Το ξέσπασμα χανταϊού στο κρουαζιερόπλοιο MV Hondius έφερε στο προσκήνιο ένα σπάνιο και παραμελημένο παθογόνο, για το οποίο δεν υπάρχουν στοχευμένες θεραπείες ούτε ευρέως διαθέσιμα εμβόλια. Έτσι, όταν επιβάτες άρχισαν να νοσούν εν μέσω του Ατλαντικού Ωκεανού, οι γιατροί και οι ειδικοί δημόσιας υγείας είχαν περιορισμένες επιλογές.
«Ήταν σαν καμπανάκι αφύπνισης», δήλωσε στους New York Times ο Δρ. Βάιθι Αρουμουγκασουάμι, ερευνητής λοιμωδών νοσημάτων στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Λος Άντζελες.
«Η εργαλειοθήκη μας είναι σχεδόν άδεια» σημείωσε.
Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν έχουν γίνει προσπάθειες. Ένας μικρός αριθμός επιστημονικών ομάδων ανά τον κόσμο εργάζεται εδώ και δεκαετίες, σε ορισμένες περιπτώσεις, για την ανάπτυξη θεραπειών και εμβολίων κατά του χανταϊού. Ωστόσο, η εξασφάλιση χρηματοδότησης και η προσέλκυση εμπορικού ενδιαφέροντος για την ανάπτυξη ιατρικών παρεμβάσεων έχουν αποδειχθεί δύσκολες, καθώς πρόκειται για έναν παθογόνο παράγοντα που εμφανίζεται σπάνια στον άνθρωπο και δεν μεταδίδεται εύκολα από άτομο σε άτομο.
«Δεν πρόκειται για μια αερογενή, εξαιρετικά μεταδοτική ιογενή απειλή, επομένως δεν είχε τεθεί τόσο ψηλά στις προτεραιότητες οργανισμών που προσπαθούν να αποτρέψουν πανδημίες», εξήγησε ο Τζέι Χούπερ, ιολόγος στο Αμερικανικό Στρατιωτικό Ινστιτούτο Έρευνας Λοιμωδών Νοσημάτων.
Παρόλα αυτά, ερευνητές αναπτύσσουν αρκετά υποσχόμενα εμβόλια και θεραπείες. Ειδικοί εκτιμούν ότι ορισμένα από αυτά θα μπορούσαν να αναπτυχθούν γρήγορα εάν οι παρεμβάσεις για τον χανταϊό αποκτούσαν μεγαλύτερη προτεραιότητα.
«Πιστεύω ότι υπάρχουν λύσεις που βρίσκονται ήδη “στο ράφι” και θα μπορούσαν να αναπτυχθούν γρήγορα», δήλωσε ο Δρ. Ρόναλντ Νάχας, πρόεδρος της Εταιρείας Λοιμωδών Νοσημάτων της Αμερικής. «Αλλά τίποτα δεν είναι ακόμη έτοιμο».
Ποιά εμβόλια αναπτύσσουν στα εργαστήρια ερευνητές
Υπάρχουν δύο βασικοί τύποι χανταϊών: οι ιοί του Παλαιού Κόσμου, που κυκλοφορούν κυρίως στην Ασία και την Ευρώπη, και οι ιοί του Νέου Κόσμου, που εντοπίζονται στην αμερικανική ήπειρο. Η έξαρση στο κρουαζιερόπλοιο συνδέθηκε με το στέλεχος των Άνδεων του χανταϊού, έναν ιό του Νέου Κόσμου που είναι ενδημικός στη Νότια Αμερική και αποτελεί τον μοναδικό γνωστό χανταϊό που μπορεί να μεταδοθεί από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Αν και υπάρχουν εμβόλια που στοχεύουν ορισμένους ιούς του Παλαιού Κόσμου στην Ασία, η αποτελεσματικότητά τους θεωρείται μέτρια. Δεν υπάρχουν όμως εγκεκριμένα εμβόλια για τους ιούς του Νέου Κόσμου, όπως ο Sin Nombre που εντοπίζεται σε τρωκτικά στις δυτικές Ηνωμένες Πολιτείες.
Υπάρχουν όμως και κάποια υπό ανάπτυξη. Ο Δρ. Χούπερ και οι συνεργάτες του ανέπτυξαν ένα DNA εμβόλιο για το στέλεχος των Άνδεων, το οποίο παρουσίασε ενθαρρυντικά αποτελέσματα σε μικρή δοκιμή Φάσης 1. Σύμφωνα με τους ερευνητές, περισσότερο από το 80% των συμμετεχόντων παρήγαγε εξουδετερωτικά αντισώματα υπό συγκεκριμένα δοσολογικά σχήματα.
«Είναι πραγματικά εντυπωσιακό», δήλωσε ο Δρ. Χούπερ, ο οποίος συμμετέχει ως εφευρέτης σε σειρά πατεντών για εμβόλια κατά του χανταϊού που ανήκουν στην αμερικανική κυβέρνηση.
«Το να πετυχαίνεις τέτοια επίπεδα εξουδετερωτικών αντισωμάτων στους ανθρώπους είναι αξιοσημείωτο», σημείωσε.
Υπήρχαν βέβαια και μειονεκτήματα, όπως το ότι το εμβόλιο φαινόταν να απαιτεί τουλάχιστον τρεις δόσεις. Παρ’ όλα αυτά, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι έτοιμο για περαιτέρω ανάπτυξη «εφόσον υπάρξει ανάγκη».
Άλλες ερευνητικές ομάδες βρίσκονται σε πιο πρώιμα στάδια ανάπτυξης πιθανών εμβολίων. Ο Μπράις Γουόρνερ από το Πανεπιστήμιο του Σασκάτσουαν και οι συνεργάτες του, μελετούν διάφορες προσεγγίσεις, συμπεριλαμβανομένου ενός ρινικού εμβολίου που ενδέχεται να προκαλεί ισχυρότερη ανοσολογική απόκριση στους αεραγωγούς.
Ωστόσο, η έρευνα αυτή βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο και πραγματοποιείται σε χάμστερ. Επιπλέον, οι κλινικές δοκιμές είναι δύσκολες, καθώς τα περιστατικά χανταϊού στους ανθρώπους είναι σχετικά σπάνια.
Καινοτόμος μέθοδος υπόσχεται εμβόλια που δεν χρειάζονται ψυγείο
Σήμερα, πολλά εμβόλια απαιτούν μεταφορά και αποθήκευση σε συνθήκες κατάψυξης. Μια διεθνής επιστημονική ομάδα από το Πανεπιστήμιο του Bath στο Ηνωμένο Βασίλειο, τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Νότια Αφρική εργάζεται πάνω στην ανάπτυξη ενός υποψήφιου εμβολίου κατά του χανταϊού, επιδιώκοντας να αλλάξει αυτή την κατάσταση μέσω μιας νέας μεθόδου που ονομάζεται «ensilication».
«Πρόκειται για μια πρωτοποριακή μέθοδο κατά την οποία εγκλωβίζουμε τα εμβόλια μέσα σε εξαιρετικά λεπτές στρώσεις ανόργανου υλικού, ώστε να αποκτούν θερμική σταθερότητα. Έτσι, το εμβόλιο αντέχει στις μεταβολές θερμοκρασίας και μπορεί, για παράδειγμα, να μεταφερθεί ακόμη και με drones», δήλωσε στο BBC η Άσελ Σαρτμπάεβα από το Πανεπιστήμιο του Μπαθ.
Αντιικές θεραπείες
Σήμερα, η βασική αντιμετώπιση της λοίμωξης από χανταϊό περιορίζεται στην υποστηρικτική φροντίδα, η οποία μπορεί να περιλαμβάνει παροχή οξυγόνου ή μηχανική υποστήριξη καρδιάς και πνευμόνων. Οι γιατροί χορηγούν επίσης ορισμένες φορές το ήδη υπάρχον αντιιικό φάρμακο ριμπαβιρίνη (ribavirin), αν και δεν υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις ότι είναι αποτελεσματικό απέναντι στους ιούς του Νέου Κόσμου.
Στο UCLA, ο Δρ. Αρουμουγκασουάμι και η ομάδα του διαπίστωσαν ότι το φαβιπιραβίρη (favipiravir) ένα αντιιικό φάρμακο εγκεκριμένο στην Ιαπωνία για τη γρίπη- ανέστειλε το στέλεχος των Άνδεων του χανταϊού σε ανθρώπινα κύτταρα. Παράλληλα, εντόπισαν αρκετές ενώσεις με ευρεία αντιική δράση που μπλόκαραν τόσο τους χανταϊούς όσο και άλλους ιούς σε ανθρώπινα οργανοειδή. Άλλες ομάδες εργάζονται πάνω στην ανάπτυξη θεραπευτικών αντισωμάτων, αξιοποιώντας συχνά δείγματα αίματος από επιζώντες του χανταϊού.
«Καταφέραμε να απομονώσουμε τα φυσικά αντισώματα που παράγουν οι άνθρωποι και να εντοπίσουμε κάποια που ήταν πραγματικά πολύ αποτελεσματικά», δήλωσε ο Κάρθικ Τσάντραν, ιολόγος στην Ιατρική Σχολή Άλμπερτ Αϊνστάιν της Νέας Υόρκης.
Σε δοκιμές σε χάμστερ, ένα από αυτά τα αντισώματα έδειξε ιδιαίτερα ενθαρρυντικά αποτελέσματα, καθώς φάνηκε να λειτουργεί τόσο απέναντι στους χανταϊούς του Παλαιού όσο και του Νέου Κόσμου, ακόμη και όταν χορηγήθηκε σε προχωρημένο στάδιο της λοίμωξης.
Παρ’ όλα αυτά, πολλές από αυτές τις πιθανές θεραπείες έχουν «κολλήσει» στο στάδιο των δοκιμών σε μικρά ζώα.
«Έχουμε ένα υποψήφιο φάρμακο, αλλά τώρα χρειαζόμαστε κάποιον να χρηματοδοτήσει το επόμενο βήμα, που θα κόστιζε περίπου 40 εκατομμύρια δολάρια», δήλωσε ο Δρ. Τζέιμς Κρόου από το Vanderbilt Center for Antibody Therapeutics. «Δεν έχουμε υποστήριξη ούτε από κυβερνήσεις, ούτε από ιδρύματα, ούτε από εταιρείες. Περιμένουμε να βρούμε συνεργάτη», τόνισε.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι το πρόσφατο ξέσπασμα ίσως στρέψει την προσοχή σε αυτή την οικογένεια των συχνά παραμελημένων ιών.
«Κρίνοντας από τα μηνύματα και τα email που λαμβάνω, υπάρχει ανανεωμένο ενδιαφέρον για αυτούς τους παράγοντες και ίσως χρειάζεται να επανεξεταστεί η θέση τους στη λίστα προτεραιοτήτων», δήλωσε ο Τσάντραν.
Το αν αυτό το ενδιαφέρον θα διατηρηθεί όταν ο χανταϊός πάψει να βρίσκεται στην επικαιρότητα, μένει να φανεί.
«Η ευαισθητοποίηση δεν βλάπτει ποτέ», κατέληξε ο Γουόρνερ. «Θα δούμε αν τελικά οδηγήσει σε κάτι ουσιαστικό, τουλάχιστον όσον αφορά τη χρηματοδότηση και τους πόρους που απαιτούνται για την πρόοδο σε τομείς όπου υπάρχουν ακόμη σοβαρές ελλείψεις για τον χανταϊό».
www.ertnews.gr
Ακολουθήστε το myvolos.net στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
