Τη μνήμη των περίπου χιλίων ανταλλαξίμων και προσφύγων από την Κωνσταντινούπολη, τη Μικρά Ασία και τον Πόντο, οι οποίοι εγκαταστάθηκαν το 1924 στην περιοχή του σημερινού Αγίου Στεφάνου Αττικής, τίμησε την Κυριακή 4 Οκτωβρίου 2026 η ομώνυμη Ενορία. Κατόπιν ευλογίας του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Κηφισίας, Αμαρουσίου, Ωρωπού και Μαραθώνος κ. Κυρίλλου, της θείας Λειτουργίας στον Κοιμήσεως Θεοτόκου και Αγίου Στεφάνου, προεξήρχε ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Δημητριάδος και Αλμυρού κ. Ιγνάτιος, ο οποίος τέλεσε και το καθιερωμένο ετήσιο ιερό Μνημόσυνο των προσφύγων.
Στο κήρυγμά του ο Μητροπολίτης Δημητριάδος αναφέρθηκε στον «χρυσό κανόνα» του Ευαγγελίου, τονίζοντας ότι ο Χριστός δεν καλεί τον άνθρωπο μόνο να πράττει στους άλλους όσα θα ήθελε να πράττουν εκείνοι σε αυτόν, αλλά να κάνει το επόμενο και δυσκολότερο βήμα: να αγαπήσει ακόμη και τους εχθρούς του, να συγχωρήσει και να ευεργετήσει εκείνον που στέκεται απέναντί του. Όπως επεσήμανε, αυτή είναι η ουσιαστική διαφορά που καλείται να κάνει ο μαθητής του Χριστού στην καθημερινότητά του, ιδιαίτερα όταν βιώνει την αδικία ή την εχθρότητα. Παράλληλα, ο κ. Ιγνάτιος στάθηκε στη Θεία Ευχαριστία ως γεγονός ολόκληρης της εκκλησιαστικής κοινότητας και όχι ως ατομική υπόθεση, συγχαίροντας τον π. Χρυσοβαλάντη για την κατήχηση των πιστών και τη συμμετοχή τους με το «Αμήν» κατά τη μεγάλη στιγμή της Αναφοράς. «Όλοι μαζί θα σωθούμε, γιατί κοινωνούμε το αναστημένο σώμα του Χριστού», υπογράμμισε, καλώντας τους πιστούς να μεταφέρουν στην καθημερινή τους ζωή την αγάπη, τη συγχώρηση και τη φιλανθρωπία του Χριστού.
Καλωσορίζοντας τον Μητροπολίτη Δημητριάδος, ο προϊστάμενος του Ιερού Ναού, π. Χρυσοβαλάντης Θεοδώρου, εξέφρασε τη μεγάλη χαρά της ενοριακής κοινότητας για την παρουσία του στον Άγιο Στέφανο, με την ευλογία του Ποιμενάρχου της, Μητροπολίτη Κηφισίας, Αμαρουσίου, Ωρωπού και Μαραθώνος κ. Κυρίλλου. Ο π. Χρυσοβαλάντης έφερε στο επίκεντρο της προσφώνησής του τους ανθρώπους που συγκρότησαν τη σύγχρονη υπόσταση της πόλης. Θύμισε ότι πριν από 102 χρόνια ανταλλάξιμοι από την Κωνσταντινούπολη, μετά τη Συνθήκη της Λωζάνης, καθώς και πρόσφυγες από την ευρύτερη Μικρά Ασία -με μεγάλο μέρος τους να προέρχεται από το Ικόνιο- και τον Πόντο έφθασαν στον τόπο αυτό διωγμένοι από τις πατρίδες τους. Μέσα σε δύσκολες συνθήκες εργάστηκαν σκληρά και, όπως σημείωσε, ανέδειξαν τον Άγιο Στέφανο στην πόλη που οι σημερινοί κάτοικοί του «χαιρόμαστε, ζούμε και απολαμβάνουμε». Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο προϊστάμενος του Ναού και στη σημερινή πορεία της Ενορίας, ζητώντας από τον κ. Ιγνάτιο να εύχεται για μια κοινότητα που, όπως είπε, «αγωνίζεται να ζήσει και να μεταδώσει τον Χριστό». Μίλησε για μια Ενορία που «αναγεννήθηκε μέσα από τις στάχτες της» και αναφέρθηκε με ευγνωμοσύνη στην αγάπη, την εκτίμηση και την προσφορά του Αθανασίου Μαρτίνου, χάρη στις οποίες η ενοριακή ζωή συνεχίζεται σήμερα μέσα στον συγκεκριμένο ιερό χώρο. Στο κέντρο αυτής της ζωής, όπως τόνισε ο π. Χρυσοβαλάντης, βρίσκονται τα Ιερά Μυστήρια και κυρίως η Θεία Ευχαριστία, γύρω από την οποία συγκροτείται η κοινότητα. Η αναφορά αυτή συνδέθηκε και με όσα είχε επισημάνει λίγο νωρίτερα ο Μητροπολίτης Δημητριάδος για τη Θεία Λειτουργία ως μυστήριο ολόκληρης της Εκκλησίας και για την ενεργό συμμετοχή των πιστών σε αυτήν. Ο π. Χρυσοβαλάντης στάθηκε ακόμη στα πολύτιμα κειμήλια που έφεραν μαζί τους οι πρόσφυγες από τις πατρίδες που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν, επισημαίνοντας ότι μέσα από αυτά διατηρείται ζωντανή η σύνδεση των σημερινών κατοίκων με τους ανθρώπους που έφθασαν στον τόπο πριν από περισσότερο από έναν αιώνα. Παράλληλα, συνέδεσε την εμπειρία του Αγίου Στεφάνου με τις προσφυγικές συνοικίες του Βόλου, όπου και ο Μητροπολίτης Δημητριάδος διακονεί πληθυσμούς με αντίστοιχες ιστορικές ρίζες. Ως ελάχιστο δώρο της Ενορίας προς τον κ. Ιγνάτιο, του προσέφερε αντίγραφο της Παναγίας από το Αβάσο της Κωνσταντινουπόλεως, την οποία χαρακτήρισε ως το πολυτιμότερο κειμήλιο της Ενορίας. Το πρωτότυπο της εικόνας φυλάσσεται στον Ιερό Ναό και, σύμφωνα με όσα ανέφερε ο π. Χρυσοβαλάντης, χρονολογείται λίγο μετά την Άλωση της Κωνσταντινουπόλεως, αποτελώντας «καύχημα, προστάτιδα και αρωγό» της ενοριακής κοινότητας.
Αντιφωνώντας, ο Μητροπολίτης Δημητριάδος ευχαρίστησε για τη θερμή υποδοχή και ζήτησε να μεταφερθούν οι ευχαριστίες του προς τον Μητροπολίτη Κηφισίας κ. Κύριλλο για την ευκαιρία να λειτουργήσει για πρώτη φορά στον Άγιο Στέφανο. Όπως είπε, παρά το γεγονός ότι επισκεπτόταν για πρώτη φορά την Ενορία, αισθανόταν ήδη οικεία, έχοντας επί σειρά ετών εικόνα της ζωής και της δημιουργικής πορείας της μέσα από τον π. Νικόλαο Αμασιώτη, τον οποίο χαρακτήρισε παλαιό συνεργάτη και αδελφό του. Ο κ. Ιγνάτιος αναφέρθηκε ιδιαίτερα στον κοινό προσφυγικό δεσμό που συνδέει τον Άγιο Στέφανο με τη Νέα Ιωνία του Βόλου. Θύμισε τις εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες μέσα στις οποίες εγκαταστάθηκαν εκεί πρόσφυγες κυρίως από τη Σμύρνη και άλλες περιοχές της Μικράς Ασίας, υπογραμμίζοντας ότι μαζί τους έφεραν παράδοση και πολιτισμό που «αιματοδότησε τη μητέρα πατρίδα». Έκανε επίσης αναφορά στα 100 χρόνια από την ανέγερση του Ναού της Ευαγγελιστρίας στη Νέα Ιωνία και στους πρώτους πρόσφυγες που τον έχτισαν πέτρα-πέτρα, ακόμη και σε μια εποχή κατά την οποία οι ίδιοι δεν είχαν ακόμη εξασφαλίσει σπίτια για να κατοικήσουν. Ανταποδίδοντας το δώρο της Ενορίας, ο Μητροπολίτης Δημητριάδος προσέφερε εικόνα του Αγίου Χρυσοστόμου Σμύρνης μαζί με τους συν αυτώ Επισκόπους που μαρτύρησαν για την πατρίδα και την Ορθοδοξία, ζητώντας να τοποθετηθεί στον Ναό ως ανάμνηση της ημέρας. Αναφερόμενος στους ανθρώπους που θεμελίωσαν τον σημερινό Άγιο Στέφανο, ο κ. Ιγνάτιος σημείωσε ότι ο κόπος τους δεν πήγε χαμένος, αφού δημιούργησαν μια σύγχρονη πολιτεία, και ευχήθηκε οι σημερινοί κάτοικοι να παραμένουν αντάξιοι απόγονοί τους, συνεχίζοντας ως ελεύθερη πατρίδα και κρατώντας την πίστη και την Ορθοδοξία ως ενοποιό δύναμη.
Με την ευκαιρία της επισκέψεώς του, ο Σεβασμιώτατος τίμησε τον ιεροψάλτη του Ναού και από ετών αφυπηρετήσαντα καθηγητή της Ανωτέρας Εκκλησιαστικής Σχολής Αθηνών κ. Ευστράτιο Νίκα. Ο Μητροπολίτης Δημητριάδος εξέφρασε την αγάπη και την εκτίμησή του προς το πρόσωπό του για τη στήριξη που ο κ. Νίκας τού είχε προσφέρει κατά τα νεανικά του χρόνια. Η αναφορά του κ. Ιγνατίου είχε έντονα προσωπικό χαρακτήρα, καθώς γύρισε στα παιδικά και εφηβικά του χρόνια στον Άγιο Δημήτριο Αττικής, όπου υπήρξε, όπως είπε, «παπαδοπαίδι» και γνώρισε τον Ευστράτιο Νίκα ως πρωτοψάλτη και θεολόγο καθηγητή. Τιμώντας εκείνον τον παλαιό δεσμό, του προσέφερε εικόνα της Παναγίας, αλλά και μία φωτογραφία από εκείνα τα χρόνια, στην οποία εικονίζονται μαζί, ως ανάμνηση μιας σχέσης που παρέμεινε ζωντανή μέσα στον χρόνο.
Η Ενορία και η πόλη του Αγίου Στεφάνου του Δήμου Διονύσου συμπληρώνουν φέτος 102 χρόνια σύγχρονης παρουσίας και ζωής. Το 1924 ανταλλάξιμοι από την Κωνσταντινούπολη και, αμέσως μετά, πρόσφυγες από διάφορες περιοχές της Μικράς Ασίας -κυρίως από το Ικόνιο- και του Πόντου εγκαταστάθηκαν στην περιοχή του αρχαίου Οίου. Μέσα σε ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες, άνθρωποι προερχόμενοι από διαφορετικούς τόπους κατόρθωσαν να ενωθούν στον νέο προσφυγικό συνοικισμό. Κουβαλώντας μαζί τους πολύτιμα κειμήλια (μεγάλο μέρος των οποίων διασώθηκε και εκτίθεται στο σπουδαίο Μουσείο της Ενορίας), ήθη και παραδόσεις, έζησαν με αγάπη, εργάστηκαν και προόδευσαν. Στον νέο τόπο τους έδωσαν το όνομα του Αγίου Στεφάνου της Μητροπόλεως Δέρκων στην Κωνσταντινούπολη, από όπου είχαν αναχωρήσει οι ανταλλάξιμοι, και τον κατέστησαν, με την πάροδο του χρόνου, μια σύγχρονη πόλη. Η Ενορία τιμά κάθε χρόνο και διατηρεί ζωντανή τη μνήμη των ξενιτεμένων εκείνων ανθρώπων, τελώντας ιερό Μνημόσυνο με τη συμμετοχή των απογόνων τους.
Μετά τη θεία Λειτουργία, ο Σεβασμιώτατος, οι επίσημοι προσκεκλημένοι και οι επισκέπτες ξεναγήθηκαν στο Μουσείο της Ενορίας Αγίου Στεφάνου από τον προϊστάμενο του Ιερού Ναού, π. Χρυσοβαλάντη Θεοδώρου. Το Μουσείο εγκαινιάστηκε πριν από τέσσερα χρόνια από τον Μακαριώτατο Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμο και αποτελεί τον χώρο στον οποίο η Ενορία διαφυλάσσει σημαντικό μέρος των κειμηλίων και των τεκμηρίων που συνδέονται με τους πρόσφυγες και ανταλλάξιμους του 1924. Μέσα από την ξενάγηση επανήλθαν στη μνήμη οι άνθρωποι που ξεκίνησαν τη ζωή τους από την αρχή στον νέο τόπο, μεταφέροντας μαζί τους την πίστη, τα κειμήλια, τις παραδόσεις και τις μνήμες των χαμένων πατρίδων.
ΔΕΙΤΕ ΕΔΩ ΣΧΕΤΙΚΟ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΥΛΙΚΟ
Ακολουθήστε το myvolos.net στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
