Θυμάστε χρόνια πριν μια ιαπωνική ταινία που χάρισε ένα remake με τη Τζένιφερ Λόπεζ, τον Ρίτσαρντ Γκιρ και τη Σούζαν Σαράντον, το Shall We Dance? (στα ελληνικά είχε αποδοθεί ως «Χορεύουμε;»); Ευτυχώς έφτασε μια ταινία που απαντά σε περισσότερο βάθος -αλλά με την κινηματγραφική ελαφρότητα ενός ρομάντζου- στα ερωτήματα που δεν έπιασε ούτε η πρωτότυπη ούτε το remake, τα οποία προσπάθησαν να συνδέσουν τους Δυτικούς με τους Ασιάτες που παθιάζονται με την κουλτούρα του λατινικού χορού.
Εδώ όμως δεν υπάρχει τουριστική ματιά. Υπάρχει βίωμα.
[*προσοχή: υπάρχουν spoilers]
Στο Ha-chan, shake your booty! δύο κουλτούρες, η μεξικάνικη που έχει στο αίμα της τον latin χορό και η ιαπωνική που κουβαλά τον μιμητισμό της Δύσης στην ποπ κουλτούρα αλλά και τον ανταγωνισμό στο DNA της, συναντιούνται όχι για να αποδείξουν κάτι, αλλά για να διαπραγματευτούν τον τρόπο που αγαπάς, πενθείς και συνεχίζεις.
Η ταινία ξεκινά με ένα προσδιορισμένο εισαγωγικό κεφάλαιο, με ένα ερωτευμένο ζευγάρι: μια Ιαπωνέζα και έναν Μεξικανό, τον Λουίς και την Gary Kubota (Ha-chan ως σύντομη απόδοση του ονόματός της), που προετοιμάζονται για ένα διαγωνιστικό φεστιβάλ χορού. Εκείνη βλέπει τις λεπτομέρειες μιας χορογραφίας σε ένα βίντεο και εντοπίζει αμέσως το τεχνικό λάθος· εκείνος αναγνωρίζει το πάθος και ορίζει τη χορογραφία ως σωστή. Αυτή θα είναι και η τελευταία φορά που οι δυο τους θα χορέψουν και θα πετάξουν μαζί στον ουρανό· κυριολεκτικά, σε μια σκηνή καθαρής κινηματογραφικής μαγείας.
Λίγο νωρίτερα, ακούγοντας το Watashi to Watashi των The Peanuts σε κανονική ταχύτητα, μαθαίνουμε κάτι κρίσιμο από τους στίχους: την αδυναμία να ξεχωρίσεις τον εαυτό σου από τον εαυτό που αγαπάς, κάτι που επανανοηματοδοτεί όλη την ιστορία.
Η αφήγηση κόβεται απότομα. Λίγες στιγμές μετά, η κηδεία του προετοιμάζεται με έναν Ιάπωνα να εξηγεί βήμα βήμα την τελετουργία: πρώτα η καύση, μετά οι συγγενείς μαζεύουν με chopsticks τα κόκαλα του νεκρού κ.λπ. (δε χρειάζεται να αναφέρουμε ότι οι Μεξικανοί συγγενείς έχουν βλέμμα σαν να ψάχνουν ματσέτα για να τους σφάξουν όλους, καθώς η τελετουργία τους μοιάζει μάθημα φιλοσοφίας από εξωγήινους). Το πολιτισμικό χάσμα γίνεται εδώ πηγή μαύρου χιούμορ αλλά και υπαρξιακής αμηχανίας.
Η Haru, η χήρα, προσπαθεί να μην αποδεχτεί τη μοίρα, αν και θα αναγκαστεί. Με την αφίσα του Punch-Drunk Love στα ιαπωνικά, ακούει το When You’re Gone των Cranberries. Οι στίχοι του ρεφρέν μιλούν για την απουσία που γίνεται σωματική εμπειρία, όμως δεν προλαβαίνει να τους ακούσει μέχρι τέλους. Και ξάφνου, μια μορφή από ένα γιγαντιαίο πουλί μπαίνει στο σπίτι και ανοίγει τις φτερούγες του για να την αγκαλιάσει, πάνω στο σπασμένο κάδρο από τη φωτογραφία του αγαπημένου της. Από εδώ και πέρα, το φαντασιακό θα είναι ισότιμο με το πραγματικό.
Εννέα μήνες μετά -σαν εγκυμοσύνη που ολοκληρώνεται χωρίς γενητούρια- μπαίνουμε στο δεύτερο αφηγηματικό κεφάλαιο. Είναι τα 46α γενέθλια της Haru και τα πρώτα εδώ και χρόνια χωρίς τον αγαπημένο της.
Με το Como Yo Te Amo του Armando Manzanero, που -αυτόβουλα- η βελόνα του πικάπ αρνείται να σταματήσει να παίζει ακόμα κι όταν η Haru το κλείνει, επιστρέφουν οι αναμνήσεις, με τον αγαπημένο της να εμφανίζεται ξανά φορώντας τη στολή εκείνου του μαύρου πουλιού που νωρίτερα την αγκάλιασε για να πάρει μακριά τον πόνο της. Το κεφάλαιο ολοκληρώνεται με τις φίλες της που, με κάθε τρόπο, προσπαθούν να την επαναφέρουν στη ζωή και στον χορό.
Στο Izumi Dance Academy, ένας χορευτής με κοινά χαρακτηριστικά με τον χαμένο σύντροφό της θα την καθοδηγήσει -έστω στη φαντασία της- υπό τους ήχους του Falling των Schiller & Amiga Brennan.
«Το paso doble είναι για την υπεροχή, τη δύναμη και την αδυναμία, την επιβίωση και το θάνατο. Αυτή είναι μια μάχη για τις ζωές μας, τα πάθη μας, τις ψυχές μας στην πίστα… απαιτεί λοιπόν αίμα και ιδρώτα», θα ακούσει από το στόμα του δασκάλου της και στη σκέψη της θα προσγειώνεται, όπως το μαύρο πουλί που είδαμε νωρίτερα, μια νέα υποψία ερώτησης: Πώς από τον μεγάλο έρωτα έρχεται ο επόμενος; Η απάντηση δεν θα αργήσει: Σαν ένα βλέμμα από το παρελθόν που σε παρακολουθεί.
Η ζωή όμως της ηρωίδας δεν περνά αυτόματα στο νέο κεφάλαιο. Ψάχνει να βρει τη θέση της στη μνήμη του τεράστιου έρωτα και στον πόθο της ανάμνησης, τον οποίο καθρεφτίζει στον νέο δάσκαλο χορού της. Με ονειρικές σκηνές που οπτικοποιούν τις μεταβάσεις της καρδιάς, χορεύει σαν να μην υπάρχει αύριο, αλλάζοντας παρτενέρ και βηματισμούς ανάμεσα στο ένστικτο και τη μελέτη, σε ένα Jalousie tango από τα λίγα. Κάπου εκεί, το όνειρο γίνεται κυριολεκτικά εφιάλτης.
Στο τέταρτο κεφάλαιο ξεκινούν τα ιδιαίτερα μαθήματα ρούμπας, ενός ερωτικού χορού που απαιτεί κίνηση του άνω κορμού (μυαλού) και του κάτω (κίνηση-εξέλιξη)… και ίσως να φέρνει και το μεγαλύτερο μάθημα ζωής της Haru [σ.σ. πόσο ειρωνικό το όνομά της στα ελληνικά να παραπέμπει στον… Χάρο].
Σε ένα γεύμα γνωριμίας, όταν εκείνη «φέρει» στην κουβέντα «πίσω στη ζωή» τον νεκρό άντρα της και ανακοινώσει ότι εδώ και δέκα χρόνια έχουν ανοιχτό γάμο, με σκοπό να ψαρέψει τον δάσκαλό της για το αν είναι στενή η σχέση του με τη γυναίκα του, εκείνος θα απαντήσει: « Δεν ξέρεις πόσο αγαπάς κάποιον μέχρι να τον δεις να αγαπάει κάποιον άλλον». Μια φράση που μπορεί εύκολα να παρεξηγηθεί. «Με τη Μίλα είμαστε σε ανοιχτή σχέση από την αρχή και αγαπιόμαστε τόσο πολύ», θα συνεχίσει.
Έξω από το Ueno Station, η δίγλωσση έκδοση του Be My Baby της Leslie Grace, προοικονομεί το επόμενο κεφάλαιο και γίνεται αφορμή για μια χορογραφία πάλης, αγάπης, ρομαντισμού και πολιτισμικής σύμπλευσης. Άλλωστε, αυτό δεν είναι ο χορός; Τελικά, το να αισθάνεσαι προστασία είναι πιο ισχυρό από το να καθοδηγούνται τα βήματά σου σε μια γραμμισμένη χορογραφία.
Στο πέμπτο κεφάλαιο, με τον σινεφίλ τίτλο Nobody puts baby in the corner -φόρο τιμής στο Dirty Dancing– δύο Ιαπωνέζες ετοιμάζονται για το απόλυτο challenge ενός ιαπωνικού reality, σπρώχνοντας μια τεράστια κατσαρίδα σε σωλήνα που καταλήγει στον λαιμό της αντίπαλης. Όποιας τα πνευμόνια μπορέσουν να αναπνεύσουν θα νικήσει. Όποια αισθανθεί ότι «της παίρνουν την τελευταία ανάσα», θα χάσει.
Με το El Me Ama, Yo Le Amo της Orchestra de la Luz και το Alma con Alma του Ray Barretto, το παράνομο κατά σύμβαση ζευγάρι, που μαθαίνει ο ένας τη γλώσσα του άλλου για να χτίσει οικειότητα, θα βγει ραντεβού σε μια ιαπωνική εκδοχή του Dirty Dancing σε θεατρική σκηνή. Και με την ιαπωνική εκδοχή του Do You Love Me η ερωτική έκσταση επαναλαμβάνεται.
Στην ανάσα του Night with a Silver-Tongued Devil των Salt Creek, ο εφιάλτης επιστρέφει ως εσωτερικός συμβιβασμός: ο νεκρός σύζυγος και ο νέος εραστής συναντιούνται με ανοιχτές καρδιές και χορεύουν για το καλό της ηρωίδας, σε έναν ερωτικό χορό για τρεις υπό τους ήχους του Temes του Yuri Buenaventura. Εκεί, στο κέντρο του κακού ονείρου, ο Λουίς τη ρωτά αν θέλει να τους δει να φιλιούνται, σαν να θέλει να ερμηνεύσει την προφητεία της ανοιχτής σχέσης, αυτή τη φορά με ζωντανούς και φαντάσματα.
Με τη Miki Matsubara και το Mayonaka no Door (Stay With Me), που συνομιλεί ειρωνικά με το Stay With Me των Shakespeare’s Sister, το ένα για τον έρωτα, το άλλο για τον θάνατο (σ.σ. το οποίο δεν ακούμε στην ταινία), το κεφάλαιο κλείνει με ερωτηματικά και οδηγεί στη γιορτή των νεκρών à la mexicana.
Η μουσική ενώνει τα κεφάλαια αυτής της φιέστας μεταμφιεσμένων. Ως La Catrina, κάτι μέσα της πεθαίνει όταν συναντά τη γυναίκα του εραστή της. Μεταμορφώνεται σε sexy robot (όπως στο τραγούδι της Hitomi Tohyama): άψυχη, εκδικητική, πονεμένη· μια Roxanne του τραγουδιού και του χορού. Με γόβες και Touch and Go Tango του Paul Pritchard, ζει τη στιγμή της προσωπικής της «δυναστείας», ρίχνοντας ποτό στη γυναίκα του αλά Αλέξις. Εκείνη θα της υπενθυμίσει τη θέση της σε αυτό το εργατικό τρίγωνο που μόλις διαλύθηκε.
Η αλήθεια έρχεται χωρίς χρυσόσκονη. Παραβιάζει το διαμέρισμά τους, σπάει τη φωτογραφία του γάμου, τρίβει την οδοντόβουρτσά τους στα λασπωμένα μποτίνια της και καταλαβαίνει πως έχει ξεπεράσει τα όρια. Κρυμμένη κάτω από το κρεβάτι, ακούει την πραγματική γνώμη του αγαπημένου της για εκείνη.
Όλα αυτά συμβαίνουν γιατί, κατ’ εκείνη, ο Λουίς είναι ακόμα μαζί της. Τα κεφάλαια δεν ανοίγουν αν δεν έχουν κλείσει τα προηγούμενα. Και είναι ΟΚ να είσαι messy γιατί… αυτά έχει η ζωή. Ο αποχωρισμός έρχεται με μουσική: Una Sera di Tokyo από τους The Peanuts. «Χαρούμενη μέρα των νεκρών», θα πει ο Λουίς όταν επιστρέψει σαν φάντασμα. Εκείνη τον αποχαιρετά, τον ντύνει ξανά με τα φτερά και τον αφήνει να πετάξει, σε ένα παγανιστικό, ιαπωνικό αντίο.
Στον επίλογο, η ζωή μπαίνει ξανά στις ράγες. Ένα νέο ταξίδι, ένα κατοικίδιο, αναμνήσεις που λένε αντίο στον σταθμό. Τα όνειρα, όπως τραγουδούσαν οι Cranberries, δεν χρειάζεται να πηγαίνουν στην ίδια κατεύθυνση με το βαγόνι.
Υπάρχει ένα υπόκωφο «η ζωή προχωρά χωρίς ενοχές και ταχυδακτυλουργίες», που ροκανίζει τον πόνο και τον αλείφει με ελπίδα. Τα σημάδια στο σώμα γίνονται έργο τέχνης για όποιον τα αγγίζει στο χαμηλό φως.
Είναι μια ολάνθιστη ταινία. Ίσως και ο λόγος που αξίζει να βρίσκεται κανείς στο Sundance για να δει τον θρίαμβό της. Γιατί τελικά ο χορός δεν είναι ο μεγάλος έρωτας, αλλά η δικαιολογία σου για να ξοδέψεις έρωτα στο πετσί σου και να φύγεις από την παράδοση των κανόνων.
Ο Mario Benedetti είχε γράψει πως υπάρχουν δύο κομμάτια που ταιριάζουν απόλυτα όταν έρχονται κοντά, απλώς δεν είναι κομμάτια από το ίδιο παζλ. Κάπως έτσι περιγράφεται εδώ ένας χώρος που δεν αφορά καταγωγή, όψη ή εμπειρία. Αυτή η ταινία συνθέτει κομάτια από διάφορα πάζλ, μουσικά, θεματικά, πολιτισμικά και κάνει ένα έργο τέχνης αλά Γκερνίκα, που οι μορφές τεράτων περίμεναν τη διεστραμμένη ματιά του καλλιτέχνη για να γράψουν ιστορία.
Το Ha-chan, shake your booty!» έχει γεμάτη αγάπη πρόθεση και καρδιά, με soundtrack που θα ζήλευε και ο Ταραντίνο.
Η ταινία είναι αφιερωμένη στη μητέρα του σκηνοθέτη, (Shunji Iwai), που υπήρξε και η ίδια ballroom dancer.
Το Ha-chan, shake your booty! δεν ενδιαφέρεται να είναι «ταινία για τον χορό». Ο χορός εδώ είναι εργαλείο πένθους, μνήμης και πολιτισμικής μετάφρασης. Η ταινία ρισκάρει την υπερφόρτωση αλλά ξεχειλίζει μονάχα από μια αίσθηση που επιπλέει στο λεπτό στρώμα της νοσταλγίας με μουσική, σύμβολα, φαντάσματα, όνειρα. Αυτό το ρίσκο είναι συνεπές με το θέμα του: ο έρωτας μετά την απώλεια δεν είναι καθαρός, ούτε τακτοποιημένος. Αν το La La Land μιλούσε για όνειρα που δεν πραγματοποιήθηκαν, αυτή η ταινία μιλά για όνειρα που συνεχίζουν να σε στοιχειώνουν και να σε κινούν. Και εκεί, μέσα στο χάος, βρίσκει τη μεγαλύτερή της αλήθεια.
www.ertnews.gr
Ακολουθήστε το myvolos.net στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
