Στους παιδικούς φίλους και συμπολεμιστές του που δεν επέστρεψαν από τον πόλεμο στην Κύπρο το 1974, αλλά και στις μητέρες που έζησαν περιμένοντας έναν τάφο για να ανάψουν ένα κερί, αφιερώνει ο Αδάμος Μουζούρης το βιβλίο του “Ιερά και Άγια η Ταφή”. Μιλώντας στην ΕΡΤ Βόλου, ο συγγραφέας συνέδεσε το προσωπικό του βίωμα με το διαχρονικό χρέος απέναντι στους νεκρούς, επιμένοντας στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια και στη διατήρηση της μνήμης. Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Ραδάμανθυς και, όπως ανακοίνωσε, θα παρουσιαστεί στον Βόλο το Σάββατο 17 Οκτωβρίου, στις 7 το απόγευμα, στη Σχολή “Άγιος Ιωσήφ”.
Οι φίλοι που δεν γύρισαν
Το ξημέρωμα της 20ής Ιουλίου 1974 βρήκε τον Αδάμο Μουζούρη είκοσι χρόνων, ανθυπολοχαγό. Πολλοί από τους νέους με τους οποίους είχε μεγαλώσει και πολεμήσει δεν επέστρεψαν. Η απώλειά τους και η εκκρεμότητα της ταφής τους παραμένουν, όπως εξήγησε, ένα βάρος που τον συνοδεύει επί 52 χρόνια. “Το πιο τραγικό στην πορεία του χρόνου για μένα ήταν ότι έμειναν άταφα τα νεκρά σώματά τους”, ανέφερε. Για τον ίδιο, η αναζήτηση των αγνοουμένων δεν μπορεί να περιοριστεί σε αριθμούς. “Δεν είναι θέμα στατιστικής”, υπογράμμισε. Πίσω από κάθε περίπτωση υπάρχει ένας άνθρωπος, μια οικογένεια και ένας αποχαιρετισμός που δεν έγινε. Μίλησε ακόμη για συμπολεμιστές του που ενταφιάστηκαν ύστερα από 42 χρόνια, όταν βρέθηκαν τα οστά τους. Σε κηδείες φίλων του, οι μητέρες τού έκαναν την τιμή να του ζητήσουν να εκφωνήσει τον επιτάφιο λόγο.
Από τον Πρίαμο και την Αντιγόνη στην Κύπρο
Η προσωπική μαρτυρία συναντά στο βιβλίο την αρχαία ελληνική γραμματεία. Ως φιλόλογος, ο συγγραφέας αναζήτησε στα κείμενα τις διαφορετικές εκφράσεις του ίδιου αιτήματος: να αποδοθεί στον νεκρό η τιμή της ταφής. Αφετηρία αποτελεί ο Πρίαμος, που εκλιπαρεί τον Αχιλλέα να του παραδώσει το σώμα του Έκτορα. Ακολουθούν η “Αντιγόνη”, οι “Ικέτιδες” του Ευριπίδη και ο “Αίας” του Σοφοκλή. Οι ιστορίες αυτές καταλήγουν, όπως περιέγραψε, σαν μικρά ρυάκια στο μεγάλο ποτάμι της μνήμης των δικών του φίλων και συμπολεμιστών. Η ταφή αναδεικνύεται έτσι ως υποχρέωση των ζωντανών, ενώ η μνήμη υπερβαίνει τον θάνατο και διατηρεί παρόντες εκείνους που χάθηκαν.
Η μάνα που αναγνωρίζει τον πόνο μιας άλλης μάνας
Ξεχωριστή θέση στην αφήγηση έχουν οι μητέρες των αγνοουμένων, με τις οποίες ο Αδάμος Μουζούρης διατήρησε στενούς δεσμούς. Θυμήθηκε μητέρα που, όταν άρχισε η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, σκέφτηκε τα παιδιά που θα έμεναν άταφα και τις οικογένειές τους. Αναφέρθηκε επίσης σε μητέρα παιδικού φίλου και συμπολεμιστή του, η οποία, μετά την τραγωδία των Τεμπών, χαρακτήρισε τον πόνο των μανάδων που έχασαν εκεί τα παιδιά τους βαρύτερο από τον δικό της. Ο συγγραφέας στάθηκε σε αυτή τη δύναμη συμπόνιας: μια γυναίκα που κουβαλούσε τη δική της απώλεια μπορούσε να αναγνωρίσει και να βάλει μπροστά τον πόνο μιας άλλης.
Ερωτηθείς τι θέλει να μεταφέρει στους νεότερους, ξεκαθάρισε ότι στο βιβλίο δεν υπάρχει εκδικητικότητα. Παρά την οργή που εκφράζεται για όσα συνέβησαν στην Κύπρο, στο επίκεντρο παραμένει ο άνθρωπος. “Πάνω απ’ όλα είναι η αξιοπρέπεια. Πάνω απ’ όλα είναι η μνήμη. Πάνω απ’ όλα είναι το χρέος”, τόνισε. Η συγγραφή αποτελεί για τον ίδιο έναν τρόπο να αντισταθεί στη λήθη και να κρατήσει ζωντανή την παρουσία εκείνων που δεν γύρισαν, μαζί με το αίτημα των οικογενειών τους για έναν τόπο αποχαιρετισμού.
www.ertnews.gr
Ακολουθήστε το myvolos.net στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
