώς και δοκιμές σε πιο φυσικές συνθήκες ομιλίας.

www.ertnews.gr

του Βασίλη Βίγλα*

Ο Ιός του Δυτικού Νείλου ( West Nile Virus- WNV) αποτελεί πλέον ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα αναδυόμενων λοιμώξεων που επηρεάζονται άμεσα από την κλιματική αλλαγή. Απομονώθηκε για πρώτη φορά το 1937 στην ομώνυμη επαρχία της Ουγκάντα. Σήμερα, ο ιός έχει εδραιωθεί σε παγκόσμιο επίπεδο, προκαλώντας ετήσιες επιδημικές εξάρσεις κατά τους θερινούς και φθινοπωρινούς μήνες, ιδιαίτερα στις χώρες της Μεσογείου και της Νότιας Ευρώπης.

1. Τρόπος Μετάδοσης και Επιδημιολογικός Κύκλος

Ο Ιός του Δυτικού Νείλου είναι ένας μονόκλωνος RNA ιός που ανήκει στην οικογένεια Flaviviridae. Ο κύριος φυσικός κύκλος μετάδοσης του ιού περιλαμβάνει τα πτηνά ως κύριους ξενιστές( δεξαμενές του ιού) και τα κουνούπια ως διαβιβαστές ( κυρίως το γένος Culex, δηλαδή τα κοινά κουνούπια).

• Ο  κύκλος « πτηνό-κουνούπι-πτηνό»: Τα κουνούπια μολύνονται όταν τρέφονται με το αίμα μολυσμένων πτηνών, στα οποία ο ιός αναπτύσσει υψηλά επίπεδα ιαιμίας. Στη συνέχεια, το μολυσμένο κουνούπι μεταφέρει τον ιό σε άλλα πτηνά, ανθρώπους ή θηλαστικά ( κυρίως ιπποειδή).
• Τελικοί ξενιστές ( Dead–endhosts): Ο άνθρωπος και τα άλογα θεωρούνται « τελικοί ξενιστές». Αυτό σημαίνει ότι, παρόλο που μπορεί να νοσήσουν, δεν αναπτύσσουν επαρκή συγκέντρωση του ιού στο αίμα τους ώστε να τον μεταδώσουν πίσω σε άλλα κουνούπια.
• Μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο: Ο ιός δεν μεταδίδεται μέσω της καθημερινής κοινωνικής επαφής ( φιλί, άγγιγμα, σταγονίδια). Σε εξαιρετικά σπάνιες περιπτώσεις, η μετάδοση μπορεί να γίνει μέσω μεταγγίσεων μολυσμένου αίματος, μεταμοσχεύσεων οργάνων ή από τη μητέρα στο έμβρυο κατά την κύηση ή τον θηλασμό.

• Χρόνος Επώασης και Κλινική Εικόνα

Μόλις το μολυσμένο κουνούπι τσιμπήσει τον άνθρωπο, μεσολαβεί ο χρόνος επώασης, ο οποίος κυμαίνεται συνήθως από 2 έως 14 ημέρες  ( σε σπάνιες περιπτώσεις ανοσοκατεσταλμένων ασθενών μπορεί να φτάσει και τις 21 ημέρες ).

Η κλινική εικόνα της λοίμωξης παρουσιάζει τεράστια ποικιλομορφία και μπορεί να διακριθεί σε τρεις βασικές κατηγορίες:

1. Ασυμπτωματική Λοίμωξη ( περίπου 80%): Η συντριπτική πλειοψηφία των ανθρώπων που μολύνονται από τον ιό δεν εκδηλώνουν κανένα απολύτως σύμπτωμα.
2. Ήπια νόσος/ Πυρετός του Δυτικού Νείλου (περίπου 20%): Εκδηλώνεται με αιφνίδια έναρξη συμπτωμάτων που προσομοιάζουν με αυτά της γρίπης. Σε αυτά περιλαμβάνονται υψηλός πυρετός, πονοκέφαλος, γενικευμένη μυαλγία, αρθραλγία, ναυτία, έμετοι, διάρροια και διογκωμένοι λεμφαδένες. Ενδέχεται επίσης να εμφανιστεί ένα εξάνθημα στον κορμό. Η ανάρρωση είναι  συνήθως πλήρης, αν και η κόπωση μπορεί να επιμείνει  για εβδομάδες.
3. Σοβαρή/ Νευροδιεισδυτική Νόσος ( < 1%): Πρόκειται  για τη σοβαρότερη μορφή, κατά την οποία ο ιός προσβάλλει το κεντρικό νευρικό σύστημα προκαλώντας εγκεφαλίτιδα, μηνιγγίτιδα, ή οξεία χαλαρή παράλυση. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν έντονη αυχενική δυσκαμψία, αποπροσανατολισμό, κώμα, τρόμο, σπασμούς και μυϊκή αδυναμία. Οι ηλικιωμένοι ( άνω των 65 ετών), οι ανοσοκατεσταλμένοι και τα άτομα με χρόνια υποκείμενα νοσήματα ( σακχαρώδης διαβήτης, χρόνια νεφρική ανεπάρκεια) διατρέχουν τον υψηλότερο κίνδυνο σοβαρής νόσησης.

3.  Στρατηγικές Πρόληψης και Αντιμετώπισης

Καθώς δεν υπάρχει ειδική αντιική θεραπεία ούτε εμβόλιο διαθέσιμο για τον άνθρωπο η διαχείριση της νόσου βασίζεται αποκλειστικά στην υποστηρικτική φροντίδα και στην πρόληψη.

Ατομικό Επίπεδο

Η ατομική προστασία εστιάζει στην αποφυγή των τσιμπημάτων από κουνούπια και στη μείωση των εστιών αναπαραγωγής τους γύρω από τις κατοικίες:

• Χρήση εγκεκριμένων εντομοαπωθητικών στο ακάλυπτο δέρμα και πάνω από τα ρούχα ( π.χ. DEET, ικαριδίνη, IR3535).
• Κατάλληλη ένδυση, με μακριά μανίκια , παντελόνια και ανοιχτόχρωμα ρούχα που δεν προσελκύουν τα έντομα.
• Τοποθέτηση αντικουνουπικών πλεγμάτων (σήτες) σε παράθυρα και πόρτες.

• Εξάλειψη στάσιμων νερών σε αυλές καιμπαλκόνια (π.χ.σε γλάστρες,  κουβάδες, υδρορροές), καθώς ακόμη και ελάχιστο λιμνάζον νερό αρκεί για να γεννήσουν τα κουνούπια τα αυγά τους.

Κρατικό και Αυτοδιοικητικό Επίπεδο

Η πολιτεία οφείλει να εφαρμόζει προγράμματα ολοκληρωμένης διαχείρισης διαβιβαστών:

• Συστηματική προνυμφοκτονία και ακμαιοκτονία (ψεκασμοί) σε φυσικές εστίες ( έλη. Ποτάμια, αποχετευτικά δίκτυα).
• Επιδημιολογική επιτήρηση μέσω της έγκαιρης ανίχνευσης κρουσμάτων σε ανθρώπους, καθώς και της παρακολούθησης των πληθυσμών των κουνουπιών και των πτηνών.
• Διασφάλιση της ασφάλειας του αίματος με την εφαρμογή μοριακού ελέγχου (ΝΑΤ) στις αιμοδοσίες.
• Εκστρατείες ενημέρωσης του κοινού για την ευαισθητοποίηση των πολιτών  σχετικά με τα μέτρα αυτοπροστασίας.

      4. Η Επιδημιολογική Κατάσταση στην Ελλάδα

Η Ελλάδα αποτελεί ενδημική περιοχή για τον ιό του Δυτικού Νείλου, με περιστατικά να καταγράφονται σχεδόν κάθε χρόνο από το 2010 και μετά. Η τρέχουσα περίοδος μετάδοσης παρουσιάζει  έξαρση περιστατικών.

Σύμφωνα με τα επίσημα επιδημιολογικά δεδομένα του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας ( ΕΟΔΥ), η κατάσταση διαμορφώνεται ως εξής:

Συνολικά Κρούσματα και Νοσηρότητα

• Καταγεγραμμένα Κρούσματα: Έως τώρα ( 17/9 ) έχουν διαγνωστεί και δηλωθεί εργαστηριακά 370 εγχώρια κρούσματα λοίμωξης. Το νούμερο αυτό αποτελεί ιστορικό ρεκόρ, ξεπερνώντας το προηγούμενο υψηλότερο επίπεδο των 317 κρουσμάτων που είχε καταγραφεί το 2018.
• Βαρύτητα Περιστατικών: Από το σύνολο των νοσούντων , οι 238 ασθενείς εκδήλωσαν σοβαρές επιπλοκές από το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα ( νευροδιεισδυτική νόσος: εγκεφαλίτιδα ή μηνιγγίτιδα), ενώ 132 εμφάνισαν ήπιες εκδηλώσεις (εμπύρετο νόσημα) ή δεν παρουσίασαν νευρολογικές επιπλοκές.
• Θνησιμότητα:  Δυστυχώς, έχουν καταγραφεί 33 θάνατοι ασθενών με λοίμωξη από τον ιό. Όλοι οι θανόντες ήταν ηλικίας άνω των 65 ετών.

Γεωγραφική Κατανεμημένη Ένταση

Η κυκλοφορία του ιού είναι εξαιρετικά έντονη σε πολλές περιοχές, με τον ΕΟΔΥ να έχει θέσει δεκάδες δήμους της χώρας σε καθεστώς αυξημένης επιτήρησης.

• Το κύριο επίκεντρο της φετινής έξαρσης εντοπίζεται στην Περιφέρεια Αττικής, η οποία συγκεντρώνει το 56,8% των συνολικών εκθέσεων στον ιό.
• Ιδιαίτερα  επιβαρυμένοι εμφανίζονται δήμοι της Ανατολικής Αττικής και των Βορείων Προαστίων της Αθήνας, ενώ σημαντική κυκλοφορία καταγράφεται επίσης σε περιοχές της Θεσσαλίας και της Κεντρικής Μακεδονίας.

Τα 370 επιβεβαιωμένα κρούσματα αποτελούν μόνο την «κορυφή του παγόβουνου». Δεδομένου ότι λιγότερο από το 1% των μολυνθέντων αναπτύσσει σοβαρά συμπτώματα που οδηγούν σε εργαστηριακή διάγνωση, εκτιμάται ότι χιλιάδες συμπολίτες μας έχουν έρθει σε επαφή με τον ιό φέτος χωρίς να το γνωρίζουν.

5. Συμπέρασμα

Ο ιός του Δυτικού Νείλου δεν αποτελεί πλέον μία σπάνια ή εξωτική απειλή, αλλά έναν σταθερό υγειονομικό κίνδυνο της σύγχρονης ελληνικής πραγματικότητας. Η αντιμετώπιση του προβλήματος απαιτεί τη διαρκή επαγρύπνηση των κρατικών μηχανισμών μέσω έγκαιρων ψεκασμών, αλλά και την υπεύθυνη στάση κάθε πολίτη ξεχωριστά, με τη λήψη καθημερινών μέτρων ατομικής προστασίας.

*Ο Βασίλης Βίγλας είναι Παθολογος – Λοιμωξιολόγος, Αναπληρωτής Διευθυντής β’ Λοιμωξιολογικης Παθολογικής Κλινικής του Νοσοκομείου Υγεια.

www.ertnews.gr

Το BiG Forum 2026, το 4ο Ετήσιο Forum του BioInnovation Greece, θα πραγματοποιηθεί από τις 30 Σεπτεμβρίου έως τις 4 Οκτωβρίου 2026 στην Αθήνα. Η τελετή έναρξης θα γίνει την Τετάρτη 30 Σεπτεμβρίου στο Gazi Music Hall ενώ το κυρίως Forum θα φιλοξενηθεί από την Πέμπτη 1 έως την Κυριακή 4 Οκτωβρίου στην Τεχνόπολη Δήμου Αθηναίων. Πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες ετήσιες διοργανώσεις της χώρας για τη βιοτεχνολογία, τις επιστήμες ζωής και την καινοτομία στην υγεία, και φέτος εκτείνεται σε πέντε ημέρες.

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει περισσότερες από 50 συνεδρίες, οργανωμένες σε 26 θεματικές ενότητες, και 12 workshops, με τη συμμετοχή άνω των 150 ομιλητών από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Αναμένονται περισσότεροι από 500 σύνεδροι. Στο Forum συμμετέχουν εκπρόσωποι Υπουργείων και εθνικών φορέων έρευνας και καινοτομίας, ευρωπαϊκοί ερευνητικοί και χρηματοδοτικοί οργανισμοί, διεθνείς οργανισμοί υγείας και αναπτυξιακές τράπεζες, πρυτάνεις και καθηγητές ελληνικών και ξένων πανεπιστημίων, διευθυντές νοσοκομειακών κλινικών, ιδρυτές και ανώτατα στελέχη εταιρειών βιοτεχνολογίας, φαρμάκου και ψηφιακής υγείας, θεσμικοί επενδυτές και επενδυτές επιχειρηματικών κεφαλαίων, καθώς και νέοι ερευνητές και φοιτητές. Σημαντική θέση στη φετινή διοργάνωση κατέχει η ελληνική επιστημονική και επιχειρηματική διασπορά.

Κάθε ημέρα του Forum είναι αφιερωμένη σε μια διακριτή θεματική.

Η πρώτη ημέρα, Πέμπτη 1 Οκτωβρίου, έχει τίτλο Health Tech και εξετάζει τη διαδρομή από την επιστημονική ανακάλυψη στην κλινική πράξη. Οι συνεδρίες καλύπτουν την κινητοποίηση της ελληνικής διασποράς, την καινοτομία στην υγειονομική περίθαλψη, την ψηφιακή υγεία, τις βιοτράπεζες και τα δεδομένα υγείας ως εθνική υποδομή για την ιατρική ακριβείας, καθώς και τα ζητήματα δεοντολογίας, διακυβέρνησης και εμπιστοσύνης που θέτει η αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης στην υγεία.

Η δεύτερη ημέρα, Παρασκευή 2 Οκτωβρίου, είναι αφιερωμένη στις τεχνολογίες αιχμής και τη σημασία τους για την ανταγωνιστικότητα και τη στρατηγική αυτονομία της χώρας. Οι θεματικές ενότητες περιλαμβάνουν τα συστήματα υγείας που ενσωματώνουν τεχνητή νοημοσύνη, τη μηχανική βιολογία σε βιομηχανική κλίμακα, την ανακάλυψη φαρμάκων με υπολογιστικές μεθόδους, τη βιοάμυνα και τη βιοασφάλεια, καθώς και την επιστημονική διπλωματία και τον ρόλο της επιστήμης στη διεθνή θέση μιας χώρας.

Η τρίτη ημέρα, Σάββατο 3 Οκτωβρίου, επικεντρώνεται στις νεοφυείς επιχειρήσεις και την καινοτομία, παρακολουθώντας τη διαδρομή από την ιδέα στην εταιρεία. Παρουσιάζονται οι διακριθείσες ομάδες του διαγωνισμού BioSTART και οι υπότροφοι του ομώνυμου προγράμματος, ενώ οι συζητήσεις αφορούν την ακαδημαϊκή επιχειρηματικότητα, τη χρηματοδότηση της πρώιμης έρευνας, τη μετάβαση από τη startup στη scaleup, τον ρόλο των θεσμικών επενδυτών και των ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων και τις συνεργασίες που ανοίγουν πρόσβαση σε διεθνείς αγορές.

Η τέταρτη και τελευταία ημέρα, Κυριακή 4 Οκτωβρίου, έχει τίτλο One Health και συνδέει την ανθρώπινη υγεία με τη διατροφή και το περιβάλλον. Οι συνεδρίες καλύπτουν την επιστήμη του μικροβιώματος, τη μακροζωία, την αγροδιατροφική τεχνολογία και τα βιώσιμα συστήματα τροφίμων. Το Forum ολοκληρώνεται με τη συζήτηση για το μέλλον της καινοτομίας στην Ελλάδα, τη σχέση της έρευνας με την οικονομική ανθεκτικότητα και τη μετατροπή της πανεπιστημιακής γνώσης σε επιχειρηματική δραστηριότητα.

Το πρόγραμμα αναπτύσσεται παράλληλα σε χώρους της Τεχνόπολης και περιλαμβάνει κεντρικές ομιλίες, συζητήσεις σε μορφή panel, fireside chats, δώδεκα εργαστήρια για ερευνητές και ιδρυτές, παρουσιάσεις νεοφυών επιχειρήσεων ενώπιον επενδυτών και συνεδρία poster σε μορφή pitch, στην οποία οι συμμετέχοντες παρουσιάζουν την ανάγκη που καλύπτει η έρευνά τους, τη λύση που προτείνουν και τα επόμενα βήματα προς την εφαρμογή. Η διοργάνωση κορυφώνεται με την απονομή των βραβείων του διαγωνισμού BioSTART και των poster.

Το BiG Forum 2026 απευθύνεται σε όσους συμμετέχουν ενεργά στην παραγωγή, τη χρηματοδότηση και την εφαρμογή της επιστημονικής γνώσης: ερευνητές και κλινικούς γιατρούς, επιχειρηματίες και στελέχη, επενδυτές, φορείς χάραξης πολιτικής, φοιτητές και νέους επιστήμονες. Η διοργάνωση απευθύνει ανοιχτή πρόσκληση συμμετοχής σε όλους όσοι επιθυμούν να συμβάλουν στη συζήτηση για το πώς η ελληνική έρευνα θα φτάσει στον ασθενή, στην αγορά και στη διεθνή σκηνή.

Αναλυτικό πρόγραμμα και πληροφορίες: forum.bioinnovation.gr

Επικοινωνία: forum-26@bioinnovation.gr

www.ertnews.gr