Η ταινία «Η Μικρή Αμελί» (Amélie et la métaphysique des tubes), αποτελεί μια από τις πιο τρυφερές και φιλοσοφικές ταινίες κινουμένων σχεδίων της φετινής χρονιάς. Βασισμένη στο ομώνυμο βιβλίο της Amélie Nothomb, η ταινία αφηγείται τα πρώτα χρόνια ζωής της μικρής Αμελί στην Ιαπωνία στα τέλη της δεκαετίας του ’60, εξερευνώντας με λεπτότητα θέματα ταυτότητας, απώλειας και πρώτης επαφής με τον κόσμο.
Η ταινία κατάφερε να ξεχωρίσει διεθνώς και να φτάσει μέχρι την κούρσα των Όσκαρ, επιβεβαιώνοντας τη δυναμική της σύγχρονης γαλλόφωνης animation δημιουργίας.
Πίσω από τη σκηνοθεσία βρίσκονται οι Liane‑Cho Han και Maïlys Vallade, οι οποίοι συνυπογράφουν και το σενάριο. Ο Han έχει μακρά πορεία στο animation και τη σκηνοθεσία, ενώ η Vallade δραστηριοποιείται εδώ και χρόνια στον χώρο του animation και της εικονογράφησης, δημιουργώντας έργα με έντονη οπτική ταυτότητα και ευαισθησία.
Η συνάντησή μας μαζί τους πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο εκδήλωσης της UniFrance, που διοργανώνει κάθε χρόνο σειρά συνεντεύξεων και συναντήσεων για την προώθηση του γαλλόφωνου κινηματογράφου διεθνώς. Εκεί οι δύο δημιουργοί μίλησαν για τη φιλοσοφία της ταινίας, την οπτική της παιδικής ηλικίας, αλλά και για τη λεπτή ισορροπία ανάμεσα σε μια ιστορία για παιδιά και μια βαθιά ανθρώπινη αφήγηση για τους ενήλικες.
Ερώτηση
Ένα πολύ ενδιαφέρον στοιχείο της ταινίας είναι ότι χρησιμοποιείτε τη νοσταλγία σαν αφηγηματικό εργαλείο, χωρίς όμως να δείχνετε τη θλίψη με τον τρόπο που θα την αντιλαμβανόταν ένας ενήλικας. Μέσα από το βλέμμα της μικρής Αμελί ο κόσμος γίνεται ένας τρόπος για τους ενήλικες θεατές να επανασυνδεθούν με το παιδικό κομμάτι του εαυτού τους. Ήταν αυτή η πρόθεσή σας;
Απάντηση – Maïlys Vallade
Χτίσαμε πραγματικά την ταινία γύρω από αυτό το παιδί που αφηγείται την ιστορία της από τη γέννηση μέχρι τα τρία της χρόνια, αλλά που έχει μια πολύ ώριμη ματιά για τον κόσμο. Αυτή η οπτική μάς επέτρεψε να αγγίξουμε δύσκολα θέματα – όπως η μεταπολεμική περίοδος, η απώλεια και η αναζήτηση ταυτότητας.
Στην παιδική ηλικία περνάμε από τη μια εμπειρία στην άλλη με έναν σχεδόν χαοτικό τρόπο, αλλά ταυτόχρονα αντιλαμβανόμαστε τα πράγματα πολύ έντονα. Η Αμελί ανακαλύπτει τον κόσμο με αθωότητα, όχι απαραίτητα με αφέλεια.
Ένα από τα βασικά στοιχεία είναι η απώλεια – ακόμη και η αίσθηση ότι χάνει μια ταυτότητα που πίστευε ότι είχε. Αυτό είναι κάτι που αφορά τόσο τα παιδιά όσο και τους ενήλικες. Στη ζωή δεν μπορούμε να ελέγξουμε τα πάντα· πρέπει να αποδεχτούμε την έκπληξη και να ανοίξουμε τον εαυτό μας σε νέες εμπειρίες.
Απάντηση – Liane-Cho Han
Θέλαμε πραγματικά να δημιουργήσουμε μια ταινία που να απευθύνεται ταυτόχρονα σε παιδιά και ενήλικες. Το βιβλίο στο οποίο βασίζεται είναι στην πραγματικότητα ένα βιβλίο για ενήλικες και αγγίζει πολύ ώριμα θέματα.
Συχνά πιστεύουμε ότι ξέρουμε τι μπορούν ή δεν μπορούν να καταλάβουν τα παιδιά. Όμως πιστεύουμε ότι καταλαβαίνουν πολύ περισσότερα απ’ όσο νομίζουμε. Απλώς τα κατανοούν με διαφορετικό τρόπο, πιο συναισθηματικά.
Γι’ αυτό θέλαμε η ταινία να έχει δύο επίπεδα ανάγνωσης: ένα για τα παιδιά και ένα για τους ενήλικες. Στην ιστορία υπάρχουν τρεις γενιές χαρακτήρων, καθεμία από τις οποίες αντιμετωπίζει την ιδέα του θανάτου και του πένθους με διαφορετικό τρόπο.
Ερώτηση
Επιτρέψτε μου μια πιο προσωπική ερώτηση. Πώς βιώνετε εσείς οι ίδιοι το μήνυμα της απώλειας κάποιου αγαπημένου;
Απάντηση – Liane-Cho Han
Για μένα είναι κάτι πολύ προσωπικό. Έχασα έναν από τους γονείς μου όταν ήμουν νεότερος. Επίσης, την περίοδο που δουλεύαμε την ταινία, ένα από τα δίδυμα παιδιά μου ήταν άρρωστο με λευχαιμία και πέρασε από μια παρόμοια εμπειρία.
Δεν έχω πρόβλημα να μιλήσω γι’ αυτό τώρα, γιατί σήμερα τα πράγματα είναι καλά. Αλλά είναι ένα πολύ μεγάλο και παγκόσμιο θέμα. Όλοι το βιώνουμε κάποια στιγμή.
Γύρω μας υπάρχουν πόλεμοι, τραύματα, απώλειες. Εμείς ζούμε σε σχετικά προνομιούχες κοινωνίες και μπορούμε να μιλάμε για αυτά με έναν πιο ασφαλή τρόπο. Προσπαθήσαμε λοιπόν να δώσουμε κάποια θετικά «κλειδιά» τόσο στα παιδιά όσο και στους ενήλικες για το πώς μπορεί κανείς να επουλωθεί από τα τραύματα.
Ερώτηση
Ένα ακόμη δύσκολο στοιχείο της ταινίας είναι ότι ενσωματώνετε το ιστορικό πλαίσιο χωρίς να το υπογραμμίζετε. Οι ενήλικες μπορούν να κατανοήσουν το ιστορικό υπόβαθρο, ενώ οι νεότεροι θεατές επικεντρώνονται κυρίως στην ιστορία. Πόσο δύσκολο ήταν να ισορροπήσετε ανάμεσα σε αυτά τα δύο επίπεδα αφήγησης;
Απάντηση – Maïlys Vallade
Ήταν ίσως το πιο δύσκολο κομμάτι της διαδικασίας. Δεν είμαστε Ιάπωνες και δεν έχουμε ζήσει εκείνη την ιστορική περίοδο. Έτσι, όλη η ταινία ήταν μια διαρκής αναζήτηση ισορροπίας.
Έπρεπε να βρούμε πώς να μιλήσουμε για μια συγκεκριμένη ιστορική σύγκρουση, αλλά ταυτόχρονα να κρατήσουμε το μήνυμα καθολικό – κάτι που θα μπορούσε να αφορά κάθε σύγκρουση στον κόσμο.
Συζητήσαμε πολύ με τους παραγωγούς και τους διανομείς. Πολλές σκηνές επαναγράφηκαν ακόμη και στο στάδιο της μεταπαραγωγής, για να πετύχουμε αυτή την ισορροπία. Ήταν μια πολύ λεπτή και απαιτητική διαδικασία.
Απάντηση – Liane-Cho Han
Για παράδειγμα, υπάρχει μια σκηνή προς το τέλος της ταινίας όπου δύο Ιαπωνίδες γυναίκες διαφωνούν έντονα. Κάποιοι μάς είπαν ότι τα παιδιά δεν θα καταλάβουν τη σύνδεση με τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Και φυσικά δεν θα την καταλάβουν – δεν την έχουν καν μάθει ακόμα.
Αλλά θα αισθανθούν την ένταση. Θα νιώσουν ότι υπάρχει σύγκρουση. Είναι όπως όταν ένα παιδί βλέπει τους γονείς του να τσακώνονται: δεν καταλαβαίνει απαραίτητα τον λόγο, αλλά αντιλαμβάνεται το συναίσθημα.
Το δύσκολο ήταν να πείσουμε ότι τέτοιες σκηνές πρέπει να παραμείνουν στην ταινία. Γιατί τα παιδιά αντιλαμβάνονται περισσότερα απ’ όσα πιστεύουμε – απλώς με διαφορετικό τρόπο.
Επίλογος
Η «Μικρή Αμελί» είναι μια ταινία που μιλά για την παιδική ματιά απέναντι στον κόσμο, για την απώλεια, αλλά και για την ανάγκη να παραμένουμε ανοιχτοί στη ζωή. Όπως σημειώνει χαρακτηριστικά ο Liane-Cho Han στη συνέντευξη:
«Τα παιδιά καταλαβαίνουν περισσότερα απ’ όσα νομίζουμε — απλώς τα καταλαβαίνουν διαφορετικά, πιο συναισθηματικά.»
Η συνέντευξη πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της διοργάνωσης της UniFrance για την προώθηση του γαλλόφωνου κινηματογράφου διεθνώς. Η ταινία κάνει την πρεμιέρα της λίγες ημέρες πριν την ανακοίνωση των Academy Awards, και δεν μπορούμε παρά να ευχηθούμε καλή τύχη στη μικρή Αμελί με τη μεγάλη ψυχή.
Σύντομο μήνυμα των δημιουργών προς το ελληνικό κοινό [Για υπότιτλους]
Maïlys Vallade:
Γεια σε όλους στην Ελλάδα. Είμαι η Maïlys Vallade, συν-σκηνοθέτρια και συν-σεναριογράφος της ταινίας Η Μικρή Αμελί.
Liane-Cho Han:
Και εγώ είμαι ο Liane-Cho Han, επίσης συν-σκηνοθέτης και συν-σεναριογράφος της ταινίας.
Maïlys Vallade:
Η ταινία μας ακολουθεί ένα μικρό κορίτσι από τη γέννησή του μέχρι την ηλικία των τριών ετών, στην Ιαπωνία στα τέλη της δεκαετίας του ’60. Εκεί αναπτύσσει μια πολύ ιδιαίτερη σχέση με την οικιακή βοηθό της οικογένειάς της και μέσα από αυτή τη σχέση ανακαλύπτει τον κόσμο.
Liane-Cho Han:
Η ιστορία μιλά για το πώς ερχόμαστε αντιμέτωποι με δύσκολα συναισθήματα, όπως η απώλεια και το πένθος, αλλά και για το πώς συνδεόμαστε με τους άλλους. Είναι επίσης μια ιστορία για την αποδοχή ότι όλα στη ζωή είναι εφήμερα.
Maïlys Vallade:
Παρά τις δυσκολίες και τις απογοητεύσεις, η ζωή αξίζει να τη ζούμε. Η ταινία είναι επίσης μια ιστορία για την ενσυναίσθηση – γιατί πιστεύουμε πως αν ακούγαμε περισσότερο τα παιδιά, ίσως να μπορούσαμε να λύσουμε ακόμη και τις μεγαλύτερες συγκρούσεις στον κόσμο.
Liane-Cho Han:
Ελπίζουμε πραγματικά το κοινό στην Ελλάδα να απολαύσει την ταινία μας.
www.ertnews.gr
Ακολουθήστε το myvolos.net στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
