Το απόστημα πρωκτού συνιστά οξεία και επώδυνη λοίμωξη στη περιπρωκτική περιοχή. Πρόκειται για συλλογή πύου που σχηματίζεται λόγω φλεγμονής και μόλυνσης των μικρών πρωκτικών αδένων εντός του πρωκτικού σωλήνα.
Απόστημα πρωκτού: μια σοβαρή πρωκτική λοίμωξη
Ορισμός αποστήματος πρωκτού
Το απόστημα πρωκτού συνιστά οξεία και επώδυνη λοίμωξη στη περιπρωκτική περιοχή. Πρόκειται για συλλογή πύου που σχηματίζεται λόγω φλεγμονής και μόλυνσης των μικρών πρωκτικών αδένων εντός του πρωκτικού σωλήνα. Η συγκεκριμένη λοίμωξη απαιτεί άμεση και ορθή αντιμετώπιση, καθώς η καθυστέρηση μπορεί να οδηγήσει σε περίπλοκες καταστάσεις και μακροχρόνια επιπλοκή για τον ασθενή.
Παθογένεση και αιτιολογία
Στις περισσότερες περιπτώσεις, το απόστημα πρωκτού ξεκινά από απόφραξη και επιμόλυνση πρωκτικού αδένα από μικρόβια κοπράνων, με επέκταση της φλεγμονής στους γύρω ιστούς. Σπανιότερα, το απόστημα συσχετίζεται με νοσήματα όπως η φλεγμονώδης νόσος του εντέρου (νόσος Crohn), καρκίνος πρωκτού ή ορθού, σεξουαλικώς μεταδιδόμενες λοιμώξεις, τραυματισμό ή παραμελημένη ραγάδα πρωκτού. Παράγοντες κινδύνου αποτελούν ο σακχαρώδης διαβήτης, ανοσοκαταστολή και χρόνια φλεγμονή της περιοχής.
Κλινική εικόνα
Η κύρια συμπτωματολογία περιλαμβάνει έντονο, βαθύ άλγος στην περιπρωκτική περιοχή, συνήθως μονόπλευρο, που επιτείνεται με κάθισμα ή κένωση και δεν υποχωρεί με κοινά παυσίπονα. Συχνά υπάρχουν οίδημα, ερυθρότητα, αίσθημα θερμότητας, πυρετός, ρίγη, κόπωση ή νυχτερινές εφιδρώσεις. Σε προχωρημένα στάδια δυνατόν να εμφανισθεί εκροή πυώδους υγρού από στόμιο πλησίον του πρωκτού, ένδειξη αυτόματης διάνοιξης του αποστήματος. Κάθε τέτοιο σύμπτωμα απαιτεί άμεση αξιολόγηση από εξειδικευμένο χειρουργό.
Σημασία της έγκαιρης αντιμετώπισης
Το απόστημα πρωκτού αποτελεί επείγουσα κατάσταση. Ελλιπής ή καθυστερημένη θεραπεία μπορεί να οδηγήσει σε διεύρυνση της φλεγμονής, πολλαπλά αποστήματα, περινεϊκή σήψη και απειλή ζωής σε βαριές περιπτώσεις. Σοβαρή επιπλοκή θεωρείται η γάγγραινα Fournier. Επιπλέον, ατελής παρέμβαση αυξάνει την πιθανότητα ανάπτυξης χρόνιου συριγγίου πρωκτού.
Διαγνωστική προσέγγιση
Η διάγνωση βασίζεται σε λεπτομερές ιστορικό και ενδελεχή εξέταση από Χειρουργό-Πρωκτολόγο. Πέραν της επισκόπησης και της δακτυλικής εξέτασης, ενίοτε απαιτούνται συμπληρωματικές εξετάσεις (πρωκτοσκόπηση, ενδοπρωκτικό υπερηχογράφημα, μαγνητική τομογραφία) για τον ακριβή εντοπισμό και την έκταση του αποστήματος, καθώς και τον αποκλεισμό άλλων παθολογιών. Η γνώση της ανατομίας είναι ουσιώδης για τη σωστή χειρουργική παρέμβαση.
Θεραπεία
Η ενδεδειγμένη θεραπεία είναι η χειρουργική διάνοιξη και η παροχέτευση του αποστήματος. Η χορήγηση αντιβίωσης δεν επαρκεί ως μόνη μέθοδος και δεν πρέπει να καθυστερεί την επέμβαση. Η διάνοιξη πραγματοποιείται με κατάλληλες τεχνικές, υπό αναισθησία, με στόχο την πλήρη αποσυμφόρηση και προστασία του σφιγκτηριακού μηχανισμού. Σε περιπτώσεις συριγγίου, απαιτείται ιδιαίτερος σχεδιασμός για ενδεχόμενη δεύτερη θεραπευτική φάση.
Μετεγχειρητική παρακολούθηση και κίνδυνος συριγγίου
Μετά τη χειρουργική αντιμετώπιση, το τραύμα χρήζει συστηματικής φροντίδας, αλλαγών, υγιεινής και τακτικής επανεκτίμησης από τον θεράποντα ιατρό. Το ποσοστό εμφάνισης συριγγίου ~50%, γεγονός που καθιστά απαραίτητη την στενή παρακολούθηση. Η άμεση και κατάλληλη αντιμετώπιση μειώνει τον κίνδυνο χρόνιας λοίμωξης, πολλαπλών επεμβάσεων και μόνιμων λειτουργικών διαταραχών.
Ο Γενικός Χειρουργός – Πρωκτολόγος στην Θεσσαλονίκη Ιωάννης Παπαγιαννόπουλος, που ειδικεύεται στις παθήσεις της περιοχής του πρωκτού, αξιολογεί κάθε περίπτωση ξεχωριστά, λαμβάνοντας υπόψη την κλινική εικόνα, την ανατομία και τη συνολική υγεία του ασθενούς.
Ακολουθήστε το myvolos.net στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.